چالش همزیستی و وحدت ملی در سوریه؛ از پارهکردن نماد «گیسوی زن کورد» تا حضور پرچمهای افراطی
پارهکردن نماد «گیسوی زن کورد» در راهپیماییهای حسکه، با محکومیت فعالان زن در سويداء مواجه شد. آنان تأکید کردند یکپارچگی سوریه تنها با احترام به تنوع قومی، حقوق اقلیتها و نفی رفتارهای انحصارطلبانه محقق میشود.
روشيل جونيور
سويداء - صفحات ناشناس در شبکههای اجتماعی، اهالی استان حسکه را به برگزاری تظاهراتی پس از نماز جمعه دوم اکتبر تحت شعار «یکپارچگی سوریه» فراخواندند. با این حال، حضور پرچمهای مذهبی اسلامی و پاره کردن پرچمها و نمادهای کوردی، پرسشهایی را درباره تناقض میان شعارها و رفتارهای میدان مطرح کرده است.
فعالان زن در شهر سویدای سوریه تاکید دارند که فراخوان «یکپارچگی سوریه» از احترام به تمامی مولفههای قومی و مذهبی جدا نیست؛ آنان هشدار دادند که حذف و استهداف نمادهای فرهنگی، اعتماد عمومی را از بین برده و همزیستی ملی را به خطر میاندازد.
پاره کردن نماد زن کورد در تناقض با شعار یکپارچگی
در همین راستا، شذا قریشه، روزنامهنگار، اتفاقات تظاهرات حسکه را محکوم کرد و گفت: فراخوان برای سوریهای یکپارچه و نفی فرقهگرایی با اقداماتی که نمادهای هویتی و فرهنگی مولفههای سوریه در رأس آنها نمادهای زن کورد را هدف قرار میدهند، مغایرت دارد.
او با اشاره به حادثه پاره کردن تابلوی تصویرگر «گیسوی زن کورد» تاکید کرد که گیسو بار فرهنگی و نمادین عمیقی دارد و تنها یک ظاهر زیباییشناختی نیست، بلکه با کرامت، میراث و حافظه جمعی پیوند خورده است.
وی توضیح داد که گیسو در برخی فرهنگها و باورهای کوردی، از جمله فرهنگ کاکایی و یارسان، جایگاه نمادین ویژهای دارد و حتی در سنین خاصی، گیسوی مادر دارای حرمت ویژهای است.
شذا قریشه تاکید کرد که کرامت زن کورد منحصر به گیسوی او نیست، بلکه با حقوق و سرزمینی که از آن دفاع میکند گره خورده است. او هدف قرار دادن این نماد را بخشی از هجوم به هویت فرهنگی دانست و این قبیل رفتارها را با ادعای پذیرش دیگری و ساخت کشوری فراگیر متناقض خواند.
او افزود که شرط یکپارچگی سوریه، به رسمیت شناختن تمام مولفهها و احترام به ویژگیهای قومی، مذهبی و فرهنگی آنهاست و این پرسش را مطرح کرد که چگونه میتوان به حکومتی اعتماد کرد که برخی اقوام در آن احساس استهداف و عدم پذیرش دارند؟
شذا قریشه حکومت موقت را «فرقهگرا و تروریستی» خواند و سرکوب زنان و استهداف نمادهای فرهنگی را بخشی از مظاهر حذف و خشونت ساختاری دانست.
او با پیوند دادن این وضعیت به کشتارها و حوادث خونین سويداء گفت: آنچه مردم سويداءتجربه کردهاند، اهمیت همبستگی میان اقلیتها و گروههای تحت سرکوب را دوچندان میکند تا در برابر فرقهگرایی و تبعیض بایستند.
وی ضمن اعلام همبستگی با زنان کورد، دروزی، علوی و تمامی زنان تحت فشار، تاکید کرد که زنان کارگر و مبارز تا دستیابی به کرامت، آزادی و عدالت به مبارزه خود ادامه خواهند داد و هرگونه رفتار زنستیزانه یا تبعیضآمیز را رد میکنند.
آیا یکپارچگی سوریه با نادیده گرفتن فداکاریهای کوردها ممکن است؟
از سوی دیگر، رمال الحمد، فعال مدنی، با اشاره به تظاهرات حسکه گفت که همزمان با شعارهای یکپارچگی، پرچمها و نشانههای وابسته به داعش نیز در راهپیمایی دیده شده است.
او با یادآوری جنایات گروههای افراطی در مراحل قبلی علیه مردم منطقه، به نقش برجسته مبارزان کورد در مقابله با داعش و جبههالنصره و دفاع از تمامی بخشهای جامعه اشاره کرد.
رمال الحمد تاکید کرد که وحدت ملی تنها با شعار محقق نمیشود، بلکه نیازمند پذیرش دیگری، احترام به حقوق و تضمین مشارکت عمومی است؛ وی هشدار داد که تبعیض و حذف، اعتماد میان جامعه و قدرت را منهدم میکند.
ساره ندیم، از زنان شاغل در سويداء نیز با محکوم کردن اتفاقات حسکه گفت: ادعای یکپارچگی سوریه در سایه سرکوب و نقض حقوق اقوام، سوالات جدی ایجاد میکند.
او اشاره کرد که شرط دستیابی به کشوری یکپارچه، احساس برابری تمامی شهروندان در حقوق و تکالیف و تامین امنیت آنان از سوی حکومت است.
وی به نگرانیهای امنیتی، اجتماعی و سیاسی اقلیتها و مولفههای سوریه از جمله کوردها، مسیحیان، علویان و دروزیها اشاره کرد و بر تداوم ایستادگی زنان در دفاع از حقوق جامعه و پایبندی به مطالبات آزادی، عدالت و کرامت تاکید نمود.