MEMİHAN HİLBİN ZEYDAN

Wan – Türkiye’de derinleşen ekonomik kriz, gelir ile gider arasındaki uçurumu daha da büyütüyor. DİSK’e bağlı Birleşik Metal-İş Sınıf Araştırmaları Merkezi (BİSAM) tarafından açıklanan Nisan 2026 verilerine göre dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 33.369 lira, yoksulluk sınırı ise 109.623 lira. Milyonlarca emekçi 28 bin 75 liralık asgari ücretle yaşam mücadelesi veriyor. Özellikle büyükşehirlerde artan kira fiyatları, enerji giderleri ve temel tüketim ürünlerine gelen zamlar nedeniyle halkın alım gücü gitgide düşüyor. Öte yandan yaşanan ekonomik krizin gölgesinde ev geçindirme sorumluluğu yüklenen kadınlar krizin etkilerini daha fazla hisseden bir yerde.

‘Yanımıza aldığımız para pazar alışverişine yetmiyor’

Emekli maaşı ile geçinmeye çalıştığını ifade eden Hanım Cengiz, ürün fiyatlarının çok yüksek olduğunu ve pazardan hiçbir şey alamadığını belirtti. Hanım Cengiz, “Emekli maaşıyla geçinmeye çalışıyoruz ama yetmiyor. Eskiden pazara geldiğimizde yanımızdaki para, ihtiyaçlarımızı almaya yetiyordu. Şimdi her şey çok pahalı. Bin lirayla geldim ama bir şey alamadım. Ekmek dahil, her şey pahalandı. Bu krizin sebebinin kim olduğunu herkes biliyor” dedi.

‘Sebze bile alamadım’

Ayşe Tünel de, krize bir çözüm bulunması gerektiğini ifade ederek şunları söyledi: “Pazara geliyorum ama ihtiyaçlarımı tamamlayacak kadar alışveriş yapamıyorum. Para hiçbir şeye yetmiyor. Hükümet halkın durumunu görmeli, bir şeyler yapmalı. Bin 500 lirayla geldim yeteri kadar sebze bile alamadım. Çocuklarımın eksiklerini tamamlayamayacağım. Eskiden bin liraya bütün ihtiyaçlarımızı yeteri kadar alabiliyorduk.”

‘Krize bir çözüm bulunsun artık’

Fatma Kaval, “Bir kilo domates bile alamadım” diyerek ekonomik krizin mutfağına nasıl yansıdığını ifade etti. Beş yüz TL ile pazara geldiğini söyleyen Fatma Kaval, “Hiçbir şey alamadım. Eskiden böyle değildi beş yüz TL ile gerekli her şeyi alabiliyorduk. Krize bir çözüm bulunsun artık” şeklinde konuştu.

‘Hükümet her şeye zam yapıyor’

Mediha Ünal, pazara alışverişe geldiğini ama artık eski fiyatların olmadığına işaret ederek, “Pazarda ürün fiyatları alışveriş merkezleriyle aynı. Böyle olmaması lazım, daha uygun fiyatlar olması lazım. Bu pazarın 15 yıl öncesini de biliyorum. Şu an gerçekten her şey çok pahalı. Hükümet her şeye zam yapıyor. Elektrik, doğal gaz, kiralara her şeye zam yapılıyor. Esnaf kar edecek tabii ama yüzde yüz kar etmeye çalışıyorlar. Ticaretin bir adabı olması gerekiyor. Hem esnaf hem halk kar etsin. Bugün yüzde yüz kar etmeye çalışıyorlar. Bunu ne Allah ne kul kabul eder” sözlerini kaydetti.

Mediha Ünal sözlerine şöyle devam etti: “Ahlak sorunu da var. Burada sürümden de kazanılabilir ama daha fazla kazanmaya çalışıyor insanlar. Hükümetin çıkardığı krizin böyle bir etkisi de oluyor.”

‘Yönetim değişmeli’

Zekiye Aksu, artık ülke yönetiminin değişmesi gerektiğini belirterek, iş bulamadığı için çocuklarının başka ülkelere göç ettiğini söyledi.

‘Esnaf da krizden etkileniyor’

Çarşı esnafından Hanife Güzel, krizi derinden hissettiklerini kaydetti. Hanife Güzel, “Biz kadınlara hitap eden ürünler satıyoruz. Tabi kimsede para olmayınca bir satış yapamıyoruz. Dönüp baktığımız zaman kiralar, giderler, elektrik ve doğalgaz faturaları hepsi çok yüksek fiyatlarda. Bazen çalışan arkadaşlarımızın günlük ücretlerini dahi veremiyoruz. Bazen hiç satış yapamadığımız günler de oluyor” diye konuştu.

‘Krizin esas sebebi savaş’

Ekonomik krizin nedeninin savaşlar olduğunu söyleyen Hanife Güzel, “Baştakiler halkın parasını çalıyor. Özellikle bizim gibi küçük esnaflar zaten bitik durumda. Artık barışı sağlamalı ve kadınlar özelinde politikalar üretmeleri gerekiyor. Özellikle kadın esnaflara destek verilmesi lazım” dedi.

Kriz nedeniyle erkeklerin farklı kentlere işçi olarak gittiğini, kadınların ise el işi yaparak geçimlerini sağlamaya çalıştıklarını belirten Hanife Güzel, “Kimi zaman erkekler iş cinayetleriyle hayatlarını kaybediyorlar. Bunların önüne geçilmesi için bir an önce barış sağlanmalı ve küçük esnaf desteklenmeli her gün başka bir esnaf arkadaşımız kepenk kapatmak zorunda kalıyor” siteminde bulundu.