Kadınlar barış masalarının dışına itiliyor

BM Kadın Birimi(Un Women) 2025 yılı verilerini paylaştı. Silahlı çatışmalarda yaşamını yitirenlerin ve zorla yerinden edilenlerin çoğunluğunu kadın ve çocuklar oluştururken, imzalanan 53 barış anlaşmasının sadece 10'unda kadın haklarına değinildi.

Haber Merkezi - Birleşmiş Milletler Kadın Birimi (UN Women) Genel Sekreteri'nin 2026 Kadınlar, Barış ve Güvenlik Raporu'na göre, 2025'te çatışmalarda 37 binden fazla sivil öldürüldü. Yaşamını yitirenlerin dörtte birini kadınlar ve kız çocukları oluşturdu.

 Raporda öne çıkan başlıklar ise şöyle;

 *Artan çatışmalar: 2025 yılında dünya genelinde 185’ten fazla silahlı çatışma kaydedildi; bunların 65'i devletler arası çatışmaydı ve bu sayı 1946'dan beri en yüksek rakamdı.

 *Çatışmalara maruz kalan kadınlar: 2025 yılında, küresel kadın nüfusunun yüzde 19'unu oluşturan yaklaşık 756 milyon kadın ve kız çocuğunun, ölümcül bir çatışma olayının 50 kilometre yakınında yaşadığı tahmin ediliyor; bu, 1990'lardan bu yana kaydedilen en yüksek sayı ve oran.

 *Savaşlarda sivil ölümleri: Birleşmiş Milletler, 2025 yılında 20 silahlı çatışmada 37.000'den fazla sivil ölümünü belgeledi; öldürülenlerin dörtte biri kadın veya kız çocuğu idi.

 *Çatışmayla bağlantılı cinsel şiddette artış: Birleşmiş Milletler, 2025 yılında çatışmayla bağlantılı 9 bin 788 cinsel şiddet vakasını doğruladı; bu sayı bir önceki yıla göre iki katından fazla, 2022'den bu yana ise neredeyse dört katına çıktı.

 *Yerinden edilmiş kadınlar ve çocuklar: 2025 yılının sonunda, dünya genelinde tahminen 117,8 milyon insan zorla yerinden edilmişti; bu da her 70 kişiden 1'ine denk geliyor ve bunların yaklaşık %60'ını kadınlar ve çocuklar oluşturuyor.

 Barış süreçlerine kadınların rolü

 Raporun bir diğer bölümünde ise barış süreçlerinde kadınların yer alıp almadığına ilişkin verilerden oluştu. 

 Rapora göre; kadınların çatışmalardan orantısız biçimde etkilenmesine rağmen barış süreçlerindeki temsili geriledi.

 2025 yılında incelenen 57 barış sürecinin yalnızca 13'ünde (yüzde 23) kadınlar müzakere heyetlerinde temsil edildi ve müzakerecilerin ortalama yüzde 5'ini oluşturdu; bu oran 2024'teki yüzde 7'den düşüş gösterdi. Kadın arabulucular için ise bu oran geçen yılla aynı seviyede, yüzde 14 olarak kaldı.

 2025 yılında dünya çapında imzalanan 53 barış anlaşmasının yalnızca 10’unda (%19) kadınlara, kız çocuklarına, cinsiyete veya cinsel şiddete atıfta bulunuldu; bu oran bir önceki yıla göre düşüş gösterdi.

UN Women, kadınların ve kız çocuklarının haklarının korunması, kadınların barış ve güvenlik süreçlerine anlamlı biçimde katılması ve kadınların öncülük ettiği çatışma önleme ve barış inşası çalışmalarına sürdürülebilir kaynak ayrılması çağrısında bulundu.