۱۵۴ گونه جانوری و گیاهی ایران در معرض تهدید؛ جمعیت میش‌مرغ به کمتر از ۲۰ فرد رسیده است
معاون سازمان حفاظت محیط زیست از قرارگرفتن حدود ۱۵۴ گونه جانوری و گیاهی ایران در رده‌های مختلف خطر خبر داده است. میش‌مرغ با جمعیتی کمتر از ۲۰ فرد در ایران، در وضعیت بحرانی قرار دارد و یوزپلنگ آسیایی نیز همچنان با خطر جدی انقراض روبه‌رو است.
مرکز خبر - حمید ظهرابی، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست، امروز یکشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۵ اعلام کرد که حدود ۱۵۴ گونه جانوری و گیاهی در ایران در رده‌های مختلف تهدید قرار دارند. به گفته او، وضعیت این گونه‌ها یکسان نیست و برخی با خطر شدید انقراض مواجه‌اند، در حالی که برخی دیگر در درجات پایین‌تری از تهدید قرار دارند.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست، با اشاره به وضعیت میش‌مرغ گفت جمعیت این پرنده در ایران به کمتر از ۲۰ فرد کاهش یافته است. این گونه در ارزیابی جهانی در رده «در معرض خطر انقراض» قرار دارد، اما بر اساس توضیحات معاون سازمان حفاظت محیط زیست، وضعیت آن در ایران بحرانی‌تر ارزیابی می‌شود. میش‌مرغ از بزرگ‌ترین پرندگان پروازکننده جهان است و برای ادامه بقا به زیستگاه‌های باز و دشت‌های مناسب وابستگی دارد.
یوزپلنگ آسیایی نیز از دیگر گونه‌هایی است که ظهرابی وضعیت آن را بسیار شکننده توصیف کرده است. خرس سیاه، گورخر ایرانی، پلنگ، شاهین گردن‌سرخ، برخی گونه‌های شاهین بحری و اردک سرسفید نیز از جمله گونه‌هایی هستند که به گفته او به اقدامات حفاظتی ویژه نیاز دارند. در میان گیاهان نیز گونه‌هایی با وضعیت نگران‌کننده شناسایی شده‌اند.
کاهش جمعیت گونه‌های جانوری معمولاً حاصل مجموعه‌ای از فشارهاست؛ از جمله تخریب و تکه‌تکه‌شدن زیستگاه‌ها، تغییر کاربری زمین، توسعه فعالیت‌های انسانی، شکار غیرمجاز، کمبود منابع آب و تغییرات اقلیمی. با این حال، شدت و ترکیب عوامل تهدیدکننده در هر گونه متفاوت است و برای تعیین سهم هر عامل، به داده‌های میدانی و پژوهش‌های اختصاصی نیاز است.
وضعیت میش‌مرغ در ایران پیشینه‌ای طولانی از کاهش جمعیت دارد. پژوهشی منتشرشده در نشریه علمی Bird Conservation International در سال ۲۰۱۵ نشان داده بود که این پرنده طی چند دهه از بسیاری از مناطق پیشین پراکنش خود در ایران ناپدید شده و جمعیت‌های باقی‌مانده به محدوده‌های محدودی، از جمله اطراف بوکان در روژهلات کوردستان، محدود شده‌اند.
حمید ظهرابی همچنین اعلام کرد که برای گونه‌های در معرض خطر، طرح‌های حفاظتی ویژه تدوین شده و کارگروه‌های ملی برای برنامه‌ریزی و پیگیری اقدامات تشکیل شده‌اند. به گفته او، اجرای این برنامه‌ها با مشارکت متخصصان، کارشناسان سازمان و جوامع محلی دنبال می‌شود.
با این حال، اعلام شمار گونه‌های در معرض تهدید به‌تنهایی برای ارزیابی میزان موفقیت حفاظت از تنوع زیستی کافی نیست. انتشار فهرست گونه‌ها، وضعیت جمعیت هر گونه، روند تغییرات آن، محدوده زیستگاه‌های باقی‌مانده و نتایج قابل‌اندازه‌گیری برنامه‌های حفاظتی می‌تواند تصویر دقیق‌تری از وضعیت تنوع زیستی ایران ارائه دهد.
کاهش جمعیت میش‌مرغ به کمتر از ۲۰ فرد، در صورت تأیید و تداوم این برآورد، نشان‌دهنده شکنندگی شدید جمعیت این پرنده در ایران است. در چنین شرایطی، حفاظت مؤثر از زیستگاه، جلوگیری از تخریب محل‌های زادآوری و پایش مستمر جمعیت از اقدامات مهم برای جلوگیری از ناپدیدشدن این گونه از طبیعت کشور به شمار می‌روند.