Büyükannesinin direniş mirasını kadınların güçlenmesi için yaşatıyor

Büyükannesinin ulusal direniş mirasını yaşatmak amacıyla ‘Hınata Er-Runda’ Derneği’ni kuran Havle Alevi, Faslı kadınların ekonomik, toplumsal ve kültürel haklarını savunmayı, kadınların güçlenmesine yönelik çalışmalar yürütmeyi hedefliyor.

RAJA KHAYRAT

Fas – Ülkeleri uğruna hayatlarını feda eden Faslı kadınların hafızasını yaşatmak ve bu mirası gelecek nesillere aktarmak amacıyla, Faslı aktivist Havle Alevi, Fransız sömürgeciliğine karşı ulusal direnişin sembollerinden biri olan büyükannesi Hınata Er-Runda’nın adını taşıyan bir dernek kurdu. Hınata Er-Runda, 11 Ocak 1944’te ulusal hareketin liderlerinin bağımsızlık talebi belgesini sunmasının ardından, 29 Ocak 1944’te Fas’ın Selâ kentinde düzenlenen gösteriye katıldığı sırada katledildi.

Direniş mirasını sürdürüyor

Fransız işgaline karşı mücadele ederken katledilen Hınata Er-Runda’nın anısını yaşatmanın büyükannesi için yalnızca bir vefa meselesi olmadığını belirten torunu Havle Alevi, bu girişimin aynı zamanda mücadelenin hala devam ettiğine dair bir mesaj taşıdığını ifade etti. Büyükannesinin hayatı pahasına mücadele ettiği özgürlüğün, özellikle toplumsal, ekonomik ve kültürel alanlarda henüz tam anlamıyla gerçekleşmediğine dikkat çekti.

Büyükannesinin katledilmesinin ardından ailesine yönelik tehditler nedeniyle onun yaşam öyküsünün silinmeye çalışıldığını belirten Havle Alevi, büyükannesinin ülkesinin bağımsızlığı uğruna verdiği mücadeleyi sürdürme kararlılığının kendisine yol gösterdiğini ifade etti.

‘Onun isyankar ruhu içimde yaşıyor’

Havle Alevi, “Bu genleri büyükannemden miras aldım. Onun isyankar ruhu içimde yaşıyor. Her zaman adaletsizliğe karşı çıktım ve önümde birinin haksızlığa uğramasına razı olmadım. Onun yaşam öyküsü içimde mücadele ruhunu uyandırdı ve bu hayatta önemli bir rolüm, tamamlamam gereken bir görevim olduğunu anladım. Bu, kadınları savunmak ve durumlarını değiştirmeleri için onlara destek olmak amacıyla yürüttüğüm insani bir görev” dedi.

Havle Alevi, büyükannesinden miras aldığı mücadele ve direniş ruhunun kendisinde yeniden canlandığını, bu mirasın kendisini mücadeleyi sürdürmeye yönelttiğini düşünüyor. Ancak bu kez mücadele sömürgeciliğe karşı değil, Faslı kadınların yaşadığı kırılganlık, yoksulluk, dışlanma ve ötekileştirmeye karşı yürütülüyor. Sömürgecilerin büyükannesinin mücadele yaşamını silme girişimlerine rağmen Hınata Er-Runda’nın bıraktığı miras, torununda farklı bir bakış açısıyla ve büyükannesinin yaşadığı tarihsel ve siyasi koşullardan farklı bir dönemde mücadeleyi sürdürme isteğini uyandırdı.

‘Ülkesi için mücadele eden bir kadının anısı silinemez’

Torunun dikkat çektiği çarpıcı tesadüflerden biri de büyükannesinin yaşam öyküsünü öğrendiği ve onun mücadelesini sürdürmeye karar verdiği yaşta yaşamını yitirmesi olmasıydı. Havle Alevi, “Büyükannemin, yaşam öyküsünü öğrendiğim ve ülkemin kadınları özgürleşene kadar onun mücadelesini sürdürmeye karar verdiğim yaşta şehit olması çok tuhaf. Sanki hiçbir şey tesadüf değilmiş, her şey önceden belirlenmiş ve düzenlenmiş gibi. Ülkesinin ve halkının özgürlük ve bağımsızlığa kavuşması için mücadele eden güçlü ve cesur bir kadının anısı bu şekilde silinemez. Aksine, bu kadının ve onun gibi direnişçi kadınların vatan uğruna verdikleri büyük fedakarlıklara vefa ve minnet göstermek için anıları yaşatılmalıdır” ifadelerinde bulundu.

‘Her Faslı kadının içinde bir Hınata Er-Runda vardır’

Bir grup kadınla birlikte kadınları desteklemek, meseleleriyle ilgilenmek, ekonomik, toplumsal, siyasi ve kültürel haklarını savunmak amacıyla bir dernek kurduklarını belirten Havle Alevi, sözlerine şöyle devam etti:

“Bu derneği, büyükannemin ruhuna vefa göstermenin ve kadınları ve meselelerini savunarak onun mücadele yürüyüşünü sürdürmenin bir yolu olarak görüyorum. Her Faslı kadının içinde bir ‘Hınata Er-Runda’ vardır. Tarihin ölümsüzleştirdiği her isim yalnızca geçmişten bir hikaye değildir. Bazı isimler taşıdıkları değerlerle, insanların ruhlarında bıraktıkları izlerle ve geleceğe yönelik girişimlere ilham vermeleriyle bugün de yaşamaktadır. Benim için mesele yalnızca ailemden bir ismi yaşatmak değil, yaşam öyküsü cesaret ve fedakarlıkla özdeşleşmiş Faslı bir kadının hafızasını korumak ve bu hafızayı günümüzle yeniden buluşturmaktır. Böylece taşıdığı değerler, yeni nesillere ilham kaynağı olmayı sürdürecektir. Bu nedenle ‘Hınata Er-Runda’ Derneği, geçmişi hatırlamanın ötesinde anlamlar taşıyor. Ulusal direniş hafızasındaki bir kadına bağlılıktan doğan bu girişimle toplumun ve kadınların meselelerine eşlik eden hak temelli bir çalışma yürütmeyi, Faslı kadına kalkınma, katılım ve bağımsızlık sürecinde temel bir konum kazandırmayı hedefliyoruz.”

Hınata Er-Runda’nın adı, aile hafızasına ve yaşam öyküsüyle bağlantılı anlatımlara göre, 29 Ocak 1944’te Fas’ın Selâ kentinde yaşanan olaylarla ilişkilendiriliyor. Anlatılanlara göre Hınata Er-Runda, barışçıl gösteriye öncülük ediyor ve Fas bayrağını taşıyordu. Bu sahne, Faslı kadınların bağımsızlık için ulusal harekete katılımını ve mücadelesini simgeliyor.

‘Kadınların onurunu korumak için çalışmayı sürdürmek gerekiyor’

Havle Alevi, hafızanın korunmasına ve gelecek nesillere aktarılmasına katkı sunmayı, ulusal tarih mirasına yönelik ilgiyi güçlendirmeyi, bu mirasa yeni bir yaşam kazandıracak eğitimsel, kültürel ve belgeleme girişimlerini teşvik etmeyi amaçladıklarını kaydetti. Havle Alevi, “Girişimimizin merkezini Merakeş kentinde kuruyoruz ve ulusal hafızayı toplumsal çalışmalarla buluşturan bir anlayış taşıyoruz. Ulusal direniş tarihinin oluşmasına katkı sunan kadınları onurlandırmanın yalnızca onların yaşam öykülerini ve isimlerini hatırlamakla tamamlanmayacağına inanıyoruz. Kadınların onurunu korumak, eğitim, sağlık, ekonomik ve toplumsal bağımsızlık fırsatlarını genişletmek için çalışmayı sürdürmek gerekiyor” sözlerine yer verdi.

Havle Alevi, bu hedeflere ilişkin olarak derneğin kadınların ihtiyaçlarına yanıt veren girişimler geliştirmeyi amaçladığını söyleyerek, sözlerini şöyle tamamladı:

“Özellikle kırılgan koşullardaki kız çocuklarına ve kadınlara, ayrıca eğitim fırsatlarını yeniden kazanmak veya yeni bir mesleki yol oluşturmak isteyen kadınlara özel önem vereceğiz. Kadınların ekonomik girişimlerini ve kooperatiflerini desteklemeyi, yerel ürünlerin değerini artırmayı ve gelir getirici projeleri teşvik etmeyi hedefliyoruz. Ayrıca sağlık ve koruyucu sağlık bilincini yaygınlaştırmanın yanı sıra özgüvenin geliştirilmesi, kapasitelerin güçlendirilmesi ve becerilerin geliştirilmesi için çalışacağız. Vatanlar hafızalarını unutmakla koruyamaz, kadınlarını da yalnızca sloganlarla onurlandıramaz. Cesaret ve fedakarlık hikayelerini yaşayan değerlere dönüştürdüklerinde, geçmişi tanımayı bugünde sorumlu bir çalışmanın itici gücü haline getirdiklerinde bunu başarabilirler.”