RANİA ABDULLAH

Yemen- Kültürel miras, Taiz şehrini karakterize eden entelektüel ve sanatsal dinamizmin canlı bir kanıtı olmaya devam ediyor. Bugün şehirdeki sinemaların kalıntıları arasında durmak, Taiz’in sanat ve kültürel farkındalığın merkezi olduğu “altın çağını” hatırlatıyor. Taiz, 1960’lar, 70’ler ve 80’lerde sinemaların yoğun olarak bulunduğu ve kültürel yaşamın oldukça canlı olduğu bir dönem yaşadıktan sonra zamanla gerilemeye ve bu yapılar yok olmaya başladı.

Yemen’in birleşmesinden önceki dönemde, iki Yemen arasında yaşanan görece refah sürecinde sinemalar, aileleri ve aydınları bir araya getiren önemli kültürel mekanlardı. Bu dönemde Yemen genelinde sinema sayısı yaklaşık 49’a ulaşmıştı. En büyük pay Aden’e ait olurken, onu Sana, Hudeyde ve Taiz takip ediyordu. Bu sinemalar, hayata tutkuyla bağlı, güzellik ve sinema kültürüne açık bir Yemen toplumunun hikayesinin önemli bir parçası olmaya devam ediyor.

Bölgedeki ilk kültürel canlanma adımlarından biri

“Çarşamba Sineması Girişimi”, Yemen’in güneybatısındaki Taiz kentinde, uzun yıllar süren sinema yokluğunun ardından kültürel hayatı yeniden canlandırmayı hedefleyen gençler tarafından Şubat 2015’te hayata geçirildi. Her çarşamba düzenli olarak gerçekleştirilen etkinlikler bölgedeki ilk kültürel canlanma adımlarından biri haline geliyor.

Basın Evi ve Arniada Kültürel Gelişim Vakfı bünyesindeki bağımsız bir kültür alanında bir araya gelen sinema meraklıları, haftalık olarak film izleyip analiz ediyor. Bu kültürel ortam, sinemayı yeniden kamusal alana taşımayı ve eleştiri ile tartışmaya dayalı, entelektüel ve toplumsal açıdan etkileşimli bir alan oluşturmayı amaçlıyor.

Gösterimlerin atmosferini yerinden takip eden ajansımız, etkinlikte bulunan kadın ve kız çocuklarıyla yaptığı röportajlar aracılığıyla bu dikkat çekici oluşumun boyutlarını belgeliyor. Çalışma, şehrin kültürel alanını yeniden canlandırmadaki rolünü ve kadınların sinema yoluyla değişim yaratma ile toplumsal farkındalığı şekillendirmedeki katılımını da görünür kılıyor.

‘Kültürel bir tartışma ortamı yaratılıyor’

Proje koordinatörü Safia Al-Muqatri, etkinliğin sinemayı yeniden canlandırmak amacıyla küçük bir sinema alanı oluşturduğunu ve günlük baskılardan bir kaçış imkanı sunduğunu belirterek, “Ne yazık ki sinema ortadan kayboldu ve biz bu projeyi gelecekte genişletmeye çalışıyoruz. ‘Çarşamba Sineması’ girişimi yalnızca film izleme imkanı sunmuyor, aynı zamanda bilgi ve fikir alışverişine de olanak sağlayan kültürel bir tartışma ortamı oluşturuyor. Gösterdiğimiz filmler aracılığıyla farklı toplumların bağlamlarını ve kültürlerini anlamaya çalışıyoruz. Filmler izlendikten sonra tartışılıyor ve bu tartışmalar sayesinde gençler olarak kendi bakış açımızı ifade etme ve yapılan değerlendirmelerden faydalanma imkanı buluyoruz” dedi.

Safia Al-Muqatri ayrıca katılımcıların çoğunun medya, fotoğrafçılık ve yönetmenlik gibi farklı alanlardan geldiğini vurgulayarak, “Bu girişimle zengin tartışma alanları yaratmayı, diyalog kültürünü geliştirmeyi ve farklılıklara saygıyı teşvik etmeyi amaçlıyoruz” ifadelerini kullandı.

 

‘Bu deneyim, sadeliğine rağmen çok güzel’

Sinemada hiç film izlememiş olan Zainab Al-Zuhairi, bu girişimi kendisi ve yaşıtları olan genç kadın ve erkekler için önemli bir fırsat olarak gördüğünü kaydetti. Zainab Al-Zuhairi, “Büyüklerimizden sinemayı duyduk ama ne olduğunu bilmiyorduk. Çarşamba Sineması, daha önce hiç görme ya da keyfini çıkarma şansımız olmayan sinemaya benzer bir deneyim yaşamamızı sağlıyor. Bu deneyim, sadeliğine rağmen çok güzel. Düzenli olarak katılamasam da hem heyecanlıyım hem de faydalı buluyorum” diye belirtti.

Zainab Al-Zuhairi, bu girişimin daha da genişlemesini ve mekanın Arap ve Yemen filmlerinin gösterildiği bir sinema alanına, aynı zamanda sinemaya ilgi duyan gençler ve film yapımcıları için bir buluşma ve üretim merkezine dönüşmesini umduğunu söyledi. Zainab Al-Zuhairi, gelişen ve çeşitlenen film üretimi çağında, kültürel faaliyetin temel unsurlarından biri olan sinemadan hala mahrum olunmasını ise şaşırtıcı bulduğunu dile getirdi.

 

Taiz’in kültürel etkisinin yeniden canlandırılması amaçlanıyor

Bağımsız gençlik girişimlerinin yanı sıra, şehirdeki kültürel ve sanatsal merkezlerin yeniden canlandırılmasına yönelik resmi çalışmalar da başlamış durumda. Mart ayında Taiz Kültür Ofisi Genel Müdürü’nün, sivil toplum kuruluşları ve Basın Evi temsilcileriyle birlikte uzun süredir kapalı olan Saba Sineması’na yaptığı inceleme ziyareti, eski sinema salonlarının restorasyonu ve yeniden işlevlendirilmesi sürecinde ilk adım olarak değerlendiriliyor.

On yıllardır kapalı olan Saba Sineması’nın yeniden halka açık bir kültür alanına dönüştürülmesi hedefi, yerel girişimlerin çabalarıyla önemli ölçüde kesişiyor. Bu süreç, gençlerin kendilerini ifade edebileceği, estetik farkındalığın gelişeceği güvenli ve sürdürülebilir kültürel alanlar oluşturma gerekliliğini öne çıkarıyor. Böylece Taiz’in köklü kültürel etkisinin yeniden canlandırılması amaçlanıyor.