EKİN STÊRK

Şirnex – Elkê ilçesinde bulunan Kato Dağı’nda kış boyunca zirveleri örten karların erimesiyle birlikte doğa yeniden canlandı. Yeşilin farklı tonlarıyla buluşan dağ yamaçları, berrak su kaynakları ve rengarenk bitki örtüsü, bölgenin doğal zenginliğini gözler önüne serdi.

Şirnex’in Elkê ilçesinde yaklaşık 2 bin 900 metre rakıma sahip olan Kato Dağı, dört mevsim farklı güzelliklere ev sahipliği yapıyor. Kış mevsimi boyunca beyaz örtüyle kaplanırken, ilkbahar ve yaz mevsiminin gelmesiyle birlikte yüksek kesimlerde eriyen kar suları, dere yataklarını beslerken, dağın etekleri yeniden yeşile büründü. Kato Dağı bölgesi, zengin florası ve yaban yaşamıyla dikkat çekmeye devam ediyor. Endemik bitki türleri, rengarenk çiçekler ve zengin yaban yaşamıyla dikkat çeken bölge, doğanın döngüsünü bir kez daha gözler önüne seriyor.

Doğa ve bêrîvanlık

Karların çekilmesiyle yaylalara çıkan bêrîvanlar ise günün ilk ışıklarıyla birlikte sürülerini otlatıyor, hayvanların bakımını üstleniyor ve süt sağımı yapıyor. Kadınların sabır ve emekle sürdürdüğü bêrîvanlık, bölgenin hayvancılık kültürünü yaşatırken, doğayla kurulan kadim ilişkinin de en görünür örneklerinden biri olmayı sürdürüyor.

Dağın yamaçlarında yankılanan çan sesleri, berrak su kaynakları ve serin yaylalar arasında çalışan bêrîvanlar, üretimin ve yaşamın yükünü omuzluyor. Doğayla iç içe geçen emekleri, Kato Dağı'nın büyüleyici manzarasına ayrı bir anlam katıyor.

Ekolojik önem

Doğanın sessizliği içinde uzanan vadiler, kayalıklar ve su kaynakları, bölgeyi ziyaret edenlere eşsiz manzaralar sunuyor. Karların çekilmesiyle görünür hale gelen doğal, Kato’nun yalnızca coğrafi değil, aynı zamanda ekolojik açıdan da önemli bir yaşam alanı olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.

Tarihsel ve kültürel hafıza

Kato Dağı, yalnızca zengin ekosistemiyle değil, Kürtler açısından taşıdığı tarihsel ve kültürel anlamla da öne çıkıyor. Botan coğrafyasının önemli dağlarından biri olan Kato, uzun yıllardır yaylacılık, bêrîvanlık ve koçer yaşamın sürdürüldüğü bir alan olarak kuşaktan kuşağa aktarılan ortak hafızanın parçası olmayı sürdürüyor. Kürt dengbêjlerinin stranlarına ve bölge halkının anlatılarına da konu olan Kato, doğal yaşamın yanı sıra toplumsal belleğin de önemli mekanlarından biri olarak görülüyor.