Haber Merkezi - Sürmi İnce, Colemêrg’in (Hakkari) Gever (Yüksekova) ilçesine bağlı Büyükçiftlik Beldesi’nde 18 Temmuz 2016’da tarlada çalışan yakınlarına kahvaltı götürdüğü sırada zırhlı araçtan açılan ateş sonucu yaşamını yitirdi. Anayasa Mahkemesi’nin ihlal kararı vermediği dosya, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne taşındı.

Aile adına başvuruyu hazırlayan avukat Emrah Baran, AİHM’ye sundukları ek beyan metninde yaşam hakkının maddi ve usul boyutuyla ihlal edildiğini, ayrıca ayrımcı saik ihtimalinin araştırılmadığını savundu.

‘Silahsız ve sivillerdi’

Ek beyan metninde, İnce’nin ölümüne neden olan güç kullanımının “mutlak gereklilik” ve “orantılılık” koşullarını taşımadığı belirtildi. Başvurucular, olay yerinde herhangi bir çatışma bulunmadığını, İnce ve yanındakilerin silahsız ve sivil olduklarının açıkça görülebilir durumda olduğunu ifade etti. Ek beyanda, zırhlı araçtan açılan ateşin “uyarı ateşi” ya da “sekme” olarak açıklanamayacağı savunuldu.

Etkili soruşturma yapılmadığı iddiası

Başvurucular, ölümün ardından yürütülen soruşturma ve kovuşturma sürecinin bağımsız, tarafsız ve etkili olmadığını savundu.

Ek beyanda, olay yerinde yeterli inceleme yapılmadığı, delillerin eksik toplandığı ve başvurucuların taleplerinin karşılanmadığı belirtildi. Başvurucular, olaydan 14 gün sonra kendileri ve vekilleri tarafından olay yerinden mermi çekirdekleri ile boş kovanlar toplanarak soruşturma makamlarına sunulduğunu aktardı.

Olay yerinde bulunan bazı askerî personelin ifadelerinin bağlı oldukları karakolda “bilgi veren” sıfatıyla alındığı, bunun da soruşturmanın bağımsızlığına gölge düşürdüğü belirtildi.

Keşif ve bilirkişi talepleri reddedildi

Av. Emrah Baran, yargılama sürecinde olay yerinde keşif yapılmasını, zırhlı araçlara ait kamera ve ses kayıtlarının incelenmesini, telsiz ve HTS kayıtlarının araştırılmasını, balistik rapor alınmasını ve askerî uzmanlardan kusur raporu istenmesini talep ettiklerini belirtti.

Ek beyana göre bu talepler, olay yerindeki mesafe, görüş açısı, arazi yapısı, merminin sekip sekmediği ve zırhlı araç kamerasının sivilleri ayırt edip edemeyeceği gibi kritik noktaların aydınlatılması açısından önem taşıyordu. Başvurucular, bu deliller toplanmadan hüküm kurulmasının etkili soruşturma yükümlülüğünü ihlal ettiğini savundu.

Dosyada zırhlı araçtaki silahı kullanan asker A.D. hakkında ceza yargılaması yürütüldü. A.D., “bilinçli taksirle ölüme neden olma” suçundan 3 yıl 10 ay 20 gün hapis cezasına mahkûm edildi.

Av. Baran ise ölüm olayının yalnızca A.D.’nin eylemine indirgenmesinin cezasızlık sonucuna yol açtığını ileri sürdü. Ek beyanda, olayın askerî bir operasyon sırasında gerçekleştiği, olay yerinde araç komutanları, karakol komutanı ve diğer personelin de bulunduğu, ancak bu kişilerin sorumluluklarının etkili biçimde araştırılmadığı belirtildi.

Ayrımcılık yasağı

Başvurucular, AİHM başvurusunda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin yaşam hakkını düzenleyen 2. maddesiyle bağlantılı olarak ayrımcılık yasağını düzenleyen 14. maddesinin de ihlal edildiğini savundu.

Ek beyanda, Sürmi İnce’nin ölümünün yalnızca münferit bir olay olarak ele alınamayacağı, olayın meydana geldiği bölgesel ve toplumsal bağlamın da değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.