AYA İBRAHİM

Sudan - Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri arasında 2023’ten bu yana devam eden savaş, çok sayıda medya kuruluşuna ve gazetenin merkezine ev sahipliği yapan Gazeteler Sokağı’nda büyük yıkıma yol açtı. Bir zamanlar gazetecilik faaliyetlerinin yoğun olduğu, hareketli yaşamıyla öne çıkan sokak, bugün harabeye dönmüş durumda. Gazete sayfaları etrafa saçılırken, binaların duvarlarını otlar kaplıyor.

Kadın gazetecilerin Sudan basınındaki rollerini sürdürmesi yönündeki umut artırıyor

Savaş öncesinde Gazeteler Sokağı; gazetecilerin, aktivistlerin ve okurların buluştuğu önemli bir merkezdi. Ağaçların gölgesinde bir araya gelen insanlar fikir alışverişinde bulunup toplumsal meseleleri tartışırken, çay ve kahve satan kadınlar da sokaktaki günlük yaşamın bir parçasıydı. Mesleki hareketlilikle gündelik hayatın iç içe geçtiği bu sokakta, ödüller kazanan gazetecilik araştırmaları yürütüldü; Sudan’da medya çalışmalarının gelişmesine katkı sunan mesleki ve insani girişimler hayata geçirildi. Gazeteler Sokağı, böylece gazetecilik ve toplumsal yaşamın canlı olduğu bir dönemin tanığı haline geldi.

Çatışmaların yol açtığı yıkıma rağmen sokakta ve çevresinde yaşam yeniden canlanmaya başladı. Kadın gazeteciler, mesleki yaşamlarının önemli anılarıyla özdeşleşen bu mekâna dönerek geçmişlerini yeniden hatırlıyor. Bu dönüş, kadın gazetecilerin koşullarının iyileşmesi ve medya kurumlarının yeniden güç kazanarak Sudan basınındaki rollerini sürdürmesi yönündeki umutları da artırıyor.

Gazeteci Safaa Tac, yıllar süren çatışmaların ardından bir grup meslektaşıyla birlikte Gazeteler Sokağı’na dönmekten mutluluk duyduğunu belirterek, önümüzdeki dönemde diğer kadın gazetecilerin de kendilerine katılmasını umduğunu söyledi. Safaa Tac, kadın gazetecilerin dönüşüne paralel olarak basılı gazetelerin de yeniden yayımlanmasını beklediğini, bu yönde haberlerin gündeme geldiğini ifade etti.

Hartum’daki yaşamın her geçen gün daha iyiye gittiğini belirten Safaa Tac, Gazeteler Sokağı’nda düzenledikleri buluşmalarda toplantılar yaptıklarını ve atölyeler organize ettiklerini aktardı. Bu görüşmelerde gazetecilerin sorunlarını ve basılı gazetelerin yeniden yayımlanması için atılabilecek adımları ele aldıklarını kaydetti.

Safaa Tac, bu çalışmaların önündeki en önemli engellerden birinin finansman olduğunu vurgulayarak, özellikle çatışma sürecinde önemli roller üstlenen kadın gazetecilerin koşullarının iyileştirilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Sudan’ın eski Hartum merkezindeki basılı gazetelerin merkezleri aynı bölgede bulunuyor. Çevresindeki tanınmış caddelerle de öne çıkan bu bölge, söz konusu gazete merkezleri nedeniyle “Gazeteler Sokağı” olarak anılıyor. Çatışmaların başlamasının ardından aylarca süren muharebeler, sokağın ağır hasar görmesine neden oldu.

Sokağa yaşamı geri getirmek için bir adım

Gazeteci İclal İsmail ise zorunlu göçün ardından meslektaşlarıyla birlikte Gazeteler Sokağı’na döndüklerinde buranın eskisi gibi olmadığını söyledi. Buna rağmen geleceğe dair umutlu olduğunu belirten İclal İsmail, her gün bir grup kadın gazetecinin sokakta bulunmasının, önümüzdeki dönemde daha fazla gazetecinin geri dönmesinin önünü açacak umut verici bir adım olduğunu ifade etti.

Bazı kadın gazetecilerin elektronik gazetelerde çalışmayı sürdürmesine rağmen basılı gazeteleri özlediğini belirten İclal İsmail, medya kurumlarının ofislerine dönmenin ve çalışmaları yeniden kendi merkezlerinden yürütmenin önemini vurguladı.

İclal İsmail, “Ülkeler yalnızca taşlarla değil, kalemlerle inşa edilir” diyerek önümüzdeki dönemde basılı gazetelerin yeniden yayımlanması için somut adımlar atılmasını umduğunu söyledi. Basılı gazetelerin yokluğunun, kadın gazetecilerin medya alanındaki görünürlüğünü sınırladığına dikkat çekti.

Gazeteci Hüda Neccar da yaşadıkları sıkıntılara ve karşılaştıkları zorluklara rağmen Gazeteler Sokağı’na dönmenin kendileri için büyük bir mutluluk kaynağı olduğunu dile getirdi. Uzun yıllar bu sokakla özdeşleşen basılı gazeteleri çok özlediğini belirten Hüda Neccar, gazetelerin en kısa sürede yeniden yayımlanmasını istedi.

Sokağa dönüşün sevincini yalnızca kadın gazeteciler yaşamıyor. Gazeteler Sokağı’nda 27 yıldır çay satan İbtisam Davud da gazeteciler gibi yeniden sokağa döndü. İbtisam Davud, geri dönmekten duyduğu mutluluğu dile getirirken, diğer kadınların da yeniden buraya gelmesini temenni etti.

Sudanlı kadın gazetecilerin yıllar süren çatışmaların ardından Gazeteler Sokağı’na dönmesi, birçok kadın için umut taşıyan önemli bir adım olarak öne çıkıyor. Bu dönüş, medya kuruluşlarının yeniden faaliyete geçmesinin ve çatışmaların başlamasıyla işlerini kaybeden kadın gazetecilerin mesleklerine geri dönmesinin önünü açabilir.