«سفیر صلح» اهل دریای سیاه: صلح بدون زنان ممکن نیست
اوزدن اونال، زنی اهل منطقهی دریای سیاه ترکیه، با طرحهایی برای نزدیک کردن دو جامعهی کورد و ترک به یکدیگر، عنوان «سفیر بینالمللی صلح» را از آنِ خود کرده است. او میگوید باید با شکستن پیشداوریها زندگی تازهای بنا کرد.
آرژین دیلک اونجل
آمد – «روند صلح و جامعهی دموکراتیک» که برای پایان دادن به بیش از ۵۰ سال جنگ و درگیری و بنای جمهوری دموکراتیک آغاز شد، اکنون بخشی از راه را پشت سر گذاشته است.
موفقیت و ماندگاری این روند بیش از هر چیز در گرو «اجتماعی شدن صلح» است. صلح تنها زمانی پایدار میشود که در حد مذاکره و توافق میان نیروهای سیاسی نماند و پیش از همه، خود جوامع با یکدیگر به صلح برسند.
از دریای سیاه تا ماردین
اوزدن اونال از حامیان روند صلح و جامعهی دموکراتیک است. او پس از ازدواج ساکن ماردین شد و به پاس طرحهایش برای برادری خلقها، از «مجمع بینالمللی توسعهی جوانان – بنیاد صلحسازی و توانمندسازی» عنوان «سفیر بینالمللی صلح» گرفت.
اوزدن اونال که مسئول واحد زنان و خانوادهی فدراسیون همبستگی اجتماعی ماردین نیز هست، گفت: «اهل شهر اردو در منطقهی دریای سیاه هستم، اما ۲۴ سال است در ماردین زندگی میکنم. در عرصهی جامعهی مدنی برای برادری خلقها فعالیتهای بسیاری داشتهام. انجمن برادری ماردین و دریای سیاه را بنیان گذاشتیم و جشنوارههایی برپا کردیم. از ماردین به ترابزون رفتیم و آنجا جشنوارهی بلغور برگزار کردیم؛ اهالی ترابزون هم به ماردین آمدند و با هم جشنوارهی ماهی آنچوی (هامسی) را برپا کردیم. خلاصه، طرحهای گوناگونی برای برادری داشتیم و هدفمان این بود که دو خلق بیش از پیش به هم نزدیک شوند. در واقع ما نخستین گام روند صلح را سالها پیش برداشته بودیم.»
«میان خلقها پل زدیم»
به گفتهی اوزدن اونال، آنان حتی پیش از آغاز روند صلح و جامعهی دموکراتیک نیز با طرحهای بسیار کوشیده بودند میان خلقها پل برادری بزنند.
او دربارهی نقش زنان در روندهای صلح گفت: «زنان کنشگران اصلی صلحاند، چون این زناناند که زندگی را پدید میآورند و تداومش میبخشند. از این رو زن و صلح مکمل یکدیگرند.»
اوزدن اونال با بیان اینکه میخواهند زندگیای بسازند که در آن کسی طرد نشود، افزود: «اگر از توافق اجتماعی سخن میگوییم، همه باید با هم و در هر عرصهای، از سطح محلی تا نهادهای دولتی، برای اجتماعی شدن صلح بکوشیم. بهجای گامهای فردی باید گامهای جمعی برداشت. همه، از شهرداریها و نهادهای دولتی تا جامعهی مدنی، باید این روند را از آنِ خود بدانند. بیگمان پیشداوریها را از میان برخواهیم داشت، چون نقطهی آغاز همهچیز همین است. میدانیم که شکستن پیشداوری از شکافتن اتم هم دشوارتر است، اما در هر شرایطی برای به ثمر رسیدن این روند تلاش خواهیم کرد.»
«باید این روند را جلوتر ببریم»
این فعال مدنی از همهی اقشار جامعه خواست از روند صلح حمایت کنند تا دو جامعهی کورد و ترک دیگر داغ تازهای نبینند. او گفت: «میخواهیم خونریزی پایان یابد، مادران دیگر اشک نریزند و دردی بر دردها افزوده نشود. میخواهیم پولی که خرج جنگ میشود صرف اشتغالزایی و جوانان شود. اگر پولی که این همه سال خرج جنگ شد به این عرصهها اختصاص مییافت، ترکیه امروز یک ابرقدرت بود. با روند صلح دستکم دیگر داغدار نمیشویم، اما اکنون باید این روند را گامی جلوتر ببریم.»
اوزدن اونال تأکید کرد که با وجود نیروهایی که خواهان ادامهی جنگ و درگیریاند، از خواست صلح دست نخواهند کشید و گفت: «جماعتی خواهان ادامهی جنگاند، چون نانشان در جنگ است. روشن است که بهآسانی از این منبع قدرت دست نمیکشند، اما ما هم تا پایان ایستادگی خواهیم کرد. روندی که اکنون در ترکیه جریان دارد میتواند الگویی برای خاورمیانه باشد. ترکیه آسیا را به اروپا پیوند میدهد و از نظر ژئوپلیتیک اهمیت بسیاری دارد. از همین رو روند صلح و گامهایی که در اینجا برای صلح برداشته میشود، بر کشورهای دیگر نیز اثر مثبت خواهد گذاشت. پایان درگیریها در خاورمیانه و کشورهای آفریقایی هم به سود ترکیه خواهد بود. کشورهایی که حافظهی سیاسی مشترک و همبستگی فرهنگی دارند، میتوانند راه صلح را با هم بسازند.»
«مبارزه برای آزادی زنان ادامه دارد»
اوزدن اونال حضور پررنگتر زنان در همهی عرصهها را لازمهی صلح پایدار دانست و در پایان گفت: «اگر زنان بیشتر وارد سیاست شوند و در تصمیمگیریها نقش بیشتری داشته باشند، بسیاری از مسائل تغییر خواهد کرد. صلح بدون زنان ممکن نیست و زنان باید در صف نخست باشند. در این زمینه مسئولیت سنگینی بر دوش جریانهای سیاسی است. اجرای نظام زیپی (چینش یکدرمیان زن و مرد در فهرست نامزدها) ضروری است و نمایندگی برابر باید در همهی احزاب رعایت شود. زنان باید در همهی عرصههای زندگی، از حیات اجتماعی و فرهنگی تا اقتصاد و تجارت، حضور بیشتری داشته باشند. مبارزه برای آزادی زنان ادامه دارد و باید از هر عرصهای که زنان در آن قدرتمندند دفاع کنیم. به باور ما، همبستگی زنان صلح را زودتر در سراسر کشور میگستراند. هرچه زنان یک جامعه نیرومندتر باشند، آن جامعه نیز نیرومندتر خواهد بود.»