بحران آب سیستان و بلوچستان؛ وعدههای تازه در سایه شبکهای فرسوده
سیستان و بلوچستان همچنان با خشکسالی، افت منابع آب و قطعیهای مکرر آب روبهروست؛ در حالی که مقامها از اجرای طرحهای جدید آبرسانی و تخصیص اعتبار خبر میدهند، فرسودگی زیرساختها درباره اثربخشی این اقدامات تردیدهایی ایجاد کرده است.
مرکز خبر- همزمان با ادامه بحران کمآبی در سیستان و بلوچستان، مسئولان شرکت آب و فاضلاب استان از آغاز و توسعه چندین طرح آبرسانی با هدف تأمین آب پایدار برای شهرها و روستاهای این استان خبر دادهاند. این اقدامات در حالی مطرح میشود که سالها خشکسالی، کاهش شدید منابع آب زیرزمینی و فرسودگی شبکههای انتقال و توزیع، دسترسی پایدار به آب شرب را برای بخش بزرگی از ساکنان استان با دشواری روبهرو کرده است.
مدیر دفتر توسعه آبرسانی روستاهای سیستان و بلوچستان اعلام کرده است که طرحهای جدید با هدف افزایش پایداری تأمین آب در مناطق روستایی در حال اجراست. به گفته او، این استان با بیش از پنج هزار و ۵۰۰ روستای دارای کد آبادی و جمعیتی نزدیک به یک میلیون و ۴۶۰ هزار نفر در مناطق روستایی، یکی از گستردهترین شبکههای خدماترسانی آب کشور را در اختیار دارد؛ موضوعی که تأمین آب پایدار را به یکی از پیچیدهترین چالشهای زیرساختی استان تبدیل کرده است.
وابستگی گسترده به منابع زیرزمینی
این مقام مسئول با اشاره به وابستگی بخش بزرگی از روستاهای استان به منابع آب زیرزمینی گفت در شمال سیستان و بلوچستان، آب شرب عمدتاً از طریق چاههای عمیق و نیمهعمیق تأمین میشود و در مناطق جنوبی نیز طرحهایی برای افزایش پایداری منابع آب و کاهش تنش آبی در دست اجرا قرار دارد.
او همچنین از بازنگری یکی از طرحهای قدیمی آبرسانی در منطقه سیستان خبر داد و هدف از این اقدام را کاهش افت فشار و جلوگیری از قطعیهای مکرر آب، بهویژه در فصل تابستان، عنوان کرد.
اختصاص اعتبار برای پروژههای آبرسانی
در همین حال، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب سیستان و بلوچستان از اختصاص ۷۴ میلیارد تومان اعتبار برای اجرای پروژههای آبرسانی در شهرستان مهرستان خبر داد. به گفته او، این اعتبار برای اجرای خطوط انتقال، توسعه شبکه توزیع و اتصال تعدادی از روستاها به منابع پایدار آب، از جمله سد ماشکید، هزینه خواهد شد.
مسئولان امیدوارند اجرای این طرحها بتواند بخشی از مشکلات مزمن تأمین آب در مناطق روستایی را کاهش دهد، اما کارشناسان معتقدند موفقیت این پروژهها به میزان نوسازی زیرساختهای فرسوده و مدیریت صحیح منابع آبی وابسته است.
شبکه فرسوده؛ مانع اصلی عبور از بحران
با وجود اعلام پروژههای جدید، فرسودگی شبکه انتقال و توزیع آب همچنان یکی از مهمترین مشکلات استان به شمار میرود. بر اساس گزارش منتشر شده، بیش از هزار و ۳۰۰ کیلومتر از شبکه توزیع آب سیستان و بلوچستان نیازمند بازسازی اساسی است و بدون تأمین اعتبارات ملی، امکان کاهش هدررفت آب و مدیریت تنش آبی وجود نخواهد داشت.
کارشناسان هشدار میدهند که بخش قابل توجهی از آب تولیدشده به دلیل فرسودگی خطوط انتقال و توزیع هدر میرود؛ مسئلهای که در کنار کاهش بارندگی و افت منابع زیرزمینی، فشار مضاعفی بر سامانه آبرسانی استان وارد کرده است.
بحرانی که با وعدههای مقطعی پایان نمییابد
سیستان و بلوچستان طی سالهای گذشته همواره یکی از استانهای درگیر بحران مزمن کمآبی بوده است. تداوم خشکسالی، افت سطح سفرههای آب زیرزمینی، پراکندگی گسترده سکونتگاههای روستایی، وابستگی بسیاری از مناطق به چاههای عمیق و فرسودگی زیرساختهای انتقال آب، زندگی روزمره هزاران خانوار را تحت تأثیر قرار داده است.
کارشناسان حوزه آب تأکید دارند که اجرای پروژههای جدید آبرسانی، هرچند ضروری است، اما بدون بازسازی شبکههای فرسوده، کاهش هدررفت آب، مدیریت پایدار منابع آبی و برنامهریزی بلندمدت برای مقابله با آثار خشکسالی، بهتنهایی قادر به پایان دادن به بحران آب در سیستان و بلوچستان نخواهد بود.