NEXEM ÇAÇAN

Qamişlo- Suriye'de yaşanan siyasi dönüşüm sürecinde kadınların rolü, yeni bir sistemin inşasında temel unsurlardan biri olarak öne çıkıyor. Özellikle hiçbir kesimin dışlanmadığı, tüm bileşenlerin eşit katılımını güvence altına alan demokratik bir sistem yönündeki talepler giderek güçleniyor. Kuzey ve Doğu Suriye’deki kadınlar, ülkenin geleceğinin ancak kadınların karar alma mekanizmalarında gerçek anlamda yer almasıyla inşa edilebileceğine dikkat çekiyor. Kadınlar ayrıca, etnik ve kültürel çeşitliliği tanıyan, toplumun yönetime etkin katılımını esas alan demokratik bir modelin oluşturulması gerektiğini vurguluyor. Qamişlo’da Kongra Star Koordinasyon Üyesi Cewahîr Osman, konuyla ilgili ajansımıza değerlendirmelerde bulundu.

‘Haklarımız güvenceye alınana kadar mücadele edeceğiz’

Kadınların yeni Suriye Anayasası'nda hak ettiği yeri alması için mücadele ettiklerini belirten Cewahîr Osman, "Kadınları kabul etmeyen cihatçı zihniyete karşı mücadele ediyoruz. Suriye'nin geleceği yalnızca erkeklerin öncülüğünde ya da otoriter ve dinci bir anlayışla şekillenirse, ülkede demokrasi inşa edilemez. Kadınların kurumsal yapılarda, askeri alanda, anayasada ve parlamentoda yer alması gerekiyor. Bunlar son derece önemli adımlardır ve geçici yönetim tarafından atılmalıdır. Biz de kadın örgütleri ve kadın hareketleri olarak, Suriye'nin yönetiminde yer alma hakkımız güvence altına alınıncaya kadar mücadelemizi ve çalışmalarımızı sürdüreceğiz" sözlerine dikkat çekti.

‘Demokratik Suriye kadınların etkin katılımıyla kurulabilir’

Cewahîr Osman, geçici yönetimin Suriye'yi İslami temelde yeniden şekillendirmek istediğini dile getiren, bu anlayışın toplum üzerinde katı ve sınırlayıcı bir yapı oluşturacağını söyledi. Cewahîr Osman, "Geçici yönetim, Suriye'yi otoriter bir anlayışla ve kadınları dışlayan bir sistem temelinde inşa etmek istiyor. Oysa demokratik bir Suriye ancak kadınların etkin katılımıyla kurulabilir. Geçici yönetimin girişimleri halkın talepleriyle çelişiyor. Ülkenin adı 'Suriye Cumhuriyeti' olmalıdır. Çünkü Suriye'de çok sayıda farklı halk ve topluluk yaşıyor. Baas rejimi 50 yılı aşkın süre ülkeyi tekçi bir anlayışla yönetti. Bugün geçici yönetim de aynı politikaları sürdürüyor; dini siyasetle iç içe geçirerek Suriye'yi yalnızca İslami bir temelde yeniden kurmak istiyor" ifadelerinde bulundu.

‘Bu coğrafya, geçici yönetimin tekçi anlayışıyla yönetilemez’

Yeni bir anayasanın hazırlanmasının zorunlu olduğunu söyleyen Cewahîr Osman, "Geçici yönetim, Suriye'yi tek din, tek ulus, tek kültür ve tek dil anlayışı temelinde inşa ederek bunu bölge halklarına dayatmak istiyor. Oysa Suriye, farklı kültürlerin, dillerin, halkların ve inançların bir arada yaşadığı zengin bir ülkedir. Bu coğrafya, geçici yönetimin tekçi anlayışıyla yönetilemez. Biz kadınlar olarak bu yaklaşıma karşı net ve kararlı bir tutum sergilemeliyiz. Tüm halkların kendi hakları, kültürleri ve dilleriyle barış içinde yaşayabileceği yeni bir anayasa hazırlanmalıdır" şeklinde konuştu.

‘İstikrarsızlık derinleşiyor’

Geçici yönetimin tekçi anlayışının Suriye'de çatışma ve istikrarsızlığı derinleştirdiğinin altını çizen Cewahîr Osman, "Geçici yönetimin 'Arap Cumhuriyeti' çerçevesinde yönetilmek isteyen tekçi anlayışı, Suriye içinde yeni anlaşmazlıkların önünü açıyor, iç çatışmaları derinleştiriyor ve çevre ülkelerin Suriye'ye müdahale etmesine zemin hazırlıyor. Kuşkusuz bu durum Suriye'nin geleceği üzerinde olumsuz bir etki yaratıyor. Aynı zamanda siyasi ve ekonomik krizleri de beraberinde getiriyor" dedi.

‘Garantör güçler sessiz kalıyor’

Cewahir Osman, 29 Ocak’ta Demokratik Suriye Güçleri (QSD) ile Şam'daki geçici yönetim arasında birçok madde ve başlık üzerinde imzalanan anlaşmaya da değindi. Anlaşmanın maddelerinden birinin demokratik entegrasyon süreci olduğunu belirten Cewahîr Osman, açıklanan çerçeveye göre bu süreçte kadınların rolüne yer verilmediğini söyledi. Cewahîr Osman, "Suriye dosyasıyla ilgilenen garantör güçler, Şam'daki geçici yönetimin kadınların Suriye'deki varlığı ve haklarına yönelik yaklaşımları karşısında sessiz kalıyor. Ayrıca bu garantörlerin kendileri de otoriter yönetimlere sahip. Demokratik entegrasyon sürecinde kadınlar ne askeri alanda ne de yönetim mekanizmalarında kabul ediliyor" diyerek sözlerini tamamladı.