Haber Merkezi - Rojhilat Kürdistan’ın Pîranşar kenti ile Lecan’da, 4’üncü Zab (Zê) Bölgesel Sokak Tiyatrosu Festivali düzenleniyor. Ekim ayının son günlerinde gerçekleştirilen festivalin ilk günü, halkın katılımıyla düzenlenen kortej ve yurttaşların yoğun ilgisiyle başladı. Kutlamalar sırasında Kürtçe müzikler eşliğinde halaylar çekilirken, kortejde yer alan kadınların sayısının azlığı dikkat çekti. Buna karşın kadınlar, tiyatro gösterilerinin başlıca izleyici grupları arasında yer alıyor.

Organizatörlerin verdiği bilgiye göre festival; sanatçıları ve sahne sanatlarını desteklemek, bölgenin kültürel ve sanatsal potansiyelini tanıtmak ve tiyatro toplulukları arasında deneyim paylaşımını geliştirmek amacıyla düzenleniyor.

27-30 Ekim tarihleri arasında Pîranşar ve Lecan’da gerçekleştirilen festival kapsamında Urmiye, Tebriz, Sine, Hemedan ve Razavi Horasan eyaletlerinden 12 tiyatro oyunu sahneleniyor.

Oyunlarda kadın oyuncular erkek oyuncularla birlikte sahne alsa da yönetmenlik alanında yalnızca iki kadın bulunuyor. Seqiz kentinden Nazîla Emînî’nin yönettiği “Parasız Mucit” ile Serderûd’dan Behnaz Gertasî’nin yönettiği “Dilek Ayakkabıları” festivalin kadın yönetmenler tarafından hazırlanan oyunları arasında yer alıyor. Jüri üyelerinin beş kişiden oluştuğu festivalde ise Nazîla Îranzad tek kadın jüri üyesi olarak görev yapıyor.

Kadınların sahnede olması yeterli değil

İran’da sokak tiyatrosu, sanatı kamusal alanla ve toplumun sorunlarıyla buluşturan araçlardan biri olarak öne çıkıyor. Ancak Zab Festivali’nin, özellikle kadınların yaşadığı sorunları ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğini ne ölçüde gündemine aldığı belirsizliğini koruyor.

Tiyatro oyuncusu S.M., kadınların sanattaki varlığının yalnızca sahneye çıkmaları üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirtiyor. Kadınların oyunların konularının belirlenmesinde, yönetmenlikte ve sanatsal kararlarda ne kadar söz sahibi olduklarının da dikkate alınması gerektiğini vurgulayan S.M., şöyle diyor:

“Kadınların sokak tiyatrosundaki varlığı yalnızca sahnede yer almalarıyla ölçülemez. Oyunların konularının seçilmesinde, yönetmenlikte ve sanatsal karar alma süreçlerinde ne ölçüde söz sahibi olduklarına da bakmak gerekir. Sokak tiyatrosu, kadınların deneyimlerini görünür kılmak ve toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini eleştirmek için bir zemin olabilir. Ancak bu sanat dalı, kadınlar üretim, anlatıcılık ve sahneleme süreçlerinde eşit fırsatlara sahip olduğunda eşitlik iddiasını ortaya koyabilir.”

Sanatçılar için festivalin önemi

Son yıllarda ekonomik ve siyasi sorunlar, Rojhilat Kürdistan’daki sahne sanatlarını da etkiliyor. Bu nedenle bazı önemli uluslararası festivallerin ve etkinliklerin ertelendiği bir dönemde Zab Festivali’nin dördüncü kez düzenlenmesi, sanat alanında çalışanlar açısından önem taşıyor. Bu yıl ertelenen etkinlikler arasında Seqiz Kürt Tiyatrosu Festivali de bulunuyor.

Festival sekretaryasının açıklamasına göre, yarışma ve jüri değerlendirmesine tabi olan ana gösterimler Pîranşar’daki Çocuk Parkı’nda gerçekleştiriliyor. Halka açık diğer oyunlar ise Nilüfer, Ferheng, Lale ve Hayyam parklarında izleyiciyle buluşuyor. Festival kapsamında ayrıca yerel sanat eserleri ve el yapımı ürünlerin sergilendiği bir stant alanı da oluşturuldu.