ماری بیلریان؛ روزنامه‌نگاری که زندگی‌اش را وقف مبارزه برای آزادی زنان ارمنی کرد
ماری بیلریان، روزنامه‌نگار و نویسنده‌ی ارمنی، تمام عمر خود را صرف مبارزه برای آزادی زنان، استقلال اقتصادی و تقویت همبستگی میان آنان کرد. او با انتشار مجله‌ی «آردمیس» در دوران تبعید، توانست حقوق و مطالبات زنان ارمنی را بازتاب دهد.
مرکز خبر - ماری بیلریان، روزنامه‌نگار، نویسنده و فعال حقوق زنان، زندگی خود را وقف دفاع از آزادی و حقوق زنان ارمنی کرد. سرکوب‌های حکومت عثمانی او را ناچار به ترک وطن و زندگی در تبعید کرد؛ بااین‌حال، او مبارزه را کنار نگذاشت و با انتشار مجله‌ی «آردمیس» (Ardemis) در قاهره، به تلاش خود برای رساندن صدای زنان ادامه داد.
ماری بیلریان در سال ۱۸۷۷ در استانبول، ترکیه، به دنیا آمد. او از دوران تحصیل، نوشتن را در روزنامه‌ی «آرِوِلک» (Arevelk) با نام مستعار «کالیپسو» (Kalipso) آغاز کرد. مدتی نیز در مدارس ارمنی به تدریس پرداخت و برای سازمان‌دهی زنان و کمک به آن‌ها در مسیر دستیابی به آزادی تلاش کرد. اندیشه‌های حزب سوسیال‌دموکرات هنچاک نیز بر او تأثیر گذاشت و او به‌عنوان خبرنگار با روزنامه‌ی «هنچاک»، وابسته به این حزب، همکاری کرد.
در سال ۱۸۹۵، ماری از سازمان‌دهندگان تظاهرات باب عالی بود؛ اعتراضی که با هدف افشای سرکوب ارمنی‌ها در آناتولی و مطالبه‌ی اجرای اصلاحات برگزار شد. پس از این تظاهرات، مقامات عثمانی در پی دستگیری او برآمدند. به همین دلیل، ماری ناچار شد مرتب محل زندگی خود را تغییر دهد و گاهی حتی ظاهرش را نیز عوض کند تا از بازداشت در امان بماند.
رساندن صدای زنان از دل تبعید
ماری بیلریان در سال ۱۸۹۶ به مصر رفت. او در اسکندریه به تدریس و نویسندگی مشغول شد و سپس در قاهره اقامت گزید و فعالیت‌های مطبوعاتی خود را در میان ارمنی‌ها ادامه داد.
در ژانویه‌ی ۱۹۰۲، انتشار مجله‌ی «آردمیس» را آغاز کرد؛ نشریه‌ای که به مسائل اجتماعی، حقوق زنان و ضرورت استقلال اقتصادی آن‌ها می‌پرداخت.
ماری در نخستین شماره‌ی مجله، آن را به خواهران خود تقدیم کرد و از زنان خواست که از این نشریه حمایت کنند و همراه آن بمانند. مطالب آردمیس تنها به زنان شهرنشین اختصاص نداشت، بلکه مشکلات زنان در مناطق روستایی را نیز بازتاب می‌داد. این مجله فرصتی فراهم کرد تا زنان ساکن شهرهای مختلف تجربه‌ها و خواسته‌های خود را با یکدیگر در میان بگذارند و صدایشان را به گوش دیگران برسانند.
بااین‌حال، مشکلات مالی سرانجام انتشار مجله را متوقف کرد و آردمیس در سال ۱۹۰۳، پس از انتشار ۲۰ شماره، از ادامه‌ی فعالیت بازماند.
کشته‌شدن در جریان نسل‌کشی ارمنی‌ها در سال ۱۹۱۵
ماری بیلریان در سال ۱۹۰۸ به استانبول بازگشت و فعالیت‌های خود را در زمینه‌ی تدریس و روزنامه‌نگاری از سر گرفت. او به مدت چهار سال مدیریت مدرسه‌ی «هریپسیمیان» (Hripsimyant) را در ازمیر بر عهده داشت. همچنین با روزنامه‌ی «تاشینک» (Taşink) همکاری کرد و مجموعه‌ای شعر با عنوان «تِبی وِر» (Tebi Ver)، به معنای «به‌سوی بالا»، منتشر ساخت.
در سال ۱۹۱۳، سرانجام به آرزوی خود برای تدریس در مناطق روستایی جامه‌ی عمل پوشاند و راهی شهر یوزگات شد. اما دو سال بعد، در جریان نسل‌کشی ارمنی‌ها در سال ۱۹۱۵، جان خود را از دست داد. محل کشته‌شدن او تا امروز مشخص نشده است.
ماری بیلریان با فعالیت‌های مطبوعاتی خود و انتشار مجله‌ی آردمیس، جایگاهی ماندگار در تاریخ مبارزات زنان ارمنی به دست آورد. او می‌خواست زنان بتوانند آزادانه دیدگاه‌های خود را بیان کنند، از استقلال اقتصادی برخوردار شوند و با سازمان‌دهی و همکاری با یکدیگر، برای دستیابی به حقوقشان گام بردارند. میراث او، تلاشی پیگیر برای توانمندسازی زنان و گسترش همبستگی میان آن‌هاست.