MEMİHAN HİLBİN ZEYDAN

Wan- Hayatın her alanında emek veren ve geçim noktasında esas yükü omuzlayan kadınların köylerde de üzerine yüklenen sorumluluk daha da ağırlaşıyor. Köy hayatında kadınlar, doğanın imkanlarıyla emeklerini birleştirerek hayatlarını idame ettiriyor. Doğa yavaş yavaş kabuğuna çekilirken kadınların da köylerdeki mesaisi başlamış oluyor. Pancar toplama, süt sağma, peynir, yoğurt, yağ, kaymak yapmak, ekmek pişirmek, bahçeyi ekmek... Hepsi kadınların omuzuna yüklenen işler.

Sonbaharın gelişiyle kış hazırlığına başlayan kadınlar, ürettikleri ürünlerin birazını kendileri için, birazını satmak için çalışmalarını sürdürüyor. Köy hayatında emek veren kadınlardan biri de 62 yaşındaki Makbule Semo. Şax’ın (Çatak) Sak köyünde yaşayan 8 çocuk annesi Makbule Semo, 50 yıldır berivanlık yapıyor. Berîye gittiği yayladan dönerken karşılaştık onunla, sağdığı sütü süzüp kaynatmaya hazırlanırken yaptığı işleri anlatarak “Erkekler de çalışıyor ama esas yük kadınların” diyor.

‘Zahmetli ama bundan kazanıyoruz’

Bahar gelince koyun sağmaya gitmekle ve pancar toplamakla köy işlerinin başladığını belirten Makbule Semo, “Topladığımız pancarı ve sağdığımız sütle yaptığımız peyniri satıyoruz. Evet, çok zahmetli bir iş ama gelirimizi buradan sağlıyoruz. Koyun dediğin hazinedir. Sütünden yağ, peynir, yoğurt, kaymak yapıyoruz. Yaklaşık 50 yıldır berivanlık yapıyorum. Köy işleri baharla beraber ağırlaşmaya başlıyor” şeklinde konuştu.

‘Ne üretiyorsak geçimimizi ondan sağlıyoruz’

Sonbaharda işlerin bitmediğine değinen Makbule Semo, “Sonbahar da zor geçiyor. Ceviz toplama, bal toplama işleri sonbahara kalıyor. Elde ettiğimiz balı da satıyoruz. Emeğimizle ne üretiyorsak geçimimizi de oradan sağlıyoruz. Kış için yoğurdumuzu, peynirimizi şimdiden hazırlıyoruz. Kışın süt sağmaya gidilmiyor” diye ifade ediyor.

Kışların köylerinde zor geçtiğini ifade eden Makbule Semo, dağ doruklarında yağan karı işaret ederek köylerinin dağlık olması sebebiyle koyun sağmak için gittikleri yayla yolunda şimdiden zorlandıklarını anlattı. Makbule Semo sözlerine şöyle devam etti: “Berî bir ay sonra biter artık. Kışın başlamasıyla beraber işlerin büyük kısmı bitiyor.”

‘Keşke kimse şehirlere gitmeseydi’

Makbule Semo, köy hayatının zor ama güzel olduğunu vurguluyor. Şehirlerde olduğu gibi dışarıdan alınanla değil, kendi ürettikleriyle sofralarını kurup geçindiklerine dikkat çeken Makbule Semo, “Keşke kimse şehirlere gitmeseydi” darken köyde yaşamaktan duyduğu memnuniyeti ifade etti. Makbule Semo, meyve sebzelerini de kendilerinin ektiklerini aktararak dışarıdan hiçbir şey almaya ihtiyaç olmadığını belirtti.

Makbule Semo, köy işlerinin esas yükünün kadınların omuzlarında olduğunu anlatarak, “Erkekler de çalışıyor tabii ama bizim kadar değil. Ot biçmeye gittiklerinde yemeklerini yine biz yapıyoruz. Kadınların çok daha fazla işi oluyor” dedi.