کمبود داروی اعصاب و روان؛ نتیجه سیاستهای شکستخورده در ایران
همزمان با تشدید کمبود داروهای روانپزشکی در ایران، کارشناسان نسبت به پیامدهای فاجعهبار سیاستهای ناکارآمد جمهوری اسلامی بر سلامت روان جامعه هشدار میدهند؛ بحرانی که در سایه سانسور و فروپاشی نظام درمانی، میلیونها شهروند را در معرض آسیب قرار داده است.
مرکز خبر- رئیس انجمن روانپزشکان ایران، با هشدار نسبت به وضعیت داروهای اعصاب و روان در ایران اعلام کرد که کمبود این داروها در ماههای اخیر به شکل قابل توجهی تشدید شده و دسترسی بیماران به حداقل امکانات درمانی با بحران جدی روبهرو است.
او با اشاره به افزایش کمبودها نسبت به دوره پیش از جنگ گفت برخی اقلام دارویی که پیشتر نیز کمیاب بودند، اکنون تقریباً نایاب شدهاند و در کنار آن، داروهای جدیدی نیز به فهرست کمبودها اضافه شدهاند. به گفته شریعت، این وضعیت باعث شده شمار زیادی از بیماران روانپزشکی نتوانند داروهای تجویزشده خود را تهیه کنند؛ مسئلهای که برای بیماران مزمن و حاد میتواند به عود بیماری، فروپاشی روانی و حتی خطر مرگ منجر شود.
وی درباره دلایل این بحران، از اختلال در روند تولید، کمبود مواد اولیه، احتکار احتمالی و آشفتگی در نظام توزیع سخن گفت و تأکید کرد که نهادهای مسئول تاکنون توضیح شفافی درباره ابعاد بحران ارائه نکردهاند. او افزود انجمن روانپزشکان ایران طی سالهای گذشته بارها فهرست کمبود داروها را به وزارت بهداشت ارسال کرده، اما نهتنها مشکل حل نشده بلکه دامنه کمبودها گستردهتر نیز شده است.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که نظام سلامت ایران طی سالهای اخیر زیر فشار فساد ساختاری، تحریمهای داخلی ناشی از سوءمدیریت، اولویت دادن حکومت به پروژههای امنیتی و نظامی و فروپاشی زیرساختهای درمانی، با بحرانهای گسترده روبهرو شده است. در حالی که میلیاردها دلار صرف نهادهای نظامی، امنیتی و پروژههای ایدئولوژیک جمهوری اسلامی میشود، بخش درمان و سلامت روان با کمبود شدید بودجه، مهاجرت گسترده پزشکان و کمبود دارو دستوپنجه نرم میکند.
بحران سلامت روان در ایران دیگر یک مسئله فردی یا پزشکی نیست، بلکه به بحرانی اجتماعی و سیاسی تبدیل شده است. افزایش فقر، ناامنی اقتصادی، سرکوب سیاسی، اعدامها، قطع اینترنت، بیثباتی اجتماعی و فضای دائمی اضطراب، فشار بیسابقهای بر جامعه وارد کرده و میلیونها نفر را در معرض افسردگی، اضطراب و فرسودگی روانی قرار داده است.
در چنین شرایطی، کمبود داروهای اعصاب و روان میتواند پیامدهایی ویرانگر داشته باشد. بسیاری از بیماران مبتلا به اختلالات شدید روانپزشکی، بدون مصرف منظم دارو، با خطر عود بیماری، بستری اجباری یا آسیب به خود مواجه میشوند. این در حالی است که حکومت نهتنها برنامه شفافی برای مدیریت بحران ارائه نکرده، بلکه با آزادسازی فروش برخی داروهای ضداضطراب و ضدافسردگی بدون نسخه، عملاً به گسترش مصرف کنترلنشده دارو دامن زده است.
همزمان، افزایش احساس ناامیدی و بیآیندگی در جامعه نیز نگرانیها را درباره موج تازهای از آسیبهای اجتماعی تشدید کرده است. تداوم وضعیت موجود، همراه با انسداد سیاسی و نبود چشمانداز روشن برای تغییر، میتواند به افزایش نرخ خودکشی، اعتیاد و فروپاشی اجتماعی منجر شود.