RABİA HURAYS

Cezayir - Cezayir’de Temmuz ayında yapılması planlanan parlamento seçimleri kritik bir aşamaya girerken, özellikle şehirlerde yarışan kadın adaylar dikkat çekiyor. Bu adaylar, temsili demokrasiyi güçlendirme hedeflerinin yanı sıra kadın hakları, çevre ve özel ihtiyaçları olan bireylerin sorunlarını gündeme taşıma çabalarıyla öne çıkıyor. Ajansımızın farklı seçim bölgelerinde görüştüğü kadın adaylar, adaylık süreçlerinde gerekli imzaları nasıl topladıklarını, siyasete girme motivasyonlarını ve yasama faaliyetlerine dair vizyonlarını anlattı.

Konstantin kentinde aday olan Widad Lichani, Ulusal Halk Meclisi için bir siyasi parti listesinden ikinci kez kampanya yürütüyor. Zighoud Youcef Caddesi’nde çalışmalarını sürdüren Widad Lichani, adaylığının kişisel bir siyasi hedeften ziyade savunduğu değerlere dayandığını vurguladı. Widad Lichani, “Kararım; biyoçeşitliliğin korunması, hayvan hakları, ekosistemlerin sürdürülebilirliği ve zararlı insan faaliyetlerinin azaltılması gibi konulara dair derin bir farkındalıktan kaynaklanıyor” dedi.

Temsil edilmeyen konulara görünürlük kazandırmayı hedefliyor

Çevre sorunlarının Cezayir’de daha güçlü bir siyasi temsile ihtiyaç duyduğunu belirten Widad Lichani, özellikle kötü muamele, öldürülme ve ihmal gibi durumlara maruz kalan hayvanların korunması için parlamentoda daha etkili adımlar atılması gerektiğini ifade etti. Bu amaçla Widad Lichani, “Çevre, Hayvanlar ve Sesini Duyuramayanların Korunması için Siyasi Temsil Girişimi” sloganıyla önemli bir adım attı. Bu girişim, çevreyi savunan bireyleri parlamentoya taşımayı ve özellikle hayvan hakları ile çevre koruma gibi, seçilmiş kurumlarda çoğu zaman yeterince temsil edilmeyen konulara görünürlük kazandırmayı hedefliyor.

İmza toplama sürecinde karşılaştığı zorluklara değinen Widad Lichani, seçimlere katılmak isteyen kadınların ciddi engellerle karşı karşıya kaldığını belirtti. Widad Lichani, “Seçim arenasına girmek isteyen kadınlar, siyasi, kültürel ve sosyal ortamı elverişli bulmuyorlar. Ayrıca seçmenleri oy kullanmanın önemine ikna etmekte büyük zorluklar yaşıyoruz. Bu, herhangi bir seçim sürecinde çok önemli bir adım, çünkü oy vermenin hiçbir şeyi değiştirmeyeceğine dair yaygın bir inanç ve hayal kırıklığıyla mücadele etmek için özel stratejiler geliştirilmeli” ifadelerini kullandı.

‘Geleceğimiz bizim ellerimizde’

Widad Lichani, seçim sürecinde karşılaştığı bir diğer önemli sorunun da gençlerin seçimlere ilgisizliği olduğunu kaydetti. Pek çok gencin seçim listelerine kayıt yaptırmadığını ifade eden Widad Lichani, bu nedenle “Geleceğimiz bizim ellerimizde” sloganıyla yeni bir girişim başlatmak zorunda kaldığını söyleyerek, bu girişimle gençleri seçmen kaydı yaptırmaya ve demokratik sürece katılmaya teşvik etmeyi amaçladığını vurguladı. Sürecin zorluklarına değinen Widad Lichani, özellikle imza toplama aşamasında partiler arasında yoğun bir rekabet yaşandığını da dile getirdi.

Cezayir’deki seçim sistemine ilişkin organik yasa ve Bağımsız Ulusal Seçim Otoritesi’nin düzenlemeleri gereği, hiçbir seçmenin birden fazla listeye imza verememesi, adaylar arasındaki rekabeti daha da artırıyor. Bu durumun, zaten zorlu olan imza toplama sürecini daha da karmaşık hale getirdiğini ifade ediyor. Widad Lichani, “Özellikle Cezayir’deki seçim sisteminin organik yasası ve Bağımsız Ulusal Seçim Otoritesi’nin güvenceleri gereği hiçbir seçmenin birden fazla listeye imza atmasına izin verilmemesi, partiler arasında imza toplama konusunda yoğun bir rekabete yol açıyor. Bu da süreci daha da zorlaştırıyor” dedi.

‘Adaylığımın amacı, çeşitli öncelikleri hayata geçirmektir’

Cezayir’in başkenti Cezayir’in merkezinde, avukat ve insan hakları aktivisti kimliğiyle öne çıkan Nabila Ouadhi, Louisa Hanoune liderliğindeki İşçi Partisi listesinden parlamentoya aday oldu. “Adaylığımın amacı, çeşitli öncelikleri hayata geçirmektir” diyen Nabila Ouadhi, “Bunlar arasında yasama sistemini geliştirmek ve yasal boşlukları kapatarak yasaların kalitesini artırmak da yer alıyor. Günlük mesleki pratiğimde, sosyal ve ekonomik dönüşümlere ayak uyduramayan yasal metinler bulunduğunu gözlemledim. Bu nedenle, yanlış yorumlamaların önüne geçen ve idari ile yargısal süreçlerin daha sağlıklı işlemesini sağlayan doğru ve etkili yasaların hazırlanmasına katkıda bulunmayı hedefliyorum” şeklinde konuştu.

Önceliği kadınların toplumdaki rolünü güçlendirmek

Nabila Ouadhi, adaylık gerekçelerini şu sözlerle anlattı:

“Aday olmaya karar vermemin ikinci amacı, hakları, özgürlükleri ve hukukun üstünlüğünü savunmak, aynı zamanda eşitlik ilkesini tesis etmektir. Bir avukat olarak verdiğim mücadele bana hukukun, vatandaş için en önemli kalkan olduğunu öğretti. Bu nedenle, güçlüler karşısında zayıf ve savunmasız grupları korumak, ülkenin her yerindeki Cezayirlilerin onurunu muhafaza etmek için hukukun titizlikle uygulanmasını sağlamak adına çalışacağım.

Ayrıca kurumların bağımsızlığını güçlendirmek, ulusal yetenekleri desteklemek ve kadınların toplumdaki rolünü artırmak da önceliklerim arasında yer alıyor. Çalışan, üretken ya da evde çocuk yetiştiren kadınların annelik sorumluluklarını yerine getirirken desteklenmesini, değerlerimize uygun şekilde yasal ve sosyal koruma altına alınmasını sağlayacak düzenlemelerin geliştirilmesi için çaba göstereceğim.

Benim için en önemli konulardan biri, Cezayir’de aile yapısını korumaktır. Son yıllarda boşanma oranlarında endişe verici bir artış yaşanıyor. 2024 yılında 87 binden fazla boşanma kaydedildi; bu da evliliklerin yaklaşık yüzde 33’üne denk geliyor. Bu tablo karşısında, Cezayir ailesini destekleyen ve dağılmasını önlemeye katkı sağlayacak yasaların çıkarılması büyük bir gereklilik haline gelmiştir.”

Özel gereksinimli bireylerin haklarını savunuyor

El Khroub kasabasında Ulusal Halk Meclisi üyeliğine aday olan Nassima Yessaad, seçim kampanyasını net bir değişim vizyonu üzerine kuruyor. Özel gereksinimli bireylerin haklarını savunan Nassima Yessaad, özel ihtiyaçları olan bireyler için eşitlik, tam entegrasyon ve ayrımcılığa karşı koruma sağlanmasını öncelik olarak belirliyor. Daha önce Kasım 2021’de yapılan belediye seçimlerine de katılan Nassima Yessaad, bu kez üst üste ikinci kez aday olduğunu belirterek, sürece kararlılıkla devam ettiğini vurguladı.

Özel gereksinimli bireylerin karşılaştığı sorunlara değinen Nassima Yessaad, “Özel ihtiyaçları olan bireylerin haklarını düzenleyen çok sayıda kararname ve yasal araç mevcut. Ancak bu yasaların uygulanması ciddi zorluklarla karşılaşıyor. Bu durum, hakların korunmasını ve topluma tam entegrasyonu oldukça karmaşık hale getiriyor” sözlerine yer verdi.

Seçim sürecine dair kişisel deneyimlerini de paylaşan Nassima Yessaad, “Seçim arenasına girmek kolay değildi. Ailemi ikinci kez üst üste aday olma fikrine ikna etmek ciddi bir çaba gerektirdi. Ayrıca siyasi ya da maddi kaygılardan uzak, ilkelerime uygun bir siyasi parti bulmak da oldukça zordu” diye ekledi.