Haber Merkezi- İranlı kadın hakları aktivisti ve eski siyasi tutuklu Jîna Modarres Gorgî, sivil toplum aktivisti Mona Debbağ’ın cezaevine gönderilmesinin ardından dijital medya hesabından yayımladığı yazıda, annelerin hapsedilmesinin çocuklar üzerindeki etkilerini anlattı.

4 yaşında bir kız çocuğu annesi olan Mona Debbağ, 3 yıl 6 aylık hapis cezasını çekmek üzere Sine Kadın Cezaevi’ne gönderildi. Mona Debbağ, cezaevine girmeden önce dijital medya hesabında, “Bugün canımın parçası olan 4 yaşındaki kızımı hayatın kollarına bırakmalı ve kendi ayaklarımla cezaevine gitmeliyim. Küçücük kollarından ayrılmalı; gülüşlerinden, oyunlarından ve nefesinden uzakta günler geçirmeliyim” diye yazdı.

Jîna Modarres Gorgî, Mona Debbağ’ın yaşadıklarını yalnızca annelik rolü üzerinden değerlendirmek istemediğini belirterek, erkek aktivistlerin ve tutukluların çocuklarının da benzer ayrılıklar yaşadığını ancak bu durumun çoğu zaman daha az gündeme geldiğini ifade etti. Bununla birlikte Mona Debbağ’ın, kızının ve ailesinin ağır bir yükle karşı karşıya olduğunu vurguladı.

‘Çocuklar da bir anlamda hapis yatıyor’

Kendi cezaevi deneyimlerinden örnekler veren Jîna Modarres Gorgî, anneleriyle birlikte cezaevinde kalan ya da ailelerinin yanında dışarıda büyümek zorunda olan çocukların farklı sorunlarla karşılaştığını belirtti.

Çocukların ailelerinin yanında kalması durumunda hem anne hem de çocuk için özlem, huzursuzluk, suçluluk ve kaygının ağırlaştığını kaydeden Jîna Modarres Gorgî, cezaevinden yapılan telefon görüşmelerinin de çocuklarla iletişimi zorlaştırdığını söyledi. Görüşmeler sırasında sürekli cezaevinden arandığını bildiren anonsların duyulmasının, annenin nerede olduğunu çocuktan gizlemeyi güçleştirdiğini belirtti.

Annenin yokluğunun çocuklarda kayıp ve terk edilme duygusu yaratabileceğini ifade eden Jîna Modarres Gorgî, çocukların aile içindeki farklı bakım verenler arasında büyümek ve yanıtını bulamadıkları sorularla karşılaşmak zorunda kaldığını dile getirdi.

Cezaevinde oyunlar bile hapishaneyi yansıtıyor

Jîna Modarres Gorgî, kendi cezaevi sürecinde farklı yaşlarda yedi çocuğun cezaevinde kaldığına tanık olduğunu aktardı. Sine Kadın Cezaevi’nde çocuk gelişimi konusunda uzman bir görevlinin, anne ve çocuklara ayrılmış özel bir koğuşun bulunmadığını, kreşin ise çoğu zaman açık olmadığını belirtti.

Çocukların kapalı ve kısıtlı bir ortamda, yetişkin tutuklu ve hükümlülerle birlikte yaşadığını söyleyen Jîna Modarres Gorgî, oyun alanlarının sınırlı olduğunu ve çocukların sık sık yetişkinlerin konuşmalarına, tartışmalarına ve davranışlarına maruz kaldığını kaydetti.

Diğer tutukluların da zor koşullar altında yaşadığını hatırlatan Jîna Modarres Gorgî, bazı tutukluların çocuk ağlamalarından rahatsız olduklarını belirterek, “Biz buraya cezamızı çekmeye geldik, kreşe gelmedik” diye tepki gösterdiklerini aktardı. Bununla birlikte çocukların, diğer tutuklulara dışarıdaki kendi çocuklarını hatırlattığını ve bu durumun bazen acı, bazen de sıcak duygular yarattığını ifade etti.

Çocuklar yaşlarına uygun gelişim olanaklarından mahrum kalıyor

Jîna Modarres Gorgî’ye göre çocuklar, cezaevinde yalnızca özgürlüklerinden değil, yaşlarına uygun öğrenme ve gelişim olanaklarından da mahrum bırakılıyor. Küçük yaşlardan itibaren cezaevinde kalan bazı çocukların kar, kedi, park ve ay gibi gündelik kavramlara bile yabancı olabildiğini belirten Jîna Modarres Gorgî, çocukların görsel, işitsel ve dokunsal deneyimlerinin ciddi biçimde sınırlanabildiğini vurguladı.

Çocukların cezaevinde duydukları konuşmaları ve gördükleri olayları oyunlarında yeniden canlandırdıklarını anlatan Jîna Modarres Gorgî, bazı oyunlarda bir çocuğun polis ya da hakim, diğerinin ise annesini canlandırdığını söyledi. Gözaltı sırasında yaşanan diyalogların ve cezaevi görevlilerinin konuşmalarının bu oyunlara yansıdığını belirtti.

Çocukların yetişkinlerin konuşmalarına ve davranışlarına filtresiz biçimde maruz kaldığını kaydeden Jîna Modarres Gorgî, cezaevinde anneleriyle kalan çocukların, annelerinin kendi sorunları ve yaşadıkları zorluklar nedeniyle her zaman yeterli ilgi ve desteği alamadığını da ifade etti.

Jîna Modarres Gorgî, cezaevi koşullarının çocukları yaşlarına uygun eğitimden, renkleri ve sayıları öğrenmekten, hayvanları tanımaktan ve motor becerilerini geliştirmekten uzaklaştırdığını belirterek, annelerin hapsedilmesinin çocukların yaşamı ve ruh sağlığı üzerindeki sonuçlarının göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı.