گزارش عفو بین‌الملل از پاکسازی قومی و محاصره مرگبار الفاشر

گزارش تازه سازمان عفو بین‌الملل نشان می‌دهد که نیروهای پشتیبانی سریع در فاصله سال‌های ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ در شهر الفاشر مرتکب جنایت علیه بشریت و پاکسازی قومی شده‌اند. گزارش این جنایت‌ها را «لکه ننگی بر وجدان بشریت» توصیف کرده است.

مرکز خبر – سازمان عفو بین‌الملل در گزارشی که امروز چهارشنبه ١٠ تیرماه منتشر کرد، ابعاد گسترده جنایت‌هایی را که نیروهای پشتیبانی سریع از ابتدای سال ۲۰۲۴ تا اکتبر ۲۰۲۵ در شهر الفاشر و مناطق اطراف آن در ایالت دارفور شمالی مرتکب شده‌اند، تشریح کرده است. این سازمان تأکید می‌کند که این اقدامات مصداق جنایت علیه بشریت و پاکسازی قومی علیه ساکنان منطقه، به‌ویژه اعضای قوم زغاوه، است.

عفو بین‌الملل این جنایت‌ها را «لکه ننگی بر وجدان بشریت» خوانده و هشدار داده است که جنگ در سودان به جنگی علیه غیرنظامیان تبدیل شده و کودکان در بسیاری از موارد، نه قربانیان اتفاقی جنگ، بلکه هدف مستقیم حملات بوده‌اند.

 

هدف قرار دادن غیرنظامیان و کودکان

این گزارش موارد متعددی از قتل، زخمی کردن، ضرب‌وشتم، شکنجه، بازداشت خودسرانه، تجاوز جنسی، بردگی جنسی و به بردگی گرفتن افراد را مستند کرده است.

بر اساس این گزارش، صدها هزار کودک ناچار به ترک خانه‌های خود شده‌اند و بسیاری از آنان هنگام حملات یا در مسیر فرار با خطر مرگ روبه‌رو بوده‌اند. شمار زیادی نیز پدر و مادر خود را از دست داده و بی‌سرپرست شده‌اند. سالمندان و افراد دارای معلولیت نیز بیش از دیگران آسیب دیده‌اند؛ بسیاری از آنان رها شده، هدف حمله قرار گرفته یا از دریافت کمک‌های اولیه و ضروری محروم مانده‌اند.

عفو بین‌الملل همچنین اعلام کرده است که نیروهای پشتیبانی سریع در جریان حملات از الفاظ نژادپرستانه استفاده می‌کردند و غیرعرب‌ها را با واژه تحقیرآمیز «فلنقای» خطاب می‌کردند؛ موضوعی که در شهادت‌های متعدد بازماندگان نیز ثبت شده است.

 

محاصره الفاشر و گرسنگی دادن به مردم

در این گزارش آمده است که تا پایان سال ۲۰۲۳، نیروهای پشتیبانی سریع چهار مرکز از پنج مرکز ایالت‌های دارفور را به تصرف خود درآورده بودند و تنها شهر الفاشر همچنان در برابر آنها مقاومت می‌کرد.

این نیروها در سال ۲۰۲۴ حملات سازمان‌یافته‌ای را علیه روستاهای اطراف شهر، که بیشتر ساکنان آنها از قوم زغاوه بودند، آغاز کردند. پس از فرار مردم، خانه‌ها را به آتش کشیدند تا این مناطق غیرقابل سکونت شود و آوارگان نتوانند به خانه‌های خود بازگردند؛ اقدامی که به گفته عفو بین‌الملل، با الگوی پاکسازی قومی مطابقت دارد.

این گزارش همچنین تأکید می‌کند که نیروهای پشتیبانی سریع از ماه مه ۲۰۲۴ تا اکتبر ۲۰۲۵، الفاشر را در محاصره کامل قرار دادند. آنها مانع ورود مواد غذایی و کمک‌های بشردوستانه شدند و تقریباً هر روز شهر را گلوله‌باران کردند. این وضعیت باعث گسترش قحطی شد و مردم را ناچار کرد از کنجاله بادام‌زمینی، که معمولاً خوراک دام است، تغذیه کنند.

در همین حال، بسیاری از مادران به دلیل سوءتغذیه شدید دیگر توان شیر دادن به نوزادان خود را نداشتند و در نتیجه، شمار زیادی از کودکان جان خود را از دست دادند.

 

حمله نهایی و کشتار گسترده

بر اساس این گزارش، نیروهای پشتیبانی سریع در اکتبر ۲۰۲۵ حمله نهایی خود به الفاشر را آغاز کردند. غیرنظامیانی که قصد فرار داشتند، در میان شبکه‌ای از خاکریزها به طول ۵۷ کیلومتر گرفتار شدند و در همان‌جا کشتاری گسترده رخ داد.

عفو بین‌الملل شهادت ۷۰ نفر از بازماندگان را ثبت کرده است. آنها از اعدام‌های دسته‌جمعی، شکنجه و گروگان‌گیری خبر داده‌اند.

یکی از زنان بازمانده گفته است که بیش از هزار جسد را در داخل این خاکریزها دیده است. به گفته این سازمان، کودکان بخش بزرگی از قربانیان این کشتار را تشکیل می‌دادند.

 

خشونت جنسی، ربایش و سربازگیری کودکان

این گزارش از وقوع گسترده تجاوز و خشونت جنسی، از جمله علیه دختران زیر ۱۸ سال، خبر می‌دهد.

همچنین بسیاری از غیرنظامیان در شرایطی تحقیرآمیز بازداشت شده، مورد ضرب‌وشتم قرار گرفته و از آب و غذا محروم شده‌اند؛ وضعیتی که باعث شیوع بیماری در میان آنان شده است. برخی از بازداشت‌شدگان که تصور می‌شد جان باخته‌اند، از کانتینرها به بیرون انداخته شدند، اما پس از زنده ماندن، دوباره تحت شکنجه قرار گرفتند.

عفو بین‌الملل همچنین اعلام کرده است که کودکان به اجبار به خدمت گرفته شده‌اند؛ چه از میان فرزندان قبایل عرب هم‌پیمان نیروهای پشتیبانی سریع و چه از میان کودکانی که از روستاهای غیرعرب ربوده شده بودند. از این کودکان در نبردها، جمع‌آوری اطلاعات و چرای دام استفاده می‌شد.