سه دهه فعالیت یک زن کورد در رسانه؛ از تلویزیون و رادیو تا مطالبه اخلاق حرفهای
سوزان محمدسعید، روزنامهنگار و مجری اهل سلیمانی و ساکن کویه، پس از نزدیک به سه دهه فعالیت در رسانه، از دشواریهای حضور زنان، تغییرات این حرفه و ضرورت حفظ صداقت و اخلاق حرفهای میگوید.
شلیر کویی
کویه- در جهانی که سرعت پیشرفت فناوری و شبکههای اجتماعی در حال کمرنگ کردن اصالت و اعتبار کار رسانهای است، هنوز صدای زنان باتجربه و پیشگام چراغی برای روشن کردن مسیر است. سوزان محمدسعید یکی از زنان شناختهشده حوزه رسانه در شهر کویه است که نزدیک به سه دهه در تلویزیون، رادیو و سکوهای مختلف فعالیت کرده است. او در گفتوگو با ما از مسیر حرفهای خود، دشواریهای این راه، جایگاه زنان در رسانه و تفاوت رسانه در گذشته و امروز سخن گفت و بر اهمیت حفظ اصول اخلاقی در این حرفه تأکید کرد.
توصیه سوزان محمدسعید به زنانی که وارد عرصه رسانه میشوند
سوزان محمدسعید به زنانی که تازه وارد حوزه رسانه میشوند توصیه میکند سطح آگاهی و دانش خود را بالا ببرند، مطالعه و پیگیری مستمر داشته باشند و از دنبال کردن رویدادها غافل نشوند. او همچنین بر شجاعت زنان برای حضور در این عرصه و مقابله با موانع و قضاوتهای اجتماعی تأکید دارد.
او درباره دشواریهای حرفه رسانه گفت این شغل در کنار جذابیتهایش، گاهی خطرهایی نیز به همراه داشته است. به گفته او، در برخی دورهها به دلیل شرایط و مسائل موجود، فعالیت رسانهای با ترس و حتی خطر برای جانشان همراه بوده، اما علاقهاش به این حرفه کمک کرده بر دشواریها غلبه کند.
سوزان همچنین گفت در شبکههای اجتماعی درباره رویدادها و مسائل اجتماعی مینویسد و دیدگاههای خود را بیان میکند. او تأکید دارد یک رسانهگر باید اهل مطالعه و منتقد باشد و حتی اگر موضوعی به نهاد یا جریانی مرتبط باشد که خودش با آن همکاری دارد، باید حقیقت را بیان کند.
او بهعنوان نمونه به یکی از نوشتههای اخیرش درباره تصمیم حکومت برای خودداری از استخدام شماری از فارغالتحصیلان دانشگاهها و مؤسسات آموزشی اشاره کرد و گفت این تصمیم، امید بسیاری از جوانانی را که میخواستند از دانش و مدرک خود در مسیر کاری استفاده کنند، تحت تأثیر قرار داده بود.
سوزان محمدسعید در پایان خطاب به رسانهگران، بهویژه زنان، تأکید کرد که نباید اصول اخلاق حرفهای را در هیچ کاری نادیده بگیرند و نباید اخلاق فردی و اجتماعی خود را فدای منافع مادی یا معنوی کنند؛ زیرا به باور او، پایبندی به اخلاق یکی از پایههای موفقیت در حرفه رسانه است.
سوزان اهل سلیمانی است و پس از ازدواج در شهر کویه ساکن شده است. او اکنون در رادیو بهعنوان مجری فعالیت میکند و درباره سابقه کاری خود میگوید: تجربه کاریام به دوران کودکی بازمیگردد. در سال ۱۹۹۵ در سلیمانی فعالیت خود را بهعنوان مجری برنامههای کودکان در تلویزیون خلق کوردستان آغاز کردم. همزمان با گروه هنری کودکان، بهعنوان بازیگر و گوینده روی صحنه نیز فعالیت داشتم.
پس از آن به شهر کویه آمدم و در تلویزیون کویه بهعنوان مجری برنامه شروع به کار کردم. در این شبکه، در هماهنگی با کارکنان در برنامههای مختلف فعالیت داشتیم. سپس در رادیو مشعلان نیز بهعنوان مجری برنامه فعالیت کردم.
سوزان علاوه بر تلویزیون و رادیو، بهعنوان مجری و گرداننده برنامهها روی صحنه نیز فعالیت داشته است. او میگوید نزدیک به ۳۰ سال است که در این حوزه فعالیت میکند و هماکنون نیز در رادیو خلق کوردستان و مشعلان حضور دارد و یک برنامه زنده اجرا میکند. او همچنین بهعنوان نویسنده در مجلات و روزنامهها ستونهایی ویژه خود داشته است.
دنیای رسانه چه چیزی به سوزان بخشیده است؟
او میگوید رسانه دنیایی متفاوت است و فرصتهای زیادی برای انسان ایجاد میکند. رسانه برای او دوستان و همکاران باتجربهای به همراه داشته و باعث شده با افراد مختلف آشنا شود و دیدگاههای متفاوتی بیاموزد.
به گفته او، فعالیت رسانهای همچنین باعث شده با مسائل و مشکلات مختلف جامعه آشنا شود؛ مسائلی که نیازمند توجه و فعالیت بیشتر هستند.
چه چیزی باعث شد در این حرفه بماند؟
سوزان میگوید علاقه و اشتیاق شخصیاش دلیل اصلی ادامه فعالیت او در رسانه بوده است. به گفته او، رسانه حرفهای است که انسان را وادار میکند همواره بهروز باشد و از رویدادها آگاه بماند.
او تأکید میکند یک خبرنگار یا رسانهگر موفق باید صادق باشد و تحت تأثیر هیچ طرفی قرار نگیرد. رسانه باید واقعیتها را به مردم منتقل کند و نباید به خاطر هیچ فرد یا جریانی حقیقت یک موضوع را پنهان کند.
رسانه گذشته و امروز چه تفاوتی کرده است؟
سوزان میگوید رسانه نسبت به گذشته تغییرات زیادی کرده است. در دوره فعالیت نسل او، تعداد رسانهها و رسانهگران بسیار محدود بود و افراد باتجربهای در همان دوران شکل گرفتند.
به گفته او، در آن زمان فناوری پیشرفته امروز وجود نداشت، اما رسانه «زیبایی خاصی» داشت. اکنون فناوری به بالاترین سطح پیشرفت رسیده، اما شبکههای اجتماعی باعث شدهاند جایگاه تلویزیون و روزنامهها کمرنگتر شود.
او میگوید با وجود افزایش تعداد رسانهها و فعالان این حوزه، افراد باتجربه بسیار کمتر شدهاند.
نقش زنان در رسانه
سوزان درباره جایگاه زنان در رسانه و اینکه چرا گاهی فرصت بیشتری در اختیار مردان قرار میگیرد، میگوید نقش نهاد رسانهای در تعیین میزان حضور زنان و مردان مهم است و هر رسانه بر اساس جهتگیری و مأموریت خود تصمیم میگیرد چه نقشی به زنان یا مردان بدهد.
او در عین حال تأکید میکند زنان نیز باید توانایی خود را اثبات کنند و کارشان را بهخوبی انجام دهند. به گفته او، همیشه تعداد زیاد برنامه یا فعالیت به معنای تأثیرگذاری بیشتر نیست و گاهی زنی با تنها دو برنامه در ماه میتواند اثرگذاری بیشتری داشته باشد.
سوزان میگوید در مجموعهای که در آن فعالیت کرده، مدیران زن نیز وجود داشتهاند و زنان توانمند بسیاری در این حوزه فعالیت میکنند. با این حال، او میپذیرد که هنوز مردسالاری وجود دارد و در برخی موارد فرصت بیشتری در اختیار مردان قرار میگیرد، حتی اگر یک زن توانمندتر و باتجربهتر باشد.
او همچنین تایید کرد این مسئله تا حدی به دیدگاه و باورهای حزب یا جریانی مربوط میشود که هر رسانه به آن وابسته است؛ زیرا جهتگیری بسیاری از رسانهها از سوی همان جریان سیاسی تعیین میشود.
توصیه سوزان محمدسعید به زنانی که وارد عرصه رسانه میشوند
سوزان محمدسعید به زنانی که تازه وارد حوزه رسانه میشوند توصیه میکند سطح آگاهی و دانش خود را بالا ببرند، مطالعه و پیگیری مستمر داشته باشند و از دنبال کردن رویدادها غافل نشوند. او همچنین بر شجاعت زنان برای حضور در این عرصه و مقابله با موانع و قضاوتهای اجتماعی تأکید دارد.
او درباره دشواریهای حرفه رسانه گفت این شغل در کنار جذابیتهایش، گاهی خطرهایی نیز به همراه داشته است. به گفته او، در برخی دورهها به دلیل شرایط و مسائل موجود، فعالیت رسانهای با ترس و حتی خطر برای جانشان همراه بوده، اما علاقهاش به این حرفه کمک کرده بر دشواریها غلبه کند.
سوزان همچنین گفت در شبکههای اجتماعی درباره رویدادها و مسائل اجتماعی مینویسد و دیدگاههای خود را بیان میکند. او تأکید دارد یک رسانهگر باید اهل مطالعه و منتقد باشد و حتی اگر موضوعی به نهاد یا جریانی مرتبط باشد که خودش با آن همکاری دارد، باید حقیقت را بیان کند.
او بهعنوان نمونه به یکی از نوشتههای اخیرش درباره تصمیم حکومت برای خودداری از استخدام شماری از فارغالتحصیلان دانشگاهها و مؤسسات آموزشی اشاره کرد و گفت این تصمیم، امید بسیاری از جوانانی را که میخواستند از دانش و مدرک خود در مسیر کاری استفاده کنند، تحت تأثیر قرار داده بود.
سوزان محمدسعید در پایان خطاب به رسانهگران، بهویژه زنان، تأکید کرد که نباید اصول اخلاق حرفهای را در هیچ کاری نادیده بگیرند و نباید اخلاق فردی و اجتماعی خود را فدای منافع مادی یا معنوی کنند؛ زیرا به باور او، پایبندی به اخلاق یکی از پایههای موفقیت در حرفه رسانه است.