RAHMA SHANZOUR

Yemen – Savaşın yıktığı evlerin enkazı arasında, 26 yaşındaki mühendis Hiba Al-Jaradi, dikkat çekici bir projeye imza attı. Yıkılmış yapıları yeniden değerlendirerek yatırım fırsatına dönüştüren Hiba Al-Jaradi, aynı zamanda Yemen’de uzun süre ‘erkek mesleği’ olarak görülen mühendislik ve müteahhitlik alanında kadınlara yeni bir kapı aralıyor.

Aile baskısına rağmen çift yönlü eğitim kararı

Üniversite yıllarından bu yana gayrimenkul ve inşaat yatırımlarının kalıcı değer yarattığına inandığını belirten Hiba Al-Jaradi, mühendisliğe olan ilgisinin çocukluk dönemine uzandığını ifade ederek, “Mühendislik benim için çocukluktan beri bir tutku. Lise yıllarımda hedefim çok netti. Çünkü mühendislik, hastaneler ve okullar inşa ederek insanlara doğrudan fayda sağlamayı mümkün kılar. Mühendisler, toplumun temel taşlarıdır” dedi.

Hiba Al-Jaradi, başlangıçta ailesinin mühendisliği erkeklere özgü bir alan olarak gördüğünü söyleyerek, “Başlangıçta ailem bu alanın erkekler için olduğunu ve kadınlar için uygun olmadığını düşünüyordu. Bu nedenle önce çevirmenlik bölümüne kayıt oldum. Ancak hayalim daha güçlüydü, bu yüzden ikisini birden okudum. Ailemi memnun etmek için çevirmenlik, kendi hedefim için mühendislik okudum” ifadelerinde bulundu.

Savaşın yıkımı, fikrin doğduğu an oldu

Mezuniyetinin ardından Taiz’e dönen Hiba Al-Jaradi, savaşın yarattığı yıkımla karşılaştı. Hiba Al-Jaradi, “Yerimizden edildik. Çatışmalar durulduktan sonra geri döndüğümüzde şehri harabe halinde gördüm. Fikir tam da o anda doğdu. Bu süreçten yola çıkarak ilk projemi hayata geçirdim. ‘Dekorasyon ve Güzellik Dünyası’ adını verdiğim bir eğitim programı başlattım. Program, kadınlara iç mekan restorasyonu ve tasarımı öğretmeyi hedefliyor. Özellikle kadınlar arasında kısa sürede büyük ilgi gördü ve daha kapsamlı projelerin de temelini oluşturdu” diye kaydetti.

Enkazdan eğitime: Kadınlara ilk adım kurslarla atıldı

Kadınlardan aldığı mesajları aktaran Hiba Al-Jaradi, sözlerine şöyle devam etti:

“Facebook üzerinden kadınlardan ‘Evim hasar gördü, kurşun isabet etti, nasıl onarabilirim?’ gibi mesajlar almaya başladım. Maddi imkanları sınırlı olduğu için evlerini kendi başlarına nasıl tamir edebileceklerini soruyorlardı. Bu, benim için gerçek bir dönüm noktası oldu. Bu ihtiyaçtan yola çıkarak ilk adımı attık. Kadınlara evlerini kendilerinin nasıl onarabileceğini öğretmek için basit kurslarla başladık. Geri dönüş çok büyüktü. Kadınlar evlerini tamir ederken çektikleri fotoğrafları bana göndermeye başladı. Bu süreçten sonra daha büyük projeler almaya başladık. Başlangıçta küçük çaplı bir girişim olan bu çaba, kısa sürede geniş bir katılıma dönüştü. Kadınlar evlerini onarmaya, süreci belgelemeye ve deneyimlerini birbirleriyle paylaşmaya başladı. Artan ilgiyle birlikte bu fikir, zamanla kapsamlı bir projeye evrildi.”

Kadınların dayanışması projeyi büyüttü

Hiba Al-Jaradi, bu sürecin ardından çalışmalarını daha da büyüterek “Ammar Al Ard Mühendislik Danışmanlık ve Müteahhitlik” ofisini kurduklarını belirtti. Artık yalnızca iç mekan tadilatlarıyla sınırlı kalmadıklarını ifade eden Hiba Al-Jaradi, evlerin yeniden inşası, okul yapımı, kapsamlı mühendislik planları hazırlama ve nitelikli projeler hayata geçirme gibi alanlara yöneldiklerini söyledi. “Dekorasyon ve Güzellik Dünyası projesinden sonra müteahhitlik alanına girdik ve kendi ofisimizi kurduk. Küçük projelerle başladık, zamanla işlerimiz büyüdü” diyen Hiba Al-Jaradi, en büyük zorluğun teknik değil, toplumsal önyargılar olduğunu vurguladı.

Toplumsal önyargılar en büyük engel

“Başlangıçta insanlar ‘Bir kadın olarak projeleri nasıl yönetiyorsunuz?’ diye soruyordu. Ofise gelen bazı kadınlar ise ‘Eşime söylemeyin, çünkü bir kadının inşaat projesi yönetmesine izin vermez’ diyordu” ifadelerini kullanan Hiba Al-Jaradi, buna rağmen kararlılığını koruduğunu dile getirdi. Kadınların bu alanda başarılı olabileceğine inandığını belirten Hiba Al-Jaradi, “Kadınların evleri erkeklerden daha iyi onarabileceğine inanıyordum. Başlangıç zorlayıcıydı ama kendimizi kanıtladık” dedi. Zamanla bu önyargıların kırılmaya başladığını söyleyen Hiba Al-Jaradi, yaptıkları işlerin kalitesi, titizliği ve zamanında teslimi sayesinde bölgede tanınır hale geldiklerinin altını çizdi.

Yalnızca binalar değil, zihniyet de inşa ediliyor

Hiba Al-Jaradi, başarısının temelinde eğitimin yattığını vurgulayarak, “Eğitim alan kadınlar sadece bilgi alan kişiler değil, aynı zamanda süreci büyüten aktif ortaklar haline geldi. Bana ofis açma cesaretini de onlar verdi. Çünkü kadınlar, ihtiyaçlarını anlayan bir kadın mühendisle çalışmayı tercih ediyor” dedi. Günlük çalışmada en büyük zorluklardan birinin iş kültürü farkı olduğunu belirten Hiba Al-Jaradi, “Biz kadın mühendisler olarak teslim tarihlerine disiplinli şekilde bağlıyız ve projeleri planlanandan önce bitirmeye çalışıyoruz. Ancak bazı erkek çalışanlar ertelemeyi ve gecikmeleri normal görüyor. Bundan kaynaklı erkeklerle en büyük sorunlarımızdan biri bu” ifadelerini kullandı.

Yerelden globale: Toprağı Yeniden İnşa Etme’ hedefi

Çalışmalarının yalnızca binalarla sınırlı kalmadığını dile getiren Hiba Al-Jaradi, “Aslında yaptığımız iş, kadınların toplumdaki rolüne dair algıları da değiştirmek. Bu değişim, başlangıçta tereddüt eden ama zamanla destek veren erkekleri de etkiledi” dedi. Bugün geldiği noktayı uzun bir yolculuğun başlangıcı olarak gördüğünü belirten Hiba Al-Jaradi, “Artık hedefim yerel değil; ‘Toprağı Yeniden İnşa Etme’ projesini Yemen’in ötesine taşımak istiyorum” diye konuştu.