گزارش: سال ۲۰۲۵ خشکترین سال رودخانهها در ۳۵ سال گذشته
سازمان جهانی هواشناسی وابسته به سازمان ملل متحد، از کاهش شدید و بیسابقه ذخایر آب در خشکی خبر داد و در تازهترین گزارش خود تأکید کرد که سال ۲۰۲۵ یکی از خشکترین دورهها از نظر میزان جریان آب رودخانهها در طول ۳۵ سال گذشته بوده است.
مرکز خبر - بشریت با یکی از شدیدترین بحرانهای زیستمحیطی روبهرو است؛ بحرانی که در آن، دو پدیده تغییرات اقلیمی و موجهای خشکسالی دست به دست هم دادهاند تا نظامهای زیستمحیطی را درهم بکوبند. تأثیر این بحران دیگر صرفاً به اعداد و ارقام محدود نمیشود، بلکه به واقعیتی ملموس تبدیل شده است که ذوب شتابان یخها و قلههای یخچالی از مهمترین نمودهای آن به شمار میروند؛ وضعیتی که زنگ خطر فاجعهای تهدیدکننده ذخایر آب شیرین را به صدا درآورده است.
سازمان جهانی هواشناسی وابسته به سازمان ملل متحد، نسبت به تخلیه و کاهش شدید «حساب پسانداز آب» جهان هشدار داد. این سازمان در تازهترین گزارش خود درباره وضعیت منابع آبی اعلام کرد که سال ۲۰۲۵ یکی از خشکترین دورهها از نظر میزان جریان آب رودخانهها در طول ۳۵ سال گذشته بوده است.
این هشدارها از سوی سِلِسته سائولو، دبیرکل سازمان جهانی هواشناسی، مطرح شد. او تأکید کرد که ذخایر آب موجود در خشکی، شامل آبهای زیرزمینی، یخچالهای طبیعی، برف، رطوبت خاک و دریاچهها، از حدود یک دهه پیش، بهویژه در فاصله سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶، روند کاهشی چشمگیری را آغاز کردهاند.
وی توضیح داد که در طول سال ۲۰۲۵، حدود دوسوم از چاههای آب زیرزمینیِ تحت پایش، سطحی خارج از محدوده طبیعی خود را ثبت کردهاند. این در حالی است که میزان جریان آب رودخانهها در ۳۶ درصد از مساحت حوضههای آبریز رودخانهها در سراسر جهان، به کمتر از مقادیر معمول خود کاهش یافته است.
در همین زمینه، دادههای آماری سازمان نشاندهنده شتاب نگرانکننده روند ذوب یخهاست؛ بهطوریکه یخچالهای طبیعی در سراسر جهان تنها در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۰۸ گیگاتن یخ از دست دادهاند. در نتیجه، مجموع تلفات یخی در فاصله سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ به حدود ۱۴۰۰ گیگاتن رسیده است.
این روند نزولی، نگرانیهای جدیای را درباره رسیدن برخی مناطق به مرحله «اوج آب» برانگیخته است. این اصطلاح به نقطه بحرانیای اشاره دارد که پس از آن، جریان سالانه آب حاصل از ذوب یخها بهتدریج و بهطور مداوم کاهش مییابد.
با وجود آنکه گزارش سازمان ملل از بهبود نسبی و محدود ذخایر آب در برخی مناطق آمریکای جنوبی و بخشهای مرکزی و جنوبی آفریقا خبر میدهد، این سازمان تأکید کرده است که شرایط جدید، چالشهایی بیسابقه را به همراه دارد. ازاینرو، خواستار اقدام فوری بینالمللی برای توسعه سامانههای پایش و هشدار زودهنگام و افزایش تبادل دادههای آبی میان کشورها شده است تا بتوان با فشارهای فزاینده ناشی از تغییرات طبیعی و بحران اقلیمی جهانی مقابله کرد.