ترکیه؛ تشدید خطرناک نقض آزادی مطبوعات در ماه آوریل
انجمن روزنامهنگاران دجله و فرات در گزارش ماهانه خود از افزایش چشمگیر نقضها علیه روزنامهنگاران در ترکیه خبر داد؛ مواردی که شامل یورش به منازل، بازداشتها و بازجوییها و اعمال مجازاتهای نظارتی گسترده علیه نهادهای رسانهای و محتوای دیجیتال است.
مرکز خبر - انجمن روزنامهنگاران دجله و فرات DFG گزارش ماهانه خود درباره وضعیت آزادی مطبوعات در ترکیه در ماه آوریل گذشته را منتشر کرد و از تداوم نقضها علیه روزنامهنگاران با روندی «خطرناک و نظاممند» پرده برداشت.
دادهها نشان میدهد که فشار بر حق حیات، امنیت جسمی، آزادی بیان و فعالیت حرفهای روزنامهنگاران در این ماه به سطوح نگرانکنندهای رسیده است.
بر اساس این گزارش، دو نهاد رسانهای هدف حمله یا آزار مستقیم قرار گرفتند و نیروهای امنیتی به خانههای سه روزنامهنگار یورش بردند. همچنین سه روزنامهنگار دیگر مورد بازجویی قرار گرفتند و یک روزنامهنگار در پی تحقیقات مربوط به انتشار اطلاعاتی که «محرمانه» توصیف شده بود در شبکههای اجتماعی، بازداشت شد.
در این گزارش آمده است که بازداشت روزنامهنگار محمد یتیم در چارچوب تحقیقات مربوط به حادثهای در یکی از مدارس سیورک وابسته به رها (اورفا)، نشاندهنده میزان خطر «قانون مقابله با اطلاعات نادرست» برای فعالیت روزنامهنگاری است. همچنین مواردی از بدرفتاری و تهدید علیه روزنامهنگاران ثبت شده و از ادامه پوشش میدانی برای دو نفر از آنان جلوگیری شده است. دستکم یک مورد نقض نیز در داخل مراکز بازداشت ثبت شده است.
این گزارش تأکید میکند که نقضها در حوزه آزادی اندیشه و بیان همچنان در سطح بالایی قرار دارد. تنها در ماه آوریل، علیه ۹ روزنامهنگار تحقیقات قضایی آغاز شده و علیه ۴ نفر دیگر پروندههای قضایی تشکیل شده است. همچنین احکام زندان برای ۱۰ روزنامهنگار صادر شده که مجموع آن به ۱۷ سال و ۸ ماه و ۲۸ روز میرسد.
در ۳۵ پرونده دیگر نیز روندهای قضایی همچنان ادامه دارد. تا تاریخ ۳ مه جاری، تعداد روزنامهنگاران بازداشتشده در ترکیه به ۳۱ نفر رسیده که نشاندهنده ادامه فشار بر فعالیت رسانهای و افزایش اقدامات تنبیهی است.
نظارت اداری و رسانهای مستمر
در خصوص نظارت بر نهادهای رسانهای، گزارش اشاره میکند که شورای عالی رادیو و تلویزیون (RTÜK) علیه ۱۳ نهاد رسانهای مجازاتهایی اعمال کرده که شامل توقف یک برنامه و اعمال جریمههای مالی متفاوت بر چندین شبکه بوده است. این گزارش این اقدامات را نشانه تداوم فشار اداری بر بخش نشر میداند.
در حوزه رسانه دیجیتال نیز دسترسی به ۲۹ خبر و ۱۸ محتوا در شبکههای اجتماعی مسدود شده است. هرچند هیچ وبسایتی بهطور کامل فیلتر نشده، اما گزارش تأکید میکند که سانسور محتوا همچنان در سطحی گسترده ادامه دارد.
حقیقت را نمیتوان خاموش کرد
انجمن DFG تأکید کرد که دادههای آوریل ۲۰۲۶ بهوضوح نشان میدهد روزنامهنگاران با خطرات جدی برای امنیت جسمی خود و انجام حرفهشان مواجه هستند. به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات در ۳ مه، این انجمن خاطرنشان کرد که این روز فرصتی برای یادآوری و مقاومت در برابر فشارها، بازداشتها و نقض حق حیات روزنامهنگارانی است که در جستوجوی حقیقت هستند.
در پایان، گزارش تأکید میکند که آزادی مطبوعات تنها یک حق حرفهای نیست، بلکه ستون اساسی در مبارزه جامعه برای دستیابی به حقیقت است. بنابراین تلاش برای خاموش کردن روزنامهنگارانی که بهای سنگینی پرداختهاند، چیزی جز دعوتی برای ادامه نوشتن و عقبنشینی نکردن نیست. این گزارش با این جمله به پایان میرسد: «صدای حقیقت را نمیتوان خاموش کرد و مطبوعات آزاد، پایه هر جامعه دموکراتیک است.»