روشیل جونیور

سویدا – این شهر در جنوب سوریه پیشینه‌ای پربار در آواز و موسیقی دارد. هنرمندانی چون اسمهان، فرید اطرش، فهد بلان و داوود رضوان و بسیاری دیگر که نامشان در حافظه‌ی موسیقی عربی ماندگار شده، از سویدا برخاسته‌اند. اسمهان در دهه‌های ۳۰ و ۴۰ میلادی از پرآوازه‌ترین صداهای جهان عرب بود. امروز نسل تازه‌ای از جوانان این شهر همان راه را ادامه می‌دهند و در کنار تحصیل، پیوند خود را با این میراث هنری حفظ می‌کنند.

خانه‌ی اسمهان هنوز در سویدا پابرجاست و یادآور بخشی از زندگی اوست. در همین شهر، رزان الجغامی در خانواده‌ای بالیده است که فرزندانش تحصیل را با آواز و نوازندگی درآمیخته‌اند. صدای این دانش‌آموز سال آخر دبیرستان کمتر شنونده‌ای را بی‌اعتنا می‌گذارد و بسیاری آن را همانند صدای اسمهان می‌دانند.

 

خانواده‌ای اهل دانش و هنر

 

        

کنوز الحلبی، مادر رزان، معلم بازنشسته‌ی زبان انگلیسی است و موسیقی همواره در زندگی خانوادگی‌اش حضور داشته است. چهار فرزند او در فضایی آکنده از آواز و ساز بالیدند و همیشه تشویق شدند استعدادشان را پابه‌پای درس پرورش دهند. دختر بزرگ خانواده ارگ می‌نوازد و دختر دیگرش که در رشته‌ی گردشگری دانش‌آموخته شده، هم آواز می‌خواند و هم ویولن و سازهای کوبه‌ای می‌نوازد. پسر خانواده، دانشجوی سال ششم پزشکی، عودنوازی چیره‌دست است و صدایی خوش دارد. رزان نیز در کنار درس، آواز می‌خواند و ویولن می‌زند.

به گفته‌ی کنوز الحلبی، فرزندانش هرگز موسیقی را بهانه‌ای برای غفلت از درس نکردند و با پشتیبانی خانواده هر دو را با هم پیش بردند. او خود نیز اهل آواز است و در جشن‌ها و دورهمی‌های خانوادگی می‌خواند. به باور او، همین فضای هنری خانه به فرزندانش کمک کرد علاقه‌هایشان را زود بشناسند.

استعداد فرزندان این خانواده از کودکی آشکار شد و خانواده هر کدام را به سوی سازی مناسب راهنمایی کرد. این مادر آموزش تخصصی را کلید پختگی استعداد می‌داند. فرزندانش در همین کلاس‌ها با سبک‌های گوناگون، از موشحات اندلسی تا آثار بزرگانی چون صباح فخری و فیروز، آشنا شدند و به یک سبک آوازی محدود نماندند.

کنوز الحلبی نخستین حضور رزان بر صحنه را هنوز به یاد دارد. رزان پنج ساله بود که در کنسرتی در مرکز فرهنگی شهر خواست همراه گروه بخواند. او بی‌هیچ تمرین قبلی ترانه‌ای از فیروز را اجرا کرد و جسارتی نشان داد که از کودکی به آن سن‌وسال بعید بود.

 

صدایی برآمده از آواز اصیل عربی

        

رزان آواز را با ترانه‌های کودکانه و تیتراژ کارتون‌ها آغاز کرد و سپس به آواز اصیل عربی و ترانه‌های فولکلور روی آورد. او می‌گوید از شش‌سالگی ترانه‌های فیروز را می‌خواند و تشویق خواهران و برادرش در پرورش صدایش نقشی جدی داشت. به باور رزان، آثار دوران طلایی آواز عربی به خواننده مجال می‌دهد توان و گستره‌ی صدایش را نشان دهد.

شباهت رنگ صدای رزان به صدای اسمهان، که بسیاری از شنوندگان به آن اشاره کرده‌اند، او را به تمرین جدی‌تر واداشت. با این همه، او تقلید از اسمهان را هدف خود نمی‌داند. رزان ترانه‌های این خواننده را به شیوه‌ی خودش و متناسب با گستره‌ی صدایش می‌خواند و می‌کوشد حال‌وهوای اصیل آن‌ها را حفظ کند. به گفته‌ی او، شنیدن آثار اسمهان انگیزه‌اش را برای تمرین زنده نگه می‌دارد. او می‌خواهد اجرایش روزی امضای هنری خودش را داشته باشد.

 

از محفل خانوادگی تا گروه کر

رزان حدود یک سال و نیم پیش به گروه کر «تالا» پیوست. او در یک برنامه‌ی زنده‌ی اینترنتی هم همراه گروه خواند و هم تک‌خوانی کرد و صدایش به گوش مخاطبانی از مناطق گوناگون رسید. شماری از آنان سراغش را گرفتند و از شباهت صدایش به اسمهان گفتند. رزان می‌گوید این تجربه او را در آواز پخته‌تر کرد و انگیزه‌اش را برای ادامه‌ی راه بیشتر. او اکنون سال آخر دبیرستان را می‌گذراند و در کنار درس، ویولن می‌زند، نقاشی می‌کند و دل‌نوشته می‌نویسد.  

رزان از دخترانی که استعداد هنری دارند می‌خواهد آن را نادیده نگیرند و با تمرین پیوسته بارورش کنند. او تأکید می‌کند که زنان می‌توانند درس، هنر و مسئولیت‌های دیگرشان را با هم پیش ببرند.