گزارش: بحران جهانی تغییرات اقلیمی، جان و زندگی ۹۰ میلیون آواره را تهدید می‌کند
حدود ۹۰ میلیون آواره در سراسر جهان با خطرات جدی ناشی از تغییرات اقلیمی روبه‌رو هستند. سازمان ملل متحد هشدار داده است که میلیون‌ها نفر برای فرار از جنگ و درگیری آواره شده‌اند، اکنون در خط مقدم بحران جهانی اقلیم قرار گرفته‌اند.
مرکز خبر- با شتاب گرفتن تغییرات اقلیمی، بشریت بیش از پیش با خطری جدی روبه‌رو شده است. تغییرات آب‌وهوایی دیگر تنها یک هشدار زیست‌محیطی نیستند، بلکه به واقعیتی ملموس تبدیل شده‌اند که چهره زمین را دگرگون می‌کنند. در همین حال، بلایای طبیعی مانند خشکسالی و سیل رو به افزایش‌اند و امنیت غذایی، ثبات اقتصادی و آینده نسل‌های بعدی را به خطر می‌اندازند.
بر اساس گزارشی که کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، روز پنجشنبه پنجم نوامبر منتشر کرد، نزدیک به ۹۰ میلیون آواره در سراسر جهان، یعنی سه نفر از هر چهار آواره، در کشورهایی زندگی می‌کنند که با خطرات اقلیمی شدید یا بسیار شدید روبه‌رو هستند.
این گزارش می‌گوید این افراد بیش از گذشته با پیامدهای مخرب تغییرات اقلیمی، از جمله خشکسالی‌های شدید، سیل‌های مرگبار و موج‌های گرمای طاقت‌فرسا مواجه‌اند. به همین دلیل، این سازمان خواستار اقدامات فوری جامعه جهانی برای حمایت و حفاظت از میلیون‌ها پناهنده و آواره شده است.
در همین زمینه، دستیار کمیسر عالی سازمان ملل در امور عملیات گفت پناهندگان با چیزی روبه‌رو هستند که او آن را «بی‌عدالتی مضاعف» نامید؛ زیرا آن‌ها نه‌تنها مجبور شده‌اند از جنگ‌ها و درگیری‌های مسلحانه‌ای فرار کنند که هیچ نقشی در ایجاد آن‌ها نداشته‌اند، بلکه اکنون با بحران جهانی اقلیم نیز دست‌وپنجه نرم می‌کنند؛ بحرانی که کمترین سهم را در به وجود آمدن آن داشته‌اند.
او افزود که تغییرات اقلیمی برای میلیون‌ها نفر یک تهدید دوردست نیست، بلکه واقعیتی روزمره است که خانه و سرپناهشان را ویران می‌کند، منابع درآمد و زندگی‌شان را از بین می‌برد و امید آن‌ها را برای شروع دوباره زندگی کاهش می‌دهد.
وی تأکید کرد نباید اجازه داد افرادی که پیش از این نیز بسیاری از داشته‌های خود را از دست داده‌اند، در برنامه‌ها و اقدامات جهانی برای مقابله با تغییرات اقلیمی نیز نادیده گرفته شوند و از حمایت‌های لازم محروم بمانند.
بیش از دوسوم پناهندگانی که در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ به کشورهای خود بازگشته‌اند، در مناطقی زندگی می‌کنند که به‌شدت در برابر خطرات ناشی از تغییرات اقلیمی آسیب‌پذیر هستند.
در سوریه نیز تلاش‌ها برای بازسازی و بهبود شرایط با چالش‌های جدی روبه‌رو است. این کشور که اخیراً حدود چهار میلیون آواره و پناهنده را پذیرفته، به دلیل کاهش سطح آب‌های زیرزمینی و پیامدهای تغییرات اقلیمی با مشکلات زیادی مواجه شده است.
بر اساس پیش‌بینی این گزارش، تا سال ۲۰۵۰، یک‌سوم اردوگاه‌های پناهندگان در جنوب صحرای آفریقا سالانه بیش از ۱۰۰ روز با گرمای خطرناک روبه‌رو خواهند بود.
بلایای ناشی از شرایط جوی
این گزارش نشان می‌دهد که بلایای مرتبط با شرایط جوی طی ده سال گذشته، در سراسر جهان بیش از ۲۵۵ میلیون مورد آوارگی داخلی به دنبال داشته‌اند؛ یعنی به‌طور میانگین روزانه حدود ۷۰ هزار نفر مجبور به ترک خانه‌های خود شده‌اند.
همچنین پیش‌بینی‌ها درباره شرق آفریقا حاکی از آن است که سیل‌های شدید ناشی از پدیده بسیار قدرتمند ال‌نینو ممکن است تا پایان سال ۲۰۲۶، در هر یک از کشورهای سومالی، کنیا، سودان جنوبی و اوگاندا، تا سه میلیون نفر را آواره کند.
این گزارش همچنین هشدار می‌دهد که تغییرات اقلیمی خطر بی‌تابعیتی را افزایش می‌دهند. در حال حاضر، نزدیک به ۹۰ درصد از افراد فاقد تابعیت در جهان، که تعداد آن‌ها حدود ۴.۷ میلیون نفر برآورد می‌شود، در کشورهایی زندگی می‌کنند که با خطرات اقلیمی شدید یا بسیار شدید مواجه هستند.
از سوی دیگر، منابع مالی اختصاص‌یافته برای مقابله با تغییرات اقلیمی هنوز به دست آسیب‌پذیرترین جوامع نمی‌رسد. کشورهای شکننده و آسیب‌دیده از جنگ و درگیری، تنها حدود ۱۰ درصد از کل بودجه جهانی مقابله با تغییرات اقلیمی را دریافت می‌کنند.
دستیار کمیسر عالی سازمان ملل در پایان تأکید کرد که سرمایه‌گذاری برای افزایش توان جوامع در مقابله با بحران‌ها، ایجاد فرصت‌های شغلی و تأمین منابع درآمد و همچنین ارائه راهکارهای پایدار می‌تواند از شکل‌گیری موج‌های جدید آوارگی در آینده جلوگیری کند.