Haber Merkezi- Persepolis, İran Devrimi'ni ve sonrasında yaşanan siyasi ve toplumsal dönüşümleri konu alan en önemli sinema eserlerinden biri olarak kabul ediliyor. İran asıllı Fransız sanatçı Marjane Satrapi tarafından yönetilen film, ilk kez 2007 yılında Cannes Film Festivali'nde gösterildi.

Marjane Satrapi'nin aynı adlı ünlü grafik romanından uyarlanan film, baskıcı ve sürekli değişen bir siyasi düzen içinde büyüyen İranlı bir kız çocuğunun etkileyici yaşam öyküsünü anlatıyor.

Film, özgürlükçü bir ailede yetişen küçük Marjane'nin, 1979 İran Devrimi'ne, Şah rejiminin yıkılışına ve Humeyni yönetiminin iktidara gelişine tanıklığını konu alıyor. Devrimle birlikte özgürlük umutlarının yerini baskı, zorunlu başörtüsü uygulamaları ve muhaliflere yönelik baskılar alırken, Marjane evindeki özgürlük anlayışı ile okul ve sokaktaki resmi ideoloji arasında sıkışıp kalıyor.

Rejimler değişse de baskı değişmiyor

Siyah-beyaz animasyon tekniğiyle hazırlanan film, dönemin karanlık atmosferini güçlü bir sembolizmle yansıtıyor. Çocukluk anılarına dönüşlerle ilerleyen hikâyede Marjane, siyasi tutukluların hikâyelerini öğrenirken özellikle amcasının yaşamından derinden etkileniyor. Filmde Marjane'nin hayatını şekillendiren iki önemli figür öne çıkıyor. Şah döneminde hapse atılan, Humeyni döneminde ise idam edilen amcası, baskının rejimler değişse de sürdüğünü simgeliyor. Büyükannesi ise ona dürüstlük ve ülke sevgisi aşılayarak hikâyeye insani bir sıcaklık katıyor. Bu iki karakter, Marjane'nin kişisel gelişiminin temelini oluşturuyor.

Hikaye duygusal bir vedayla sona eriyor

İran-Irak Savaşı'nın başlaması ve baskıların artması üzerine ailesi Marjane'yi korumak amacıyla Avusturya'ya gönderiyor. Ancak sürgün hayatı da yeni zorluklar getiriyor. Kültürel ayrımcılıkla karşılaşan Marjane, ağır psikolojik sorunlar yaşıyor ve intihar girişimine kadar sürükleniyor. Daha sonra İran'a geri dönüyor.

Ancak döndüğü ülke artık çok farklıdır. Ahlak polisiyle karşı karşıya kalan Marjane, özgürlük arzusu ile kadınlara yönelik katı kurallar arasında sıkışıyor. Zamanla geleceğini İran'da kuramayacağını anlayarak Fransa'ya göç etmeye karar veriyor. Film, büyükannesinin ona söylediği “Kendine karşı dürüst ol” sözleriyle hafızalara kazınan duygusal bir vedayla son buluyor.

Tüm karanlık atmosferine rağmen Persepolis, umudu canlı tutuyor ve değişimin mümkün olduğu mesajını veriyor. Halkların özgürlüklerini yeniden kazanabileceğini vurgulayan film, son yıllarda İran'da kadınların öncülüğünde gelişen protestolar sırasında yeniden gündeme geldi ve kadın direnişinin önemli sembollerinden biri haline geldi.