ŞİLÊR KOYİ

Koye - Federal Kürdistan Bölgesi’nin Hewlêr kentine bağlı Koye ilçesindeki kadınlar, Kürtlerin özgün sanat ve kültürünün korunması ve geliştirilmesinde her zaman önemli bir rol oynadı. Bu çerçevede Zeynep Han Enstitüsü, ilçedeki kadınlara yönelik özel bir def (arbane) çalma kursu açarak bu manevi sanatın öğrenilmesi ve kadınların kültürel faaliyetlere etkin katılımı için önemli bir fırsat yarattı.

Bir kültürü gelecek nesillere aktarmayı amaçlıyorlar

Daha önce de Koye kadınlarına yönelik müzik ve el sanatları kursları açan enstitü, bu kez 22 kadın için üç ay sürecek arbane çalma kursu açtı. Bu kurs, Koye’de açılan ilk arbane çalma kursu olarak değerlendiriliyor. Katılımcıların aktardığına göre, şimdiye kadar Koye’de başka hiçbir yerde bu şekilde bir arbane çalma kursu açılmadı. Enstitünün Koye’deki çalışmasının amacı yalnızca arbane çalmayı öğretmek değil, aynı zamanda toplumu ve kadınları Kürtlerin özgün sanat ve kültürüyle tanıştırmak, bu sanatı korumak ve gelecek nesillere aktarmak. Katılımcılar ise gelecekte faaliyetlerini daha da genişletmeyi ve Koyeli kadınlardan oluşan arbane çalma grubunun daha geniş bir düzeyde çalışmalarını sürdürmesini umut ediyor.

Zeynep Han Enstitüsü’nde arbane çalma kursuna katılan üniversite öğrencisi Dilzar, yaklaşık üç aydır arbane çalma kursuna katıldığını ve kursa sıfırdan başladığını belirtti. Koye kentinde daha önce yalnızca arbane çalmaya yönelik böyle bir kurs açılmadığını ifade eden Dilzar, kendilerine bu fırsatı sunduğu için Zeynep Han Enstitüsü’ne teşekkür etti.

Öğretmenlerinin çok iyi olduğunu ve kendilerine çok iyi eğitim verdiğini belirten Dilzar, “Arbane manevi bir enstrümandır ve ruhla bütünleşir. Bu nedenle bence yeteneği olan her kadın kendini bu alanda geliştirmeli ve istediği alanda kendini keşfetmeli. Ben çocukluğumdan beri arbane çalmaya ilgi duyuyordum, ancak bu alanda herhangi bir kurs olmadığı için öğrenemedim. Bundan sonra burada daha fazla ilerlemeyi ve yetenekli bir arbanezen olmayı umuyorum” dedi.

Katılımcılardan Skala Muhammed ise, Zeynep Han Enstitüsü’nün Koye kadınlarına arbane çalmaları için bu fırsatı sunduğunu belirterek, “Amacımız yalnızca arbane çalmak değil, toplumu Kürt sanatı ve kültürüyle tanıştırmak ve bu kültüre aşina hale getirmek. Arbane de bunlardan biri ve bu sanatın gelecek nesiller için korunmasını amaçlıyoruz” ifadelerinde bulundu.

‘Arbane yalnızca bir müzik enstrümanı değil, Kürt kimliği ve kültürüdür’

Kursun üç ay boyunca devam ettiğini kaydeden Skala Muhammed, baş eğitmenin Rojhilat Kürdistan’ın Sine kentinden gelen bir eğitmen olduğunu söyledi. Skala Muhammed, kursa 22 kadının katıldığını ve 21 Haziran’da başladığını söyledi. Sürenin kısa olmasına rağmen katılımcıların arbane çalmada çok iyi bir seviyeye ulaşmayı başardığını sözlerine ekleyen Skala Muhammed, “Aynı zamanda arbane yalnızca bir müzik enstrümanı değil, Kürt kimliği ve kültürüdür. Bu nedenle arbane çalmak, bu kültürü koruma ve gelecek nesillere aktarma konusunda bizim ve bireylerin omuzlarına büyük bir sorumluluk yüklüyor” şeklinde konuştu.

Kursun katılımcılarından Beheşt Varya ise deneyimi hakkında şu sözlere yer verdi:

“Kursa katılan kadınlardan biri olduğum için çok mutluyum. Bu kurs, Güney Kürdistan’daki ilk arbane çalma grubunun oluşmasını sağlayacak. Bizimle büyük emek veren öğretmenlere ve kursun sorumlularına çok teşekkür ediyorum. Kadınların yeteneklerini geliştirmeleri için kapılarını her zaman açık tutan Zeynep Han Enstitüsü’ne de bu fırsat için çok teşekkür ediyorum. Arbanein manevi bir enstrüman olduğunu ve insanın onun aracılığıyla ruhuyla ve kültürüyle bütünleştiğini söyleyebilirim.”