AYA İBRAHİM

Sudan – 2023’ten bu yana süren çatışmaların Sudan’daki yaşam koşullarını ağırlaştırmasına rağmen, toplumun gelenek ve görenekleri büyük ölçüde korunmaya devam ediyor. Kurban Bayramı, Sudanlı aileler için gelenek ve göreneklerin yaşatıldığı en önemli dini ve sosyal bayramlardan biri olmayı sürdürüyor. Bölgeden bölgeye bazı farklılıklar gösterse de aile ziyaretleri, bayram tebrikleri ve dayanışma ruhunun güçlendirilmesi bayramın ortak unsurları arasında yer alıyor. Aynı zamanda birçok aile için bir araya gelme ve memleketlerine dönme fırsatı sunan bayram, toplumsal bağların güçlendiği özel bir dönem olarak görülüyor.

Bayram geleneği sürüyor

Beslenme uzmanı Maha Ahmed, Sudanlı ailelerin Kurban Bayramı boyunca farklı et türlerinin çeşitli yöntemlerle hazırlandığı özel beslenme geleneklerini sürdürdüğünü belirtti. Fırında pişirilmiş et ve bazı bölgelerde çiğ sakatat tüketiminin yaygın olduğunu ifade eden Maha Ahmed, potansiyel hastalık risklerine dikkat çekerek sakatatın çiğ tüketilmemesi, yemeden önce mutlaka pişirilmesi gerektiği uyarısında bulundu.

Sudan’ın özellikle kuzey bölgelerinde Kurban Bayramı’nın vazgeçilmez içeceklerinden biri olan şerbetin, misafirperverlik ve bayram buluşmalarının önemli bir parçası olduğunu kaydeden Maha Ahmed, içeceğin taze tüketilmesi gerektiğini söyledi. Şerbetin uzun süre bekletilmesi halinde doğal fermantasyon sürecine girerek alkol oluşumuna yol açabileceğini ifade eden Maha Ahmed, bu durumun dini ve sağlık açısından farklı değerlendirmelere neden olduğunu aktardı. Hazırlama yöntemi ve bekleme süresinin önemine dikkat çeken Maha Ahmed, fermantasyon başlamadan önce taze olarak tüketilmesini tavsiye etti.

Sudanlı kadınlardan Amina Elsayed Fadl, Sudan halkının Kurban Bayramı’nda sürdürdüğü en önemli geleneklerden birinin şerbet içeceği olduğunu anlattı. Amina Elsayed Fadl, şerbetin çeşitli malzemelerle hazırlandığını, en temel bileşeninin ise yaşadığı Kuzey Eyaleti’nin başlıca ürünü olan hurma olduğunu belirterek, bu durumun içeceği bölgenin bayram geleneklerinin ayrılmaz bir parçası haline getirdiğini kaydetti.

Amina Elsayed Fadl, şerbetin hurmaların çeşitli baharatlarla birlikte uzun süre kaynatılmasıyla hazırlandığını, ardından süzülüp buzdolabında soğutularak servis edildiğini ifade etti. Sindirime yardımcı olduğuna inanılan bu içeceğin özel bir yere sahip olduğunu vurgulayan Amina Elsayed Fadl, geleneğin halen birçok Sudanlı aile tarafından sürdürüldüğünü, ancak bazı gençlerin artık geleneksel şerbet yerine hazır içecekleri tercih ettiğini dile getirdi.

Bayramlar sosyal ve kültürel bağları güçlendiriyor

Araştırmacı Raw'a Barbarawi, Sudan’daki Kurban Bayramı’nın diğer ülkelerden farklı, kendine özgü bir karakter taşıdığını belirtti. Ailelerin ve akrabaların bir araya geldiği, festival havasında geçen bayramın büyük bir heyecanla beklendiğini ifade eden Raw'a Barbarawi, bu dönemin yalnızca yiyecek ve içecekle sınırlı olmadığını, aynı zamanda sosyal ve kültürel bağları güçlendiren özel ritüellerle anlam kazandığını söyledi. Sudanlı aileler için bayramın en önemli yönlerinden birinin bir araya gelmek olduğunu vurgulayan Raw'a Barbarawi, birçok kişinin akrabalarını ziyaret etmek ve bayramı birlikte geçirmek için uzun mesafeler kat ettiğini aktardı.

Raw'a Barbarawi, “fırında pişmiş et, çiğ ciğer ve fıstık soslu acı biber” gibi yiyeceklerin Kurban Bayramı geleneklerinin temel parçaları arasında yer aldığını, geleneksel şerbet içeceğinin de bu sofraların vazgeçilmezlerinden biri olduğunu belirtti. Raw'a Barbarawi, genç kuşakların ise sindirime yardımcı olduğuna inandıkları farklı içeceklere giderek daha fazla ilgi gösterdiğini sözlerine ekledi.