RANİA ABDULLAH

Yemen - Yemen’in güneybatısındaki Taiz kentinde, Kaçırılanların Anneleri Derneği kuruluşunun 10’uncu yılını bugün “Önce evladımın özgürlüğü” sloganıyla düzenlenen bir insan hakları etkinliğiyle kutladı. Etkinliğe yerel yetkililer, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, insan hakları aktivistleri, kaçırılanların anneleri ve gözaltı merkezlerinden kurtulan kişiler katıldı.

İhlallerin belgelenmesi için dijital platform

Etkinlikte yapılan konuşmalarda, derneğin 18 Nisan 2016’da başkent Sana’da gözaltı merkezleri önünde çocukları kaçırılan annelerin başlattığı protesto hareketiyle kurulduğu ve zamanla kadınların öncülük ettiği bir insan hakları yapısına dönüştüğü ifade edildi.

Dernek Başkanı Ematüsselam el-Hac, son 10 yılın “acı ile umudun iç içe geçtiği bir direniş süreci” olduğunu belirterek, derneğin bu süreçte 1200’den fazla kaçırılan kişinin serbest bırakılmasına katkı sunduğunu söyledi. Ematüsselam el--Hac, üyelerin tehdit, takip ve ihlallere maruz kaldığını, bazı kadınların bu nedenle yerinden edilmek zorunda kaldığını da dile getirdi.

Etkinlik kapsamında derneğin dijital platformu da tanıtıldı. Platformun, insan hakları ihlallerinin belgelenmesini güçlendirmeyi ve mağdurların hafızasını korumayı amaçladığı belirtildi. Platformda faaliyet ve açıklamaların yer aldığı dijital arşiv, görsel materyallerden oluşan bir medya kütüphanesi ve araştırmacılar ile ilgili kurumların düzenli şekilde erişebileceği özel bir veri tabanı bulunuyor. Bu yapının geçiş dönemi adaleti çalışmalarına katkı sunması hedefleniyor.

‘10 yıl, annelerin direnişinin bir dönüm noktası’

Derneğin Genel Müdürü Esma er-Rai ise 10. yılın, annelerin çocuklarının özgürlüğü için yürüttüğü uzun mücadelenin önemli bir aşaması olduğunu vurguladı. Bu hareketin “derin bir insani acıdan doğduğunu” belirten Esma er-Rai, zamanla bölgesel ve uluslararası platformlara ulaşan etkili bir hak mücadelesine dönüştüğünü ifade etti.

Esma er-Rai, tüm zorluklara rağmen derneğin somut kazanımlar elde ettiğini belirterek, 18 Nisan’ın “Yemenli Kaçırılanların Özgürlüğü Günü” olarak tanınması için çalışmaların sürdüğünü söyledi. Annelerin ve aktivistlerin çabaları sayesinde konunun gündemde tutulduğunu belirten Esma er-Rai, tüm kaçırılanların serbest bırakılması ve topluma dönmesi yönündeki umutlarını dile getirdi.

‘Mağdurların hafızası korunmalı’

Ayrıca Esma er-Rai, tanıtımı yapılan dijital platformun önemine dikkat çekerek, bunun ihlallerin belgelenmesi ve mağdurların hafızasının korunması açısından önemli bir araç olduğunu belirtti. Bu sayede annelerin ve kaçırılanların yaşadığı acıların insan hakları hafızasında kalıcı hale getirilmesinin hedeflendiğini ifade etti.

‘Kaçırılan kadınların durumu daha ağır’

Etkinliğe katılanlardan Ayşe Muhammed, ajansımıza yaptığı açıklamada, derneğin 10. yılının annelerin yıllardır sürdürdüğü mücadelenin bir sonucu olduğunu belirtti. Bu süreçte protesto eylemleri düzenlendiğini, dosyaların yerel ve uluslararası kurumlara taşındığını ifade eden Ayşe Muhammed, annelerin temel talebinin tüm kaçırılanların serbest bırakılması ve yaşanan acıların son bulması olduğunu söyledi.

Ulusal Kadın Komitesi Başkanı Sabah eş-Şerabi ise derneğin Yemen genelinde kaçırılanların dosyalarını takip etmede önemli bir rol oynadığını belirterek, bu çabaları takdir etti. Sabah eş-Şerabi, özellikle kaçırılan kadınların durumuna dikkat çekilmesi gerektiğini vurgulayarak, kadınların maruz kaldığı ihlallerin Yemen toplumu açısından tehlikeli ve daha önce görülmemiş bir boyuta ulaştığını ifade etti. Kadın ve çocukların serbest bırakılması için derneğin çalışmalarına destek verilmesi çağrısında bulundu.

‘18 Nisan ulusal gün ilan edilsin’

Etkinlikte dernek, 18 Nisan’ın “Yemenli Kaçırılanların Günü” olarak kabul edilmesi yönündeki talebini yineledi. Bu tarihin, binlerce ailenin yaşadığı acıları simgelediği belirtilerek, bu adımın toplumsal hafızayı güçlendireceği, hesap verebilirliği artıracağı ve insan hakları ihlallerine dikkat çekeceği ifade edildi.

Hak ihlallerine dikkat çekildi

Etkinlik kapsamında annelerin mücadelesini ve yürüttükleri kampanyaları anlatan görsel sunumlar ve tanıklıklar paylaşıldı. Bu çalışmaların, konunun hem yerel hem de uluslararası kamuoyunda gündemde tutulmasını amaçladığı belirtildi.

Talepler sıralandı

Etkinlik, derneğin yayımladığı bildiriyle sona erdi. Bildiride; tüm kaçırma ve keyfi gözaltı uygulamalarının durdurulması, zorla kaybedilen kişilerin akıbetinin açıklanması, sorumluların hesap vermesi ve cezasızlığın son bulması talep edildi. Ayrıca insani dosyanın müzakerelerin öncelikleri arasına alınması, tüm kaçırılanların koşulsuz serbest bırakılması ve geçiş dönemi adaleti için bağımsız bir mekanizma kurulması çağrısı yapıldı.