روشیل جونیور
سویدا – ترک خانه برای زنان آواره تنها جابه‌جایی از جایی به جای دیگر نبود بلکه آغاز سفری از رنج‌های هرروزه بود که به جزئی‌ترین لایه‌های زندگی‌شان راه یافت. این سفر از دست رفتن حریم خصوصی و دشواری تأمین نیازهای اولیه گرفته تا بار روزافزون کارهای خانه، فشارهای روانی و نگرانی برای آینده‌ی فرزندان را به همراه داشت. اکنون این زنان که خانه و منبع درآمدشان را از دست داده‌اند، می‌کوشند زندگی‌شان را در شرایطی که هیچ شباهتی به گذشته ندارد از نو بسازند. با رسیدن زمستان، نیازهایشان روزبه‌روز بیشتر می‌شود و این تلاش دشوارتر از پیش شده است.
سحر الیوسف از رنج زنانی می‌گوید که پس از ترک خانه به مراکز اسکان پناه بردند. در روزهای نخست، شمار زیادی از خانواده‌ها در این مراکز در اتاق‌هایی مشترک و بی‌بهره از نیازهای اولیه و حریم خصوصی روزگار می‌گذراندند.
به گفته‌ی او، زندگی چند خانواده در یک اتاق، کارهایی چون خوابیدن، تعویض و شستن لباس و پختن غذا را طاقت‌فرسا کرده بود. دوری سرویس‌های بهداشتی از محل اقامت و کمبود لوازم بهداشتی و شوینده نیز این دشواری را دوچندان می‌کرد.
سحر الیوسف می‌گوید شرایط دشوار اسکان، نگرانی از آلودگی و شیوع بیماری‌ها و عفونت‌ها را دامن زد. فشارهای روانی نیز بر زندگی زنان و رابطه‌شان با فرزندان سایه انداخت، تا آنجا که برخی از آنان بر اثر فرسودگی روحی، دیگر توان پیشین را برای برعهده گرفتن مسئولیت‌های روزانه و رسیدگی به کودکانشان نداشتند.
او تأکید می‌کند زنی که در خانه‌ی خود می‌زیست و امور خانواده‌اش را مستقل می‌گرداند، ناگهان با واقعیتی دیگر روبه‌رو شد و اکنون ناگزیر است ساده‌ترین جزئیات زندگی‌اش را با دیگران شریک شود، بی آنکه ابزار و وسایلی را که هر روز به آن‌ها تکیه داشت، در اختیار داشته باشد.
 
«خانه و نان‌مان را از دست دادیم و از صفر آغاز کردیم»
رشا الشوفی که از روستای «ام حارتین» در حومه‌ی شمالی سویدا آواره شده، روایت می‌کند که خانواده‌ها با آغاز حمله ناچار به ترک خانه‌هایشان شدند. زنان و کودکان رفتند و جوانان تا واپسین لحظه‌ها ماندند و ایستادگی کردند. به گفته‌ی او، اهالی به‌آسانی از روستاهایشان دل نکندند، اما شدت درگیری‌ها راهی جز آوارگی برایشان نگذاشت.
او می‌گوید خانواده‌اش نتوانست بیشتر دارایی‌ها و حتی مدارک هویتی‌اش را با خود ببرد و تنها اندکی از وسایلش را همراه داشت. در میان همین اندک، کتاب‌های دخترش بود که برای امتحانات دیپلم سال ۲۰۲۵ آماده می‌شد.
خانواده‌ی او پس از آوارگی، خود را در برابر زندگی تازه‌ای یافت که باید از صفر آغازش می‌کرد. آنان خانه، دارایی و منبع درآمدشان را از دست داده بودند و برای تأمین نیازهای اولیه چاره‌ای جز تکیه بر یاری خویشان و دوستان نداشتند.
رشا الشوفی تأکید می‌کند که زیان‌های مادی با از دست رفتن جان‌ها قابل قیاس نیست. او از رنج خانواده‌هایی یاد می‌کند که عزیزانشان را از دست داده‌اند، از جمله برادرزاده‌ی خودش که ۱۶ ژوئیه‌ی ۲۰۲۵ کشته شد، و می‌گوید درد مادری که فرزندش را از دست می‌دهد و رنج کودکی که بی‌پدر می‌شود، از هر زیان مادی بزرگ‌تر است.
 
بار کارهای خانه پس از آوارگی دوچندان شد
دشواری‌ها تنها به زیان‌های اقتصادی و کارهای خانه محدود نمی‌ماند. یافتن کاری که به خانواده کمک کند دوباره روی پای خود بایستد، دغدغه‌ی دیگری است. رشا الشوفی می‌گوید در پی کاری متناسب با توانایی‌ها و تجربه‌اش در حوزه‌ی آموزش است، اما در شرایط کنونی یافتن کاری که با دانش و تخصصش همخوان باشد، آسان نیست.
به گفته‌ی او، رنج تنها مادی نبود. نیازمندی و ناچار شدن به تکیه بر دیگران پس از سال‌ها خودکفایی، زخمی دردناک بر جان خانواده گذاشت. برخی کمک‌ها رنگ ترحم داشت و برخی دیگر، به سبب خستگی ناشی از آوارگی، با سردی همراه بود و همین دلشان را می‌شکست. با این همه، همبستگی مردم سویدا و فراهم شدن سرپناهی مناسب، حریم و آرامشِ از دست رفته را به خانواده بازگرداند.
 
حتی ساده‌ترین نیازهای شخصی دشوار شده است
نوال نصر که از روستای نجران آواره شده، می‌گوید تنها با همان لباسی که بر تن داشت خانه را ترک کرد و از آن پس، همراه خانواده‌اش از این سرپناه به آن سرپناه رفته است.
به گفته‌ی او، نزدیک به ۲۹ روز در خانه‌ی خواهرش در شهبا سر کردند، جایی که حدود سی نفر کنار هم زندگی می‌کردند. سپس به مدرسه‌ای رفتند و نزدیک به سه ماه آنجا ماندند و پس از آن بار دیگر به یک مرکز اسکان منتقل شدند. او می‌گوید محل زندگی کنونی‌شان حریم لازم را ندارد. آنان در ساختمانی با حدود ده اتاق زندگی می‌کنند و تنها یک پرده‌ی آویخته آن‌ها را از دیگران جدا می‌کند، پرده‌ای که هیچ فضای امنی برای زندگی روزمره فراهم نمی‌کند.

آوارگی، ساده‌ترین نیازهای شخصی را به مایه‌ی نگرانی و شرمساری بدل کرده و خانواده را از حریمی که پیش‌تر داشت محروم ساخته است. نوال نصر زیر فشار این واقعیت، ناچار شد با پولی که به دستش رسیده بود، به‌جای خوراک و مایحتاج اولیه، ماشین لباسشویی بخرد. این نیاز به‌ویژه پس از زخمی شدن پسر جوانش در انفجار مین، ضروری‌تر شده بود.