نمایشگاه نقاشی در سويداء؛ روایت هنرمندان از حمله به بیمارستان ملی و قربانیان ژوئیه

هم‌زمان با نخستین سالگرد رویدادهای خونین ژوئیه ۲۰۲۵ در سویدا، هنرمندان با برپایی نمایشگاهی در بیمارستان ملی این شهر، حمله به این مرکز درمانی و جان‌باختن غیرنظامیان را از دریچه هنر روایت کردند.

روشيل جونيور

سويداء - شرکت‌کنندگان در یک نمایشگاه هنرهای تجسمی، با یادآوری رویدادهای خونین ژوئیه در شهر سويداء، تأکید کردند که این نمایشگاه با هدف زنده نگه داشتن حافظه جمعی و ثبت آنچه در بیمارستان ملی سويداء رخ داده است، از طریق آثار هنری برگزار شده و هر اثر، پیامی ویژه را در خود جای داده است.

این نمایشگاه به دعوت مؤسسه «بازلت» برای تولیدات سینمایی و تلویزیونی، روز دوشنبه ۱۳ ژوئیه در باغ بیمارستان ملی سويداء برگزار شد. شماری از هنرمندان زن و مرد با ارائه تابلوهایی الهام‌گرفته از رویدادهای ژوئیه ۲۰۲۵، یاد قربانیان را گرامی داشتند و تلاش کردند وقایع رخ‌داده در این بیمارستان را مستند کنند. برگزارکنندگان اعلام کردند هدف از این رویداد، زنده نگه داشتن حافظه جمعی از طریق هنر است.

نمایشگاه در همان مکانی برگزار شد که به گفته برگزارکنندگان، شاهد نقض حقوق غیرنظامیان بوده است. آنان اعلام کردند بیمارستان ملی سويداء هدف حملات برنامه‌ریزی‌شده و یورش قرار گرفت؛ حملاتی که به کشته شدن شماری از کارکنان درمانی و بیماران انجامید. به گفته آنان، قوانین و کنوانسیون‌های بین‌المللی بر مصونیت بیمارستان‌ها و دور نگه داشتن آن‌ها از درگیری‌های مسلحانه تأکید دارند، اما آنچه در سويداء رخ داد، برخلاف این اصول بود.

 

«جست‌وجوی امنیت»

رهف حرب، دانشجوی رشته هنرهای زیبا، گفت ایده تابلوی خود را از خمره‌های سفالی خانه‌های قدیمی سويداء گرفته است. او توضیح داد که با وقوع کشتارها، بسیاری از مردم تنها به دنبال جایی برای پناه گرفتن از ترس، خون و مرگ بودند. به همین دلیل، تصویر انسانی را کشیده که درون یک خمره سفالی پنهان شده است؛ هرچند آن خمره برای او کوچک است. به گفته او، این تصویر بیانگر ترسی است که انسان را وادار می‌کند به هر پناهگاهی، هرچند کوچک، پناه ببرد.

او افزود این تابلو همچنین نشان می‌دهد که سرزمینی که انسان در آن متولد شده، دیگر احساس امنیت و تعلق را به او نمی‌دهد. رنگ سفید در اثر او نماد سکوت و خلأ است؛ گویی انسان دیگر تکیه‌گاهی ندارد. آب جاری از خمره نیز نماد احساسات سرشار مردم در آن روزهاست و چهره شخصیت تابلو، ترس، درد و وحشتی را که مردم تجربه کردند، بازتاب می‌دهد.

 

«مردمی که با امید زندگی می‌کنند»

امانی بَحّه، هنرمند دیگر این نمایشگاه، گفت اثرش روایتگر داستان گروهی از جوانان روستای «سالی» است که در جریان رویدادهای «۱۵ ژوئیه سیاه» از منطقه خود دفاع می‌کردند. خودروی حامل آنان هدف حمله یک پهپاد قرار گرفت و پنج جوان به‌شدت زخمی شدند؛ از جمله جوانی که او از او با عنوان «شهید زنده» یاد کرد، زیرا پای خود را از دست داده است.

او گفت این تابلو پیامی از قدردانی نسبت به این جوانان است و کمترین کاری است که به‌عنوان یک هنرمند می‌تواند برای آنان انجام دهد. وی در اثر خود ویرانی و خرابی را به تصویر کشیده و گل‌ها را به‌عنوان نماد امید افزوده است؛ زیرا به گفته او، مردم سويداء با امید زندگی می‌کنند و همین امید باعث شد دوباره از میان ویرانه‌ها برخیزند.

امانی بحّه افزود مکانی که روزی صحنه آن حمله بود، امروز دوباره جان گرفته و نمایشگاه نیز در «باغ امید» برگزار شده است؛ باغی که در روزهای حادثه مملو از پیکر قربانیان بود، اما امروز به نمادی از زندگی تبدیل شده است.

 

«صدای حقیقت»

رغد نوفل، هنرمند نقاش، گفت برگزاری نمایشگاه در بیمارستان ملی سويداء، که در ژوئیه ۲۰۲۵ شاهد کشتار بود، حامل پیامی مهم است. او تأکید کرد وظیفه هنرمندان رساندن «صدای حقیقت» و بازنمایی واقعیت از طریق هنر و احساسات انسانی است.

او توضیح داد که در آثارش از رنگ قرمز برای نشان دادن خون قربانیان، از رنگ سیاه برای نمایش خشونت جنایت و از رنگ سفید برای تجسم پزشکان، رسالت انسانی آنان و روحیه فداکاری‌شان استفاده کرده است. همچنین تلاش کرده آداب و رسوم مردم سويداء را نیز در آثارش بازتاب دهد.

 

«دیوارهایی که هنوز شاهد فریادها هستند»

تیجان شلهوب، از دیگر شرکت‌کنندگان نمایشگاه، گفت گذشت یک سال از رویدادهای ژوئیه، یاد «کشتار خونین» سويداء را زنده می‌کند. او افزود شهری که به جامعه مدنی، فرهنگ و اندیشه شهرت داشت، هدف حمله‌ای قرار گرفت که ساکنانش را صرفاً به دلیل هویتشان نشانه رفت.

به گفته او، بیمارستان ملی سويداء بیش از ۲۴ ساعت در محاصره بود و صدها پیکر غیرنظامی را در خود جای داده بود؛ افرادی که هیچ نقشی در درگیری نداشتند و تنها می‌خواستند زندگی کنند.

شلهوب افزود مردم سويداء تلاش کردند این مکان را به فضایی برای امید تبدیل کنند؛ آن‌ها در «باغ امید» به جای هر لکه خون، گل کاشتند و عکس‌ها را بر دیوارهایی نصب کردند که شاهد فریاد مجروحان و اندوه مادران داغدار بود تا نشان دهند با وجود همه آنچه گذشته، همچنان به زندگی پایبند هستند.

او همچنین از کادر درمان بیمارستان قدردانی کرد و گفت کارکنان پزشکی با وجود خطرات، بیمارستان را ترک نکردند. وی از پرستاری یاد کرد که یک هفته بدون خواب به کار خود ادامه داد و با وجود محاصره کامل شهر، کمبود شدید تجهیزات پزشکی و اتکای مردم به کمک‌های فردی، بخش محل خدمت خود را ترک نکرد تا به بیماران رسیدگی کند.