قطع درختان و تخریب محیط‌زیست در بادینان؛ تهدیدی فراتر از نابودی جنگل‌ها
تخریب جنگل‌ها و ساخت‌وسازهای بی‌ضابطه در اقلیم باشور کوردستان، خاک، حیات جانوری و زندگی مردم را تهدید می‌کند. چرو علی، فعال محیط‌زیست، با اشاره به تداوم قطع درختان در منطقه بادینان، نسبت به پیامدهای زیست‌محیطی و انسانی این روند هشدار می‌دهد.
هیلین احمد
سلیمانی- جنگل‌ها تنها مجموعه‌ای از درختان نیستند، بلکه منبع حیات، ریه زمین و بخش مهمی از هویت طبیعی کوردستان به شمار می‌روند. با این حال، این منابع طبیعی، به‌ویژه در منطقه بادینان و دیگر مناطق اقلیم باشور کوردستان، با تهدیدی جدی روبه‌رو هستند؛ تهدیدی که پیامدهای آن تنها به قطع درختان محدود نمی‌شود، بلکه خاک، محیط‌زیست، حیات جانوری و آینده انسان‌ها را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.
در شرایطی که زخم‌های جنگ و ویرانی‌های گذشته همچنان بر محیط‌زیست کوردستان باقی مانده‌اند، ادامه نابودی جنگل‌ها و برهم خوردن تعادل طبیعت، پرسشی مهم را مطرح می‌کند: اگر طبیعت و خاک خود را از دست بدهیم، چگونه می‌توانیم زندگی سالم و آینده‌ای آرام برای نسل‌های بعدی فراهم کنیم؟
در همین زمینه، چرو علی، دکترای مهندسی معماری و بنیان‌گذار سازمان محیط‌زیستی «سیبیئا»، با خبرگزاری ما گفت‌وگو کرده است.
«تخریب محیط‌زیست و قطع درختان در منطقه بادینان همچنان ادامه دارد»
چرو علی با اشاره به اینکه نابودی گسترده محیط‌زیست در جهان، از زمان جنگ‌های جهانی تاکنون ادامه داشته است، گفت: جنگ‌ها محیط‌زیست مناطق درگیر را به سوی ویرانی می‌برند. جنگ ویتنام یکی از مخرب‌ترین جنگ‌ها برای محیط‌زیست بود؛ به‌گونه‌ای که حتی امروز نیز بخش‌های گسترده‌ای از محیط‌زیست این منطقه برای تولید محصولات غذایی قابل استفاده نیست. در این مناطق، مواد حشره‌کش با غلظتی هزاران برابر بیشتر از حد معمول به کار رفته‌اند و به همین دلیل، امکان کشت محصولات غذایی در برخی از آن‌ها وجود ندارد.
او افزود: در اقلیم باشور کوردستان نیز هم مردم و هم محیط‌زیست با نسل‌کشی و بوم‌کشی روبه‌رو هستند. می‌دانیم که پیامدهای نسل‌کشی حلبچه همچنان سلامت مردم را تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ اما معمولاً درباره کشته‌شدن انسان‌ها صحبت می‌کنیم و کمتر به این موضوع می‌پردازیم که محیط‌زیست منطقه تا چه اندازه آسیب دیده است. با وجود این آسیب‌ها، قطع درختان و تخریب محیط‌زیست در منطقه بادینان همچنان ادامه دارد.
او با اشاره به تالاب‌های جنوب عراق نیز گفت: در گذشته، تالاب‌های این منطقه زیستگاه گونه‌های فراوان جانوری و منبع تولید محصولات مختلف بودند؛ اما حکومت عراق برای سرکوب شهروندان معترض، تالاب‌ها را خشک کرد. پس از آن، مردم ناچار به ترک این مناطق شدند. بی‌تردید، وقتی محیط‌زیست سالم از بین برود، مردم نیز به‌تدریج ناچار به ترک محل زندگی خود می‌شوند و این روند به آوارگی آنان می‌انجامد.
علی تأکید کرد که کشورهای همسایه از طریق قطع درختان و تخریب محیط‌زیست کوردستان، برای نابودی این منطقه تلاش می‌کنند و در داخل اقلیم باشور کوردستان نیز روند مشابهی در جریان است. او گفت: «در دهه ۱۹۹۰ میلادی شاهد بودیم که چگونه روستاهای کوردستان دچار نسل‌کشی و اکوساید شدند. مردم مناطق خود را ترک کردند و محیط‌زیست‌شان نابود شد. هنوز هم در بسیاری از این روستاها امکان زندگی وجود ندارد.»
او ادامه داد: درخت برای رشد به سال‌ها زمان نیاز دارد، اما می‌بینیم که در عرض چند دقیقه نابود می‌شود. سال‌هاست از حکومت اقلیم باشور کوردستان می‌خواهیم مانع تخریب محیط‌زیست منطقه از سوی کشورهای همسایه و اشغالگر شود، اما این حکومت نمی‌تواند با کشورهای همسایه به توافق برسد. به همین دلیل، لازم است دولت عراق از طریق پیگیری‌های حقوقی و رساندن صدای مردم به جامعه جهانی، برای جلوگیری از تخریب محیط‌زیست در اقلیم باشور کوردستان و سراسر عراق اقدام کند.
«نظام سرمایه‌داری به عامل نابودی زیست‌بوم تبدیل شده است»
این فعال محیط‌زیست با اشاره به اینکه علاوه بر اشغالگری و تخریب محیط‌زیست اقلیم باشور کوردستان از سوی کشورهای همسایه، فعالیت‌های عمرانی در داخل منطقه نیز به نابودی طبیعت منجر می‌شوند، گفت: ساخت‌وسازهای مسکونی، محیط‌زیست منطقه را از بین می‌برند. نظام سرمایه‌داری به عاملی برای نابودی زیست‌بوم تبدیل شده است.
او افزود: هر سال مجتمع‌های مسکونی متعددی در داخل و خارج شهرها ساخته می‌شوند، بی‌آنکه معیارهای زیست‌محیطی و انسانی در آن‌ها رعایت شود. اجرای پروژه‌ها باید بر اساس نیازهای واقعی انسان باشد، اما این پروژه‌ها به نابودی کوه‌ها، جنگل‌ها و خاک منجر می‌شوند. نظام سرمایه‌داری همچنین موجب آلودگی محیط‌زیست شده و از طریق ساخت‌وسازهای مسکونی، مشکلات متعددی برای کل جامعه ایجاد کرده است.
به گفته او، در شرایطی که نیازی واقعی به این حجم از ساخت‌وساز وجود ندارد، ساختمان‌ها و آپارتمان‌ها روزبه‌روز بلندتر می‌شوند و سپس در خارج از اقلیم باشور کوردستان به فروش می‌رسند. به این ترتیب، خریداران خارجی به خرید این پروژه‌ها تشویق می‌شوند و زمین و املاک منطقه در اختیار آنان قرار می‌گیرد. این روند نیز به عاملی دیگر برای از دست رفتن و تصرف خاک کوردستان تبدیل می‌شود.
ضرورت مشارکت مردم و مسئولان در حفاظت از محیط‌زیست
چرو علی در پایان بر ضرورت آموزش و افزایش آگاهی مردم برای حفاظت از خاک و طبیعت تأکید کرد و گفت: باید از آموزش و پرورش افراد شروع کنیم تا بتوانیم از سرزمین خود محافظت کنیم. هرکدام از ما باید از خودمان شروع کنیم و نهال بکاریم. اگر نیروهای اشغالگر درختان ما را قطع می‌کنند، ما باید هزاران درخت و نهال بکاریم تا نتوانند محیط‌زیست و خاکمان را نابود کنند.
او همچنین تأکید کرد که نهادهای مسئول باید به وظایف خود عمل کنند و مانع تخریب و نابودی سرزمین شوند. به گفته او، دشمنان ابتدا محیط‌زیست را نابود می‌کنند و سپس به سراغ مردمی می‌روند که در آن سرزمین زندگی می‌کنند؛ بنابراین، همه طرف‌های مسئول باید وظایف خود را انجام دهند و از خاک و طبیعت کوردستان محافظت کنند.