سلامت زنان میان گرانی، کمبود دارو و درمانِ ناتمام
کمبود دارو و محصولات بهداشتی، افزایش هزینه خدمات تشخیصی و کاهش توان پرداخت خانوارها، دسترسی زنان در ایران به مراقبتهای بهداشتی و درمانی را دشوارتر کرده است، مسئلهای که به تهدید جدی برای سلامت و بهداشت زنان تبدیل شده است.
زیلان اطمانی
اورمیه- در ازدحام داروخانه، صدای شاکی یک زن میانسال با چهرهای خسته توجه بیشتری را به خود جلب میکند:« یک روز است بچهها و خانه زندگی را ول کردهام. از سردشت مرا فرستادند مهاباد، از مهاباد آمدم اورمیه، حالا هم میگویید اینجا دنبالش نباش و برو تهران؟ اگر آنجا نبود چه؟»
این شکل از مکالمات اینروزها دراغلب داروخانهها به ویژه در شهرستانها به کرات شنیده میشود. تعداد اقلام دارویی و بهداشتی در ایران روز به روز کمتر و کیفیت بسیاری از این اقلام نیز همچنان رو به کاهش است. این کمبود در حالی است که قیمت دارو و وسایل بهداشتی به ویژه وسایل بهداشتی زنانه در کنار پیگیری مشکلات سلامت زنان با افزایش قیمت چشمگیری مواجه شده است.
بهداشت عادت ماهیانه
درلابهلای قفسه وسایل بهداشتی، چشم زنان خریدار پیش از بررسی مارک، جنس و حتی تعداد موجود در هر بسته از نوار بهداشتیها، اول سراغ قیمتهای بالای قفسه میرود؛ قیمتهایی که هیچکدامشان زیر ۱۰۰ هزار تومان نیست. شیدا.ح، فروشندهی حاضر در یک فروشگاه محلی از تغییر قیمت نوار بهداشتیها چنین میگوید:« قیمت برخی از مارکها از حدود ۴۰ هزار تومان به ۱۶۵ هزار تومان رسیده است.
جنس وارداتی نداریم چون قیمت یک بسته پوشک زنانه که قبلا حدود ۱۶۰ هزار تومان بود حالا نزدیک به یک میلیون تومان است.»
عدم شارژ بعضی از مارکهای داخلی نیز برای بخشی از زنان جامعه همچون سارینا.س مشکل ساز شده است:« دو سالی میشود که از پدهای ضد حساسیت پنبهریز استفاده میکردم اما حالا چند ماه است شارژ نشده و میگویند بعد از جنگ تهیهی مواد اولیه به مشکل برخورده است.»
برخی از وسایل همانند پدهای روزانه زنانه هم، دیگر درقفسهی فروشگاهها نیست. قیمت کاپ قاعدگی نیز چنان بالاست که به گفته متصدی فروش یک داروخانه، نه خریدار و نه فروشنده قادر به تهیهی آن نیست اما در عوض فروش پدهای قابل شست و شو و پارچه کهنه بچه به دلیل گرانی نوار بهداشتی بالا رفته است؛ مسئلهای که میتواند در صورت عدم رعایت بهداشت، مشکلات سلامت همانند عفونتهای تناسلی، مشکلات پوستی، سوزش ادراری و ... به دنبال داشته باشد.
بیماریهای جسمانی و وضعیت دشوار تشخیص و درمان
وضعیت رسیدگی زنان به شرایط جسمی خویش نیز تحت فشار گرانی و معیشت دشوارتر شده است. نغمه.ز، متخصص زنان و زایمان در اینباره میگوید:« گرانی خدمات تشخیصی باعث شده بیماران بیشتر به دنبال درمانهای چندمنظوره باشند تا به دلیل هزینههای بالا آزمایش ندهند. یک سونوگرافی ساده رحم و تخمدان نزدیک به یک میلیون و پاپاسمیر حدود سه میلیون تومان هزینه دارد. کمبود برخی داروها مثل داروهای ساده هورمونی یا مربوط به سرطانهای زنانه نیز بیماران را، بهویژه در شهرستانها، به مراکز استانها، تهران یا حتی بازارهای غیررسمی و کشورهای همسایه میکشاند.» به گفته او تعداد بیماران عملهای اورژانسی که درمان را به تعویق انداختهاند هم بیشتر شده است.
بیمارهای روان؛ زنان در حاشیهای تارتر
در دسترس نبودن داروهای روانپزشکی رنج بزرگی را با بیماران اعصاب و روان همراه کرده است. اگرچه در بازههایی از زمان برخی از داروهای اعصاب با کمبود مواجه بودهاند اما جایگزین این داروها در بازار موجود بود و حالا حتی داروهای جایگزین نیز به شدت نایاب یا سهمیه بندی شده است.
کازیوه.م که مادرش پس از یک شوک عاطفی شدید دچار اسکیزوفرنی شده است، کمبود داروها را سرآغاز شروع رنج عمیقتری در خانواده میبیند:« مادرم باید روزانه ۶ قرص مصرف کند، اما کمبود دارو باعث شده دوز مصرفی او کاهش یابد و نامنظم شود.» به گفته او، مادرش ماه گذشته پس از تشدید علائم روانی و اقدام به خودزنی، دوباره بستری شده است.
با وقوع جنگ و تشدید تحریمها در ایران، دسترسی به درمان برای بسیاری از بیماران دشوارتر شده است؛ وضعیتی که به گفته خود مسئولان همچنان رو به وخامت است و زنان را، که پیش از این نیز با موانع بیشتری برای دسترسی به خدمات درمانی روبهرو بودهاند، بیش از گذشته در معرض ترک یا ناتمام ماندن درمان و خطرات تهدید کننده سلامت قرار میدهد.