روشیل جونیور

سویداء - شهر سویداء در سوریه پس از کشتارهای ژوئیه ۲۰۲۵ شاهد تحولات اجتماعی چشمگیری بوده که بر جنبه‌های مختلف زندگی عمومی تأثیر گذاشته است. یکی از مهم‌ترین این تغییرات، افزایش حضور زنان در امور محلی است؛ به‌طوری‌که شوراهای محلی و کمیته‌های محله‌ها شاهد مشارکتی بی‌سابقه از سوی زنان بوده‌اند و در برخی موارد، سهم آنان به بیش از نیمی از اعضا رسیده است.

این حضور پررنگ تا حد زیادی به این دلیل شکل گرفته که بسیاری از جوانان شهر مسئولیت حفاظت از سویداء و اطراف آن را بر عهده گرفته‌اند و همین موضوع باعث شده زنان نقش‌های بیشتری در اداره امور اجتماعی، خدماتی و انسانی بر عهده بگیرند. این وضعیت، مفهوم مشارکت اجتماعی و همبستگی میان ساکنان شهر را تقویت کرده و نشان داده که زنان می‌توانند در دوره‌های بحرانی در تصمیم‌گیری و مدیریت محلی نقش مؤثری ایفا کنند.

 

حضور بی‌سابقه زنان در کمیته‌های محله

ریم المحیثاوی، وکیل و یکی از زنان فعال در کمیته‌های محله سویداء، می‌گوید شرایط ویژه‌ای که شهر از سر گذرانده، حضور فعال زنان را در حوزه‌های مختلف اجتماعی به یک ضرورت تبدیل کرده است، نه یک انتخاب اختیاری.

او توضیح می‌دهد که در ماه‌های اخیر، کمیته‌های محله بازسازی و دوباره‌سازی شده‌اند و این روند فرصت بیشتری برای حضور زنان در تصمیم‌گیری و فعالیت‌های میدانی فراهم کرده است؛ به‌طوری‌که میزان مشارکت زنان نسبت به سال‌های گذشته به شکل قابل توجهی افزایش یافته است.

به گفته او، زنان در گذشته سهم بسیار محدودی در امور عمومی داشتند، اما شرایط اخیر نشان داد که آنان توانایی رهبری، برنامه‌ریزی، اجرا و راه‌اندازی ابتکارهای اجتماعی را دارند.

زنان در این دوره به‌طور مستقیم در مدیریت امور محله و اجرای پروژه‌های خدماتی و امدادی نقش داشته‌اند، در حالی که بسیاری از مردان جوان مسئولیت حفاظت از شهر را بر عهده گرفته بودند.

 

چالش‌های آغاز کار و جلب اعتماد جامعه

ریم المحیثاوی که مسئول هماهنگی یک تیم خدماتی محلی است، می‌گوید این گروه در آغاز فعالیت خود با تردید و پرسش‌های زیادی از سوی جامعه روبه‌رو بود و مردم نسبت به توانایی آن‌ها برای دستیابی به نتایج ملموس شک داشتند. اما نتایج عملی فعالیت‌ها باعث شد این نگاه به تدریج تغییر کند و جای خود را به اعتماد و حمایت مردم بدهد.

این تیم از اواسط فوریه فعالیت منظم خود را آغاز کرد و تمرکز آن بر کمک به سالمندان و افرادی بود که توان حرکت یا حمایت خانوادگی نداشتند.

فعالیت‌ها شامل بازدیدهای خانگی، بررسی وضعیت‌های انسانی و بهداشتی، تأمین دارو و نیازهای پزشکی و همچنین پیگیری درمان در منزل بوده است. در این تیم، هفت پرستار داوطلب نیز برای رسیدگی به بیماران در خانه همکاری می‌کنند.

 

حمایت روانی و اجتماعی در کنار خدمات درمانی

کار این گروه تنها به خدمات درمانی محدود نمانده، بلکه متخصصان روان‌شناسی و مددکاری اجتماعی نیز در آن حضور دارند که وضعیت روانی و اجتماعی افراد را بررسی و نیازهای آنان را ارزیابی می‌کنند.

این اقدامات باعث شده افرادی که توان بیان مشکلات یا درخواست کمک ندارند—به‌ویژه سالمندان و گروه‌های آسیب‌پذیر—شناسایی شوند و خدمات لازم به آنان برسد.

ریم المحیثاوی می‌گوید این ابتکار ساده در ادامه با حمایت گسترده ساکنان محله روبه‌رو شد و زنان نقش مهمی در آن ایفا کردند؛ از جمله با ایجاد یک صندوق اجتماعی برای تأمین منابع مالی فعالیت‌های خدماتی و پزشکی.

 

طرح ایجاد مرکز درمانی محلی

از جمله برنامه‌های در دست اجرا، ایجاد یک نقطه خدمات پزشکی در داخل محله است تا دسترسی مردم به خدمات اولیه درمانی آسان‌تر شود.

همچنین طرح‌هایی برای ارائه حمایت روانی به دانش‌آموزان، زنان و کشاورزان در حال بررسی است که در آینده نزدیک اجرا خواهند شد.

به گفته او، یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این دوره، تقویت ارتباط و هماهنگی میان کمیته‌های محلی، گروه‌های مردمی و افراد فعال جامعه بوده است.

 

همبستگی اجتماعی؛ ستون اصلی مدیریت محلی

این شبکه‌سازی باعث شده اطلاعات مربوط به خدمات موجود بهتر به مردم برسد؛ از جمله خدمات درمانی و پزشکی که برخی نهادهای محلی با هزینه کم یا رایگان ارائه می‌دهند.

همچنین این روند به تقویت همبستگی اجتماعی کمک کرده و امکان حمایت از خانواده‌ها و افراد کم‌درآمد را فراهم کرده است؛ الگویی که روح همکاری و همیاری را در سویداء پررنگ‌تر کرده است.

ریم المحیثاوی در پایان تأکید می‌کند که حضور زنان در کمیته‌های محلی تنها یک واکنش موقت به شرایط بحرانی نبوده، بلکه تجربه‌ای است که نشان می‌دهد زنان می‌توانند مسئولیت‌های مهم اجتماعی را بر عهده بگیرند و در مدیریت امور عمومی نقش مؤثر داشته باشند.