مرکز خبر - هوزان مزگین در سال ۱۹۶۲ در روستای بِلِیدر از منطقه الح (باتمان) به دنیا آمد. او در جوانی به جنبش آزادی‌خواهی کوردها پیوست و از نخستین زنان اهل باتمان بود که پیش از کودتای ۱۹۸۰ به صفوف حزب کارگران کوردستان پیوست.

او در فعالیت‌های فکری و ایدئولوژیک این جنبش نقش داشت و بعدها برای آموزش به کمپ دره بقاع  در لبنان رفت؛ جایی که در آن زمان محل آموزش گروه‌های مختلف فلسطینی و همچنین کادرهای حزب کارگران کوردستان بود.

 

هنر به‌عنوان صدای مقاومت

پس از پایان آموزش، به اروپا رفت و در فعالیت‌های فرهنگی و هنری کورد نقش فعالی گرفت. او همراه با هوزان سَفقان از پایه‌گذاران گروه‌های هنر و گروه بَرخودان بود و در شکل‌گیری موسیقی انقلابی کوردی نقش مهمی داشت.

آثار او مانند «چما هزل »، «لو هوالو» و گوندینو هاوار، بسیار محبوب شدند. با اینکه ترانه‌هایش به‌دلیل محتوای سیاسی و زبان کوردی ممنوع بودند، اما در خفا بین مردم دست‌به‌دست می‌چرخیدند. موسیقی او به‌ویژه برای زنان و جوانان، صدای امید و مقاومت بود.

 

بازگشت به کوه و مبارزه

پس از دوره‌ی فعالیت هنری، دوباره به کوه‌های کوردستان بازگشت و به‌عنوان گریلا وارد مبارزه شد. ابتدا در ماردین و سپس در منطقه‌ی گارزان فعالیت کرد.

او یکی از نخستین فرماندهان زن در گارزان بود و هم‌زمان در سازماندهی نیروها نیز نقش داشت. حضور یک زن در چنین جایگاهی، در جامعه‌ای سنتی و مردسالار، تأثیر زیادی گذاشت. او هم به‌عنوان هنرمند و هم فرمانده، الهام‌بخش بسیاری از زنان شد و مردم منطقه نیز او را با احترام پذیرفتند.

 

ایستادگی و تبدیل شدن به نماد

در ۱۱ مه ۱۹۹۲، هنگام حرکت از گارزان به سوی تاتوان، خانه‌ای که در آن بود توسط نیروهای نظامی ترکیه محاصره شد. از او خواسته شد تسلیم شود، اما او با اعتقاد به حقانیت مبارزه برای آزادی زنان و هویت کوردی، مقاومت را انتخاب کرد و تسلیم نشد.

این ایستادگی، او را به یکی از نمادهای ماندگار در حافظه‌ی ملت کورد و به‌ویژه زنان تبدیل کرد. پس از جان‌باختنش در تاتوان، هزاران زن به مبارزه پیوستند و بسیاری از خانواده‌ها نام دخترانشان را «مزگین» گذاشتند.

 

میراثی زنده

امروز هوزان مزگین تنها یک هنرمند نیست؛ او نماد پیوند هنر، مبارزه و هویت زن آزاد است. ترانه‌هایش هنوز در زندگی مردم جریان دارد؛ برای کودکان لالایی‌اند و برای نسل جوان، صدای آزادی.

او با نام اصلی «غربت آیدن» شناخته می‌شد و اکنون در سی‌وچهارمین سالگرد جان‌باختنش، همچنان در حافظه‌ی جمعی ملت کورد زنده است.