EKİN STÊRK 

Mêrdîn – Kürt coğrafyasının parçalı gerçekliği belki de en fazla burada hissediliyor. Haritalar değişiyor, sınırlar çiziliyor, kentlerin isimleri farklılaşabiliyor; fakat insanların hafızasında coğrafyanın bütünlüğü yaşamaya devam ediyor.

Mêrdîn'in Nisêbîn ilçesi ile Qamişlo arasındaki sınır, yalnızca iki kenti birbirinden ayıran bir çizgi değil. Aynı zamanda Kürtlerin yaşadığı coğrafyanın nasıl parçalandığını gösteren somut bir gerçeklik. Sınırın iki yanında kalan insanlar için ise karşı kıyı, yabancı bir yerden çok tanıdık bir hayatın devamı.

Bir sokakta duyulan Kürtçe, diğer taraftaki sokağın sesine karışıyor. Bir annenin söylediği ağıt, sınırın hangi tarafında söylendiği bilinmiyor. Bir türkünün sözleri pasaport istemiyor. İnsanların hafızasında köyler, aileler, akrabalar ve geçmiş, çizilmiş sınırların ötesine geçmeye devam ediyor.

Ortak kimliğe bakmak gibi

Bu nedenle Qamişlo'ya bakmak, yalnızca karşıdaki kente bakmak değil; bölünmüş bir tarihe, parçalanmış bir coğrafyaya ve buna rağmen korunmaya çalışılan ortak bir kimliğe bakmak anlamına geliyor.

Kürt siyasi bilincinin temel meselelerinden biri olan bu parçalanmışlık, gündelik yaşamın içinde de kendisini gösteriyor. Sınır, insanları ayırıyor; fakat dilin, kültürün ve hafızanın ortaklığını ortadan kaldıramıyor. Tam da bu noktada sınırın fiziksel gücü ile toplumsal hafızanın sürekliliği karşı karşıya geliyor.

Nisêbîn'den Qamişlo'ya uzanan bakışta belki de en çarpıcı olan bu: Bir çizgi var, ama çizginin iki yanında birbirinden bütünüyle kopmayan bir hayat sürüyor. Çünkü bazı sınırlar haritalarda vardır; insanların hafızasında değil.

Qamişlo’ya bakarken insan, sınırın ötesini değil, kendi tarihinin bir parçasını görür. Ve o manzara, yıllardır bölünmüş bir coğrafyanın bütünlüğünü sessizce hatırlatır.