ŞILÊR KOYE

Koysancaq- Güney Kürdistan Bölgesi’nin Koysancaq kentinde, Bayîz Axa Sokağı’nda bulunan beş tarihi ev, kültürel mirası koruma girişimi kapsamında yenilendi. Tarihi yapılar, sanat ve kültür etkinlikleri için ziyaretçilere açıldı.

Festival boyunca resim, müzik, edebiyat, geleneksel Kürt yemekleri ve kadınların el emeği ürünlerinin yer aldığı çeşitli etkinlikler düzenleniyor. Tarihi evlerin yeniden işlevlendirilmesiyle kentin kültürel mirasının korunması ve bu yapıların yeniden yaşamın bir parçası haline getirilmesi amaçlanıyor.

‘Ben de bu festivalin bir parçasıyım’

Festivale ressam olarak katılan Şêrîvan Baranî, Hewlêr’de yaşadığını ve aslen Berdereş bölgesinden olduğunu belirterek festivalde yer almaktan duyduğu mutluluğu dile getirdi. Şêrîvan Baranî, “Kültürel ve sanatsal alanı yeniden canlandırmak ve korumak amacıyla düzenlenen bu festivalin bir parçası olduğum için çok mutluyum. Bu evler Koysancaq kenti için büyük önem taşıyor. Sanat ve kültür etkinliklerinin düzenleneceği alanlara dönüştürülmeleri halinde benim için çok özel mekanlar olacaklar” dedi.

Yapılan çalışmanın kendisini sevindirdiğini belirten Şêrîvan Baranî, gelecekte daha fazla çalışma ve projenin hayata geçirilmesini umduğunu söyledi. Tarihi yapıların yıkılmak yerine korunmasının önemine dikkat çeken Şêrîvan Baranî, bu evlerin Koysancaq’a hizmet etmesi ve kentin kültürel altyapısının temel bir parçası haline gelmesi gerektiğini vurguladı.

‘Kadınları ve doğayı konu alıyorum’

Sanat çalışmalarında kadın ve doğa temalarına odaklandığını söyleyen Şêrîvan Baranî, festivaldeki çalışmalarını kültürel konulara yönlendirmeye çalıştığını ifade etti.

Şêrîvan Baranî, kadınların bu tür festivallerde yer almasının önemine dikkat çekerek şöyle konuştu: “Gelecekte bu bölgede yaşayan Kürt kadınlarının haklarını ve rollerini, ayrıca kadınlarla ilgili diğer konuları daha fazla gündeme getirmeyi amaçlıyoruz. Buradaki kadınlar gerçekten zeki ve güçlü. Bu nedenle görünür kılınmaları büyük önem taşıyor.”

Beş tarihi ev yenilendi

Zeyneb Xan Enstitüsü Üyesi Nûa Piştiwan, Goethe Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen proje kapsamında beş tarihi evin yenilendiğini belirtti. Nûa Piştiwan, evlerin her birinin gençlere yönelik farklı etkinliklere ev sahipliği yaptığını söyledi.

Resim, edebiyat ve sanat çalışmalarının yanı sıra geleneksel tatların ve yemeklerin tanıtıldığı etkinliklerin de düzenlendiğini aktaran Nûa Piştiwan, her etkinliğin iki gün sürdüğünü kaydetti.

Festivalde çevrenin korunmasına yönelik önlemler alındığını da belirten Nûa Piştiwan, plastik malzemelerin kullanımından kaçındıklarını ifade etti. Nûa Piştiwan, “Suyu bardaklarda sunuyoruz. Böylece konuklara içecek ikram etmenin geleneksel yöntemini de yaşatıyoruz” dedi.

‘Berîdan’ adının anlamı

Nûa Piştiwan, festivalin adının geçmişte posta sistemi ve mesajların ulaştırılmasıyla bağlantılı olduğunu belirtti. “Berîd” sözcüğünün, geçmişte mektupların ve başka yerlere gönderilecek çeşitli eşyaların bırakıldığı, evlerin dışında bulunan düzenekleri ifade ettiğini aktaran Nûa Piştiwan, festivalin adının sembolik bir anlam taşıdığını söyledi.

Nûa Piştiwan’a göre “Berîdan” adı, kültürel köklerle bağ kurmayı ve özgün kültürel kimliğin yeniden canlandırılmasını simgeliyor.

‘Geçmişi canlandırıp evlere yeni bir yaşam veriyoruz’

Koysancaqlı sanatçı ve zanaatkâr Emîre Muhammed de festivalin önemine dikkat çekerek geleneksel Kürt kültüründeki kadın emeğini yaşatmaya yönelik çalışmalarını anlattı.

Aksesuarlar yaptığını, geleneksel kültürel unsurları yeniden canlandırdığını ve kadınların geçmişten bugüne kullandığı, giydiği geleneksel eşyaları yenilediğini belirten Emîre Muhammed, festivale katılmaktan duyduğu mutluluğu dile getirdi.

Emîre Muhammed, “Bu festival geçmişi canlandırmanın yanı sıra, Koysancaq ailelerinin yaşam alanları ve gündelik ihtiyaçları için kullanılan evlerin yenilenmesi ve yeniden hayat bulması anlamına geliyor. Bugün bu evlere yeni bir yaşam verdik” dedi. Çalışmalarını ve ürünlerini tanıtabilmelerine destek olan Zeyneb Xan Enstitüsü’ne ve tüm kuruluşlara teşekkür eden Emîre Muhammed, kadınların el emeği ve geleneksel kültürün yaşatılmasının önemini vurguladı.