Haber Merkezi – Eski siyasi tutsak Sepideh Qolian, dijital medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, 2025 yılı Aralık ayındaki protestolar sırasında gözaltına alınanların Ahvaz'daki Sepidar Cezaevi'nde tutulma koşullarının giderek ağırlaştığını belirtti. Sepideh Qolian, cezaevindeki mevcut koşulların, kendi tutukluluğu döneminde yaşadıklarından dahi daha ağır ve endişe verici olduğunu ifade etti.

Sepideh Qolian'ın aktardığına göre, protestolar sırasında gözaltına alınanlar aylardır cezaevinin mescidinde tutuluyor. Bu alanın, tutsakların barındırılması için gerekli asgari standartları taşımadığını belirten Sepideh Qolian, burada kalanların birçok temel haktan mahrum bırakıldığını söyledi.

En temel haklardan mahrum bırakılıyorlar

Sepideh Qolian, tutsakların aileleriyle görüşme, açık havaya çıkma, ısıtma ve soğutma sistemlerinden yararlanma, hatta tuvaleti serbestçe kullanma haklarından yoksun bırakıldığını ifade etti. Aktardığı bilgilere göre, tutsaklara gün içinde yalnızca üç kez tuvaleti kullanma izni veriliyor. İnsan hakları savunucuları, bu uygulamanın insanlık dışı ve aşağılayıcı muamele kapsamında değerlendirilebileceğine dikkat çekiyor.

Sepideh Qolian ayrıca, cezaevine getirilen birçok kişinin vücudunda ağır darp izleri bulunduğunu aktardı. Bazı gözaltı işlemlerinde olağan dışı yöntemlerin kullanıldığını belirten Sepideh Qolian, bir yurttaşın gözaltına alındıktan sonra motosikletle cezaevine götürülerek yetkililere teslim edildiğini söyledi.

Çocuklar yetişkinlerle birlikte tutuluyor

Sepideh Qolian, paylaşımında gözaltına alınan çocukların durumuna da değinerek, Ahvaz'da 18 yaş altındaki kız çocukları için ayrı bir çocuk ıslahevinin bulunmaması nedeniyle çocuk ve genç kızların yetişkin tutsaklarla aynı bölümlerde tutulduğunu belirtti. Bu uygulamanın çocuk hakları ilkeleri ve uluslararası standartlarla bağdaşmadığını vurguladı.

Eski siyasi tutsak ayrıca cezaevinde temiz içme suyuna erişimin yetersiz olduğunu, verilen yemeklerin sağlıksız olduğunu ve en temel yaşam koşullarının dahi sağlanmadığını ifade etti.

‘Ayrıştırma’ adı altında işkence

Sepideh Qolian, son dönemde gözaltına alınanların da aynı koşullarda tutulduğunu belirterek, Cezaevleri Kurumu tarafından 2025 yılı Aralık ayından itibaren uygulanan tutuklu ayrıştırmasının suç türlerine göre değil, siyasi tutsaklar üzerindeki denetimi artırmak ve baskıyı yoğunlaştırmak amacıyla hayata geçirildiğini ifade etti.

Siyasi tutsakların doğal ışık almayan, içme suyuna, tuvalet ve banyoya erişimin kısıtlı olduğu bölümlerde tutulduğunu belirten Sepideh Qolian, bu uygulamaların "sistematik işkencenin" bir parçası olduğunu savundu. Temel ihtiyaçlardan mahrum bırakılmanın, tutsaklar üzerinde baskı kurmak ve direnişlerini kırmak amacıyla kullanılan bir yönteme dönüştüğünü ifade etti.

Siyasi tutsakların durumuna ilişkin kaygılar sürüyor

Sepideh Qolian'ın açıklamaları, son aylarda insan hakları örgütlerinin protestolar sırasında gözaltına alınanların tutulma koşulları ve maruz kaldıkları hak ihlallerine ilişkin yayımladığı çok sayıdaki raporun ardından geldi. Yetkililer ise insan hakları kuruluşlarının raporları ve Sepideh Qolian'ın dile getirdiği iddialara ilişkin şu ana kadar herhangi bir resmi açıklama yapmadı.