سنای فرانسه: جریانهای افراطی مردسالار به تهدیدی امنیتی و تروریستی علیه زنان تبدیل شدهاند
سنای فرانسه در گزارشی هشدار داده است که جریانهای مردسالاری افراطی با ترویج نفرت علیه زنان، به یک «پروژه سیاسی» و تهدیدی نوظهور برای امنیت و مقابله با تروریسم تبدیل شدهاند.
مرکز خبر- روز چهارشنبه ۲۴ ژوئن، سنای فرانسه برای نخستین بار با انتشار یک گزارش اطلاعاتی جامع، نسبت به گسترش جریانهای مردسالار افراطی هشدار داده و این پدیده را نه صرفاً یک گرایش اجتماعی، بلکه یک «پروژه سیاسی» و تهدیدی نوظهور برای امنیت ملی توصیف کرده است. این گزارش ۲۶۰ صفحهای، از شکلگیری شبکههایی سخن میگوید که با بهرهگیری از فضای مجازی، نفرت از زنان را ترویج میکنند، جوانان را هدف قرار میدهند و زمینه را برای خشونتهای زنستیزانه و حتی اقدامات تروریستی فراهم میسازند.
گزارش که از سوی هیئت حقوق زنان سنای فرانسه تهیه و برای نخستین بار بهصورت عمومی منتشر شده، تأکید میکند که مردسالاری افراطی در سالهای اخیر از یک گفتمان حاشیهای فراتر رفته و به جنبشی سازمانیافته تبدیل شده است؛ جنبشی که با سوءاستفاده از نارضایتیهای فردی، الگوریتمهای شبکههای اجتماعی و روایتهای ضدبرابری، در حال جذب نسل جدیدی از مخاطبان، بهویژه نوجوانان و مردان جوان است.
واکنشی به پیشرفت زنان
در این گزارش، مردسالاری به مجموعهای از باورها و ارزشهایی تعریف شده که بر برتری مردان و فرودستی زنان تأکید دارد و در سالهای اخیر، همزمان با پیشرفت جنبشهای برابریخواه و گسترش حقوق زنان و اقلیتهای جنسی، بار دیگر قدرت گرفته است.
به باور نویسندگان گزارش، این جریان زنان را عامل اصلی مشکلات و ناکامیهای مردان معرفی میکند و تلاش دارد دستاوردهای چند دهه مبارزه برای برابری جنسیتی را زیر سؤال ببرد. این گفتمان همچنین پیوندهای نزدیکی با جریانهای راست افراطی و نظریههای توطئه دارد و بر پایه سلسلهمراتب جنسیتی، نژادی و قومی، نوعی جهانبینی برتریطلبانه را بازتولید میکند.
«اقتصاد فلاکت روانی» در شبکههای اجتماعی
یکی از مهمترین محورهای گزارش، نقش شبکههای اجتماعی در گسترش این جریان است. به گفته سناتورهای فرانسوی، فضای دیجیتال بستری فراهم کرده تا سرخوردگیها و بحرانهای فردی به نفرتی جمعی علیه زنان و اقلیتها تبدیل شود.
این گزارش از مفهومی با عنوان «اقتصاد فلاکت روانی» یاد میکند؛ مدلی که در آن اینفلوئنسرهای مردسالار با فروش دورههای اغواگری، وعدههای ثروت سریع، آموزشهای ظاهری و نسخههای موفقیت فردی، از احساس تنهایی، ناامیدی و نارضایتی مردان جوان سود اقتصادی کسب میکنند و همزمان ایدئولوژی زنستیزانه را گسترش میدهند.
مطالعهای که در سال ۲۰۲۴ در دانشگاه دوبلین انجام شده نیز نشان میدهد کاربری که در تیکتاک یا یوتیوب فعالیت میکند، بهطور میانگین تنها پس از ۲۶ دقیقه با محتوای مردسالارانه مواجه میشود. استفاده از طنز، میمها و زبان عامهپسند نیز باعث شده این محتوا بهراحتی در میان نوجوانان و جوانان منتشر شود.
از نفرت تا خشونت
گزارش سنای فرانسه هشدار میدهد که مردسالاری افراطی تنها به انتشار دیدگاههای زنستیزانه محدود نمیشود، بلکه میتواند به خشونت فیزیکی و حتی تروریسم منجر شود.
در این گزارش به نمونههایی از حملات مرگبار علیه زنان اشاره شده است؛ از جمله کشتار ۱۴ زن در دانشگاه پلیتکنیک مونترال کانادا در سال ۱۹۸۹ توسط فردی که انگیزهای آشکار علیه زنان داشت.
همچنین در فرانسه، تابستان گذشته یک جوان ۱۸ ساله به اتهام برنامهریزی برای حمله با چاقو به زنان بازداشت شد. دادستانی ملی مبارزه با تروریسم این پرونده را نخستین موردی دانست که صرفاً بر پایه وابستگی متهم به جنبش «اینسل» (مردان مجرد غیرارادی) تشکیل شده است؛ جریانی که یکی از افراطیترین شاخههای مردسالاری محسوب میشود و در آن خشونت علیه زنان، از جمله تجاوز و قتل، مشروع جلوه داده میشود.
مردسالاری؛ تهدیدی برای امنیت عمومی
بر اساس این گزارش، اداره کل امنیت داخلی فرانسه (DGSI) اکنون مردسالاری افراطی را در زمره تهدیدهای تروریستی نوظهور طبقهبندی کرده است.
این نهاد میان دو طیف از این جریان تمایز قائل میشود؛ نخست، گروههایی که با تبلیغ برتری مردان، ضدیت آشکار با فمینیسم و ترویج نفرت علیه زنان فعالیت میکنند و دوم، جریان رادیکال «اینسل» که آشکارا از خشونت، تجاوز و قتل برای بازگرداندن سلطه مردان دفاع میکند.
طبق این گزارش، تنها در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ دو طرح خشونتآمیز الهامگرفته از این ایدئولوژی پیش از اجرا خنثی شدهاند.
نوجوانان؛ هدف اصلی جذب
سنای فرانسه هشدار داده است که سن پایین افراد جذبشده به این جریان، یکی از نگرانکنندهترین ابعاد این پدیده است. بسیاری از افراد درگیر بین ۱۳ تا ۲۱ سال سن دارند و ویژگیهای مشترکی همچون انزوای اجتماعی، تجربه قلدری، مشکلات روانی، مصرف گسترده محتوای خشونتآمیز و ستایش عاملان کشتارهای جمعی در میان آنان مشاهده میشود.
به اعتقاد نویسندگان گزارش، این روند شباهتهای زیادی با فرآیند افراطگرایی در گروههای جهادی دارد و باید نشانههای اولیه آن با همان حساسیت شناسایی و کنترل شود.
جامعهای که هنوز با تبعیض جنسیتی روبهرو است
همزمان، نتایج یک نظرسنجی ملی که شورای عالی برابری جنسیتی فرانسه بر اساس نظر بیش از سه هزار نفر انجام داده، نشان میدهد نگرشهای زنستیزانه همچنان در بخش قابل توجهی از جامعه وجود دارد.
بر اساس این یافتهها، ۶۰ درصد مردان معتقدند فمینیستها به دنبال برتری زنان بر مردان هستند. یکچهارم مردان نیز گفتهاند طبیعی است که زنان برای جلب رضایت شریک زندگی یا از روی وظیفه به رابطه جنسی تن دهند.
این شورا برآورد کرده است که حدود ۱۷ درصد جمعیت فرانسه به تبعیض جنسیتی خصومتآمیز باور دارند؛ نگرشی که زنان را بیارزش میداند و خشونت علیه آنان را توجیه میکند. همچنین حدود ۲۳ درصد از پاسخدهندگان از نوعی تبعیض جنسیتی پدرسالارانه حمایت کردهاند که زنان را به نقشهای سنتی و وابسته محدود میکند.
۲۴ پیشنهاد برای مقابله با مردسالاری افراطی
در پایان، نویسندگان گزارش ۲۴ پیشنهاد برای مقابله با این پدیده ارائه کردهاند؛ از جمله افزایش نظارت بر پلتفرمهای دیجیتال، مقابله با محتوای زنستیزانه، تقویت نهادهای ناظر بر رسانهها، آموزش نیروهای امنیتی برای شناسایی ادبیات و شیوههای جذب این جریانها و ایجاد یک مرکز تخصصی برای رصد مردسالاری افراطی.
سناتورهای فرانسوی تأکید کردهاند که مردسالاری دیگر صرفاً یک نگرش سنتی یا فرهنگی نیست، بلکه به پروژهای سیاسی با ظرفیت تولید خشونت و تهدید امنیت عمومی تبدیل شده است؛ پدیدهای که مقابله با آن، نیازمند همکاری همزمان نهادهای آموزشی، فرهنگی، امنیتی و رسانهای است.