Fas - Fas’ta 23 Eylül’de gerçekleştirilen parlamento seçimlerinde kadınların katılımı dikkat çekti. Kayıtlı 15,8 milyon seçmenin yaklaşık yüzde 46’sını kadınlar oluştururken, kadınların siyasi temsiliyetinin güçlendirilmesi ve hükümette karar alma mekanizmalarında daha fazla yer almaları yönündeki beklentiler devam ediyor.

Fas parlamento seçimlerinde Temsilciler Meclisi’ndeki sandalyelerin dağılımı, İçişleri Bakanlığı’nın 25 Eylül Cuma günü seçimlerin kesin sonuçlarını açıklamasıyla netleşti. Bakanlık, kesin sonuçların daha önce açıklanan geçici genel sonuçlarla tamamen örtüştüğünü bildirdi.

Asalet ve Modernlik Partisi (PAM) 97 sandalye elde ederken, Bağımsızlar Ulusal Birliği (RNI) 66, İstiklal Partisi 65, Adalet ve Kalkınma Partisi (PJD) ise 54 sandalye kazandı.

Diğer partilerin sonuçları ise şöyle: Halk Hareketi 29, Halk Güçleri Sosyalist Birliği 26, İlerleme ve Sosyalizm Partisi 19, Anayasal Birlik 17 sandalye kazandı. Sosyal Demokrat Hareket ile Sol İttifak 8’er, Demokratik Güçler Cephesi ile İnsaf Partisi 2’şer, Yeni Demokratlar Partisi ile Birlik ve Demokrasi Partisi ise birer sandalye elde etti. Ülke genelinde seçime katılım oranı yüzde 38,02 olarak açıklandı.

Kadınlara ayrılan 90 sandalye

Kadınların parlamentodaki temsili açısından, bölgesel seçim çevrelerinden 90 kadın Temsilciler Meclisi’ne girecek. Bu seçim çevrelerindeki sandalyeler yalnızca kadın adaylara ayrılmış durumda. Ancak bu sayı, parlamentodaki kadın milletvekillerinin nihai toplamını ifade etmiyor. Çünkü kadınlar ve erkeklerin birlikte yarıştığı yerel seçim çevrelerinden de kadın adaylar milletvekili seçilebiliyor.

2021 parlamento seçimlerinde Temsilciler Meclisi’ne 96 kadın milletvekili girmişti. 2026 seçimlerinde kadınların parlamentodaki nihai temsili ise kadınlara ayrılan bölgesel sandalyelerin yanı sıra yerel seçim çevrelerinden seçilecek kadın adayların da hesaplanmasının ardından netleşecek.

2026 seçimlerinde toplam 2 bin 659 kadın adaylık başvurusunda bulundu. Bu sayı tüm adaylıkların yaklaşık yüzde 37’sine denk geliyor. Kadın adayların 1.783’ü bölgesel, 876’sı ise yerel seçim çevrelerinde yarıştı. Ayrıca 120 kadın yerel seçim çevrelerindeki listelerin başında yer aldı.

Seçim sürecinin tamamlanması

İçişleri Bakanlığı, yargıçların başkanlık ettiği il ve bölge seçim sayım komisyonlarının oyların sayımı, sonuçların açıklanması ve tutanakların hazırlanmasına ilişkin işlemleri tamamladığını bildirdi. Tutanakların bir nüshası yasal hükümler doğrultusunda Anayasa Mahkemesi’ne teslim edildi.

Yasa ayrıca ilgili kadın ve erkek adaylara, sandık kurulları, merkez kurullar ile il ve bölge seçim sayım komisyonlarının tutanaklarını, tutanakların teslim edilmesinden itibaren sekiz gün içinde ve yasada belirlenen prosedürler doğrultusunda inceleme hakkı tanıyor.