Asyut’tan dünyaya: Nanoteknoloji öncüsü Mona Bekir
Asyut Üniversitesi’nden ABD’deki Georgia Teknoloji Enstitüsü’ne uzanan akademik yolculuğunda Dr. Mona Bekir, nanoteknoloji alanında önemli başarılara imza atarak bu alanın Mısır’da gelişmesine katkı sundu.
Haber Merkezi – Dr. Mona Bekir, nanoteknoloji alanında katkılar sunan önde gelen Mısırlı kadın bilim insanlarından biri olarak kabul ediliyor. Mısır, ABD ve İsviçre arasında uzanan akademik ve bilimsel kariyerini başarıyla sürdüren Mona Bekir, nanomalzemelerin uygulamalarını geliştirmek ve bunlardan sanayi, tıp, enerji ve diğer alanlarda yararlanmak için çalışmalar yürüttü.
Eğitim hayatı ve akademik başarıları
Mona Bekir, 17 Kasım 1968’de Mısır’ın Asyut kentinde dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini devlet okullarında tamamladıktan sonra 1987 yılında Asyut Üniversitesi Fen Fakültesi’ne girdi. Burada kimya eğitimi aldı ve 1991 yılında üstün başarı derecesiyle lisans diplomasını aldı. 120 öğrencinin bulunduğu sınıfında birinci oldu. Aynı üniversitede lisansüstü eğitimine devam eden Mona Bekir, 1994 yılında fiziksel kimya alanında yüksek lisans derecesini aldı.
Mona Bekir’in hedefleri yerel üniversite eğitimiyle sınırlı kalmadı. Araştırmalarını sürdürmek üzere uluslararası alana yönelen Mona Bekir, ABD’deki Georgia Teknoloji Enstitüsü’ne kabul edildi. Burada eğitimini tamamlayarak 2002 yılında fiziksel kimya alanında doktora derecesini aldı. Ardından İsviçre’ye geçerek 2002-2004 yılları arasında Lozan Üniversitesi’nde öğretim üyesi olarak görev yaptı. Daha sonra Mısır’a dönen Mona Bekir, 2004 yılında Kahire Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak çalışmaya başladı. 2009 yılında ise üniversiteye bağlı Ulusal Lazer Bilimleri Enstitüsü’nde doçentlik unvanını aldı.
Bilimsel çalışmaları ve araştırmaları
Araştırmalarını farklı şekil ve boyutlardaki metalik ve manyetik nanokristaller ile yarı iletkenlerin yapıları ve özellikleri üzerine yoğunlaştırdı. Ayrıca sanayide ürünlerin virüs ve bakterilerden arındırılması amacıyla gümüş nanoparçacıkların kullanımına yönelik çalışmalarda baş araştırmacı olarak görev aldı. Bilimsel araştırmaları sanayi, tarım, ilaç ve yenilenebilir enerji gibi alanlarda kalkınmayla buluşturmak için çalışmalar yürüttü.
Katkıları akademik ve bilimsel çalışmalarla sınırlı kalmadı. Nanoteknoloji alanında ilk özel bilimsel araştırma şirketini kurarak yöneticiliğini üstlendi. Ayrıca Kahire Üniversitesi’ne bağlı Mısır Nanoteknoloji Merkezi’nin müdürlüğünü yaptı ve bu bilim dalının desteklenmesi ve ülkesinde yerleşmesi için önemli bir rol oynadı.
Ödülleri ve başarıları
Bilimsel çalışmaları ve başarıları karşılıksız kalmadı. Mona Bekir, 2009 yılında İleri Teknolojik Bilimler alanında Devlet Teşvik Ödülü’ne layık görüldü. Dört patent sahibi olan bilim insanının uluslararası dergilerde yayımlanmış yaklaşık 56 bilimsel makalesi bulunuyor. Araştırmalarına yapılan atıf sayısı ise 1800’ü aştı. İskenderiye Kütüphanesi’nin aktardığına göre Mona Bekir, nanoteknoloji alanında dünya genelinde 20’nci sırada yer aldı.
Vefatı ve ardındaki gerçekler
Mısırlı bilim insanı Mona Bekir, 4 Mart 2017’de 48 yaşında hayatını kaybetti. Sessiz ve ani ölümü, medya kuruluşları ve dijital platformlarda ölümünün ardındaki belirsiz koşullara ilişkin tartışmalara yol açtı. Daha sonra açıklama yapan ailesi, Mona Bekir’in suikasta uğradığı yönündeki tüm söylentileri yalanlayarak nadir görülen bir bağışıklık sistemi hastalığı nedeniyle hayatını kaybettiğini doğruladı.