RAHMA SHANZOUR

Yemen- Yemen’de sağlık sektöründe çalışan hemşire ve ebeler, uzun çalışma saatleri ve artan iş yüküyle karşı karşıya. Birçok kadın sağlık çalışanı sabit maaş alamazken, sınırlı ve düzensiz ödenen teşvikler ya da yüzdelik ücretlerle çalışmak zorunda kalıyor. Artan yaşam ve ulaşım maliyetleri ise ekonomik yüklerini daha da ağırlaştırıyor ve mesleği sürdürmelerini zorlaştırıyor. Yemen sağlık sektörüne ilişkin rapor ve araştırmalar, düşük ücretler, ödemelerdeki düzensizlik ve personel eksikliğinin sağlık çalışanlarının üzerindeki baskıyı artırdığını ortaya koyuyor. Uzayan çalışma saatleri ve ağırlaşan sorumluluklar nedeniyle bazı sağlık çalışanları başka iş arayışına yönelirken, bazıları ise sağlık sektöründen ayrılmak zorunda kalıyor.

Emeklerinin karşılığını alamıyorlar

Taiz kentindeki Cumhuriyet Hastanesi’nin doğum bölümünde çalışan 25 yaşındaki ebe Havle El-Meliki, günde on saatten fazla mesai yaptığını belirtti. Sabit maaş yerine yüzdelik ödeme ve teşviklerle çalıştığını aktaran Havle El-Meliki, aldığı ücretin kendisinin ve ailesinin temel ihtiyaçlarını karşılamaya yetmediğini dile getirdi. Çalışanlara verilen maddi ödemelerin hastanede üstlendikleri sorumluluk ve harcadıkları emekle örtüşmediğini ifade eden Havle El-Meliki, teşvik ve yüzdelik ödemelerin de zaman zaman geciktiğini ve düzenli yapılmadığını kaydetti.

Havle El-Meliki, “Artan yaşam ve ulaşım maliyetleri işimizi daha da zorlaştırıyor. Mevcut ekonomik koşullarda aldığımız gelir ihtiyaçlarımızı karşılamaya yetmiyor. Maddi desteğin yetersizliği yalnızca bizi değil, hastaları da etkiliyor. Özellikle tedavi masraflarını karşılamakta zorlanan dar gelirli ailelerden gelen kadınlar bu durumdan olumsuz etkileniyor” dedi.

‘Ödemeler düzenli yapılmıyor’

Ebe Ahud Kasım da benzer sorunlara dikkat çekerek, doğum bölümünde çalışan kadınların sabit maaş yerine düşük miktardaki mali teşviklerle çalıştığını belirtti. Bu teşviklerin düzenli ödenmediğini ve zaman zaman uzun süre geciktiğine dikkat çeken Ahud Kasım, “Bazı çalışan kadınlar sabah saatlerinden akşam saatlerine kadar hastanede çalışıyor, ancak karşılığında sabit bir maaş alamıyor. Üstelik ulaşım ve yaşam maliyetleri de büyük ölçüde arttı. Sorun yalnızca teşviklerin miktarı değil. Ödemelerin düzenli yapılmaması ve aldığımız ücretin çalışma saatlerimiz ile doğum bölümlerinde üstlendiğimiz sorumluluklarla orantılı olmaması da bizi zorluyor. Ayrıca tedavi masraflarını karşılayamayan yoksul ailelerden gelen hastaları kabul ederken de zorluk yaşıyoruz” ifadelerinde bulundu.

Bu zorluklar, Yemen’de sağlık çalışanlarının karşı karşıya olduğu daha geniş kapsamlı krizin bir yansıması. Çatışma döneminde sağlık çalışanlarının deneyimlerine ilişkin bir araştırma, personel eksikliğinin bazı sağlık merkezlerinde çalışanların ağır iş yükü ve uzun çalışma saatleriyle karşı karşıya kalmasına yol açtığını ortaya koyuyor. Bazı sağlık çalışanlarının 24 saate varan sürelerle çalışmak zorunda kaldığı belirtilirken, bu süreçte maaşların kesilmesi ve tıbbi malzeme eksikliği de yaşandı.

Hemşire ve ebeler, uzun çalışma saatleri ve artan sorumluluklara karşılık hayat pahalılığı karşısında yetersiz kalan bir gelirle çalışmak zorunda kalıyor. Sağlık sektöründe yaşanan bu tablo, çalışanların geçimlerini sağlamak için başka işlere yönelmesine veya mesleklerini bırakmasına neden olma riski taşıyor. Oysa sağlık sisteminin sürdürülebilmesi için ihtiyaç duyulan, sağlık çalışanlarını kaybetmek değil, çalışma ve ücret koşullarını iyileştirerek onları meslekte tutabilmek.