SORGUL ŞÊXO

Qamişlo - Suriye'de 2026-2027 eğitim-öğretim yılının başlamasıyla birlikte Suriye Eğitim Bakanlığı tarafından kız ve erkek öğrencilerin birbirinden ayrılmasına ilişkin karar alındı. Karar, Kuzey ve Doğu Suriye bölgelerindeki ortaokul ve liselerde de uygulanmaya başladı.

Qamişlo kentinde de çok sayıda ortaokul ve lise bulunuyor. Yeni eğitim-öğretim yılının başlamasıyla birlikte kız ve erkek öğrenciler birbirinden ayrıldı. Daha önce yalnızca erkek öğrencilerin eğitim gördüğü, ancak son birkaç yıldır kız ve erkek öğrencilerin birlikte eğitim aldığı Şehîd Gabar Erkek Lisesi (El-Nabîxa) de yeniden yalnızca erkek öğrencilerin eğitim göreceği bir okul haline getirildi. Kız öğrenciler ise başka okullara nakledilecek. Öğrenciler, aileler, öğretmenler ve okul yönetimleri karara tepki gösterdi.

Eğitimde kız ve erkek öğrencilerin ayrılmasına tepki

Şehîd Gabar Okulu Müdürü Henan Bekir, kız ve erkek öğrencilerin ayrılması kararına ilişkin değerlendirmelerde bulunarak taleplerini dile getirdi. Henan Bekir, kız ve erkek öğrencilerin birbirinden ayrılması uygulamasının Baas rejimi döneminde de hayata geçirildiğini belirterek, Özerk Yönetim'in 15 yıllık eğitim sistemi deneyiminin bu alanda önemli değişimler yarattığını söyledi.

Henan Bekir, “Öğrencilerin birbirleriyle normal bir şekilde, zihinlerinde farklı sorular oluşmadan birlikte eğitim görmesi gerekiyor. Ortaokul ve lise aşamasında birbirlerinden ayrılıyorlar, bu durum zihinlerinde birçok soru oluşturuyor. Neden bu aşamalarda birbirlerinden ayrılıyorlar ve ardından üniversitede yeniden bir araya geliyorlar?” dedi.

Özerk Yönetim'in eğitim sistemindeki olumlu deneyimlerine dikkat çeken Henan Bekir, “Öğrenciler birlikte eğitim görüyordu, bununla birlikte kız ve erkek öğrenciler arasında arkadaşlık, yardımlaşma ve dayanışma ruhu oldukça öndeydi. Bu süreç ciddi sorunlar yaşanmadan geçti. Bu karar, ailelerin şikayet etmesine veya tepkilerini göstermesine neden olmadı, çünkü olumlu bir karardı ve bunun öğrencilerin psikolojisi ile anlama düzeyleri üzerindeki etkisi de oldukça fazla” ifadelerinde bulundu.

‘Baas rejiminin sistemine ve zihniyetine geri dönüyoruz’

Suriye Eğitim Bakanlığı'nın kız ve erkek öğrencilerin ayrılması kararına tepki gösteren Henan Bekir, bu uygulamanın öğrenciler, öğretmenler ve aileler tarafından tepkiyle karşılandığını belirterek, sözlerine şöyle devam etti:

“Öğrencilerin cinsiyetlerine göre ayrılması kararıyla Baas rejiminin sistemine ve zihniyetine geri dönüyoruz. Bu karar öğrencilerin ve öğretmenlerin tepkileri ile ailelerin kaygılarıyla karşı karşıya kaldı. Eğer burada demokrasi ve eşitlikten söz ediliyorsa bunun eğitim sistemi üzerinde de görülmesi gerekiyor. Bir öğrencinin araştırmaya veya bir soruya ihtiyacı varsa bir kız öğrencinin ona yardımcı olması çok normaldir ve bunun tersi de böyledir. Geçici yönetim, özellikle Kürtçe eğitim ve öğrencilerin ayrılması konusunda, risklerini görmeden öğrenciler, öğretmenler ve halk üzerinde kararlar dayatıyor.”

‘Aileler kararın iptal edilmesini istiyor’

Henan Bekir, geçici yönetimin karar almadan önce öğrencilerin ve ailelerin görüşlerinin de yer aldığı kapsamlı bir araştırma yapması gerektiğini belirterek, “Kararlar dayatılmamalı, öğrencilerin ve ailelerin çocukları için neyi uygun gördüğü temelinde kararlar alınmalı. Öğrenci aileleri, geçici yönetimin eğitim sistemiyle ilgili kararlarından rahatsız ve bizden bu kararların iptal edilmesini istiyor” dedi.

Kız ve erkek öğrencilerin bilim alanındaki eğitimini hatırlatarak bunun olumlu yönlerine dikkat çeken Henan Bekir, “Bilimsel materyaller evreni, çevreyi ve kadın ve erkek bedenini de açıklıyor. Bunu yasaklayan zihniyet bir sorundur; çünkü kız ve erkek öğrenciler birbirlerinin yanında hassas sorular sormaktan yasak ve utanmış hissetmiyor. Bilim öğreniminde utanmak yoktur. Bu nedenle yasakçı ve utanç zihniyetiyle öğrencilere yanlış yaklaşımların oluşturulmaması önemlidir. Avrupa ülkelerindeki eğitim sistemine bakalım, öğrenciler birbirlerinden ayrılmadan eğitim görüyor. Bu nedenle çocuklar 5 yaşından itibaren toplumsallaşmayı, kültürü ve ahlakı öğreniyor. Her öğrenci kendi bedenini anlama ve tanıma hakkına sahiptir. Bu nedenle çocukların öncelikle evde eğitilmesi gerekiyor ki ortaokul ve lise aşamalarında normal bir şekilde ilerleyebilsinler” şeklinde konuştu.

Henan Bekir, konuşmasının sonunda kız ve erkek öğrencilerin ayrılması kararının iptal edilmesi gerektiğini belirterek taleplerini şöyle sıraladı:

“Bu karar iptal edilmeli ki kız ve erkek öğrenciler eğitimlerine kendilerine en yakın okullarında devam edebilsinler. Ayrıca Suriye'nin yeni anayasasında Kürtçe resmi dil olmalı ki öğrenciler kendi ana dillerinde eğitimlerine devam edebilsinler.”