Haber Merkezi - Ortadoğu ve Kuzey Afrika Bölgesel Demokratik Kadın Koalisyonu (NADA), 3 Ağustos 2014'te IŞİD'in Şengal'de  Êzidî toplumuna yönelik gerçekleştirdiği soykırımın yıl dönümü dolayısıyla "Şengal'den Dünyaya: Devam Eden Bir Soykırım ve Zamanaşımına Uğramayan Adalet" başlıklı bir açıklama yayımladı.

Koalisyon, uluslararası topluma  Êzidîlere yönelik işlenen suçların tam olarak soykırım olarak tanınması, sorumluların yargılanması ve hayatta kalanların haklarının güvence altına alınması çağrısında bulundu.

Açıklamada, 3 Ağustos 2014'te IŞİD'in  Êzidî toplumuna yönelik sistematik bir soykırım gerçekleştirdiği, binlerce kişinin öldürüldüğü ve özellikle  Êzidî kadınların hedef alındığı vurgulandı. Koalisyon, yaşananların sıradan bir askeri saldırı olmadığını belirterek, kadınların toplumun yok edilmesi amacıyla hedef alındığını, köle pazarlarında satıldıklarını, cinsel şiddet, işkence ve ağır psikolojik travmalara maruz bırakıldıklarını ifade etti. Açıklamada ayrıca on binlerce kişinin yerinden edildiği, köy ve kasabaların yıkıldığı, kutsal mekanların tahrip edildiği hatırlatıldı.

‘Soykırımın etkileri hala sürüyor’

Aradan geçen yıllara rağmen Êzidî  toplumunun yaşadığı acıların sona ermediğine dikkat çekilen açıklamada, binlerce ailenin hala kayıp yakınlarının akıbetini beklediği, hayatta kalanların ise zor insani ve sosyal koşullarda yaşam mücadelesi verdiği belirtildi.

Koalisyon, Birleşmiş Milletler ve uluslararası insan hakları kuruluşlarının raporlarının, Şengal'de işlenen suçların 1948 Soykırım Sözleşmesi kapsamında soykırım tanımına uyduğunu ortaya koyduğunu hatırlattı.

Açıklamaya göre bugüne kadar 19 ülke Êzidî yönelik katliamı resmen soykırım olarak tanıdı. Ancak suçun işlendiği ülke olan Irak'ın tam anlamıyla gerekli adımları atmadığı, bunun da cezasızlık kültürünü güçlendirdiği ve adalet sürecini geciktirdiği ifade edildi.

2 bin 700'den fazla kişi kayıp

Koalisyon, IŞİD'in yenilgiye uğratılmasının soykırımın sonuçlarını ortadan kaldırmadığını belirterek, adaletin sağlanamaması, kayıpların akıbetinin açıklanmaması, zorunlu göçün sürmesi ve Şengal'in boşaltılmasının soykırımın farklı biçimlerde devam ettiğini gösterdiğini ifade etti.

Açıklamada, çoğunluğu kadın ve çocuklardan oluşan 2 bin 700'den fazla  Êzidînin hala kayıp olduğu, bu dosyayı takip edecek kalıcı ve etkili bir ulusal mekanizmanın bulunmadığı belirtildi. Koalisyon ayrıca on binlerce Ezidi ailenin hala kamplarda yaşadığını, Şengal'in yeniden inşası ve güvenli, gönüllü geri dönüş için kapsamlı bir planın uygulanmadığını kaydetti.

Hayatta kalanların yeterli psikolojik, sağlık ve sosyal destek alamadığına dikkat çekilen açıklamada, 2021 yılında çıkarılan Êzidî Kadın Kurtulanlar Yasası'nın da bürokratik engeller nedeniyle tam olarak uygulanamadığı ifade edildi.

‘Nefret söylemi ve cezasızlık felaketi hazırladı’

NADA, Êzidîlere yönelik soykırımın yalnızca tek bir olayın sonucu olmadığını, yıllarca süren nefret söylemi, dışlanma, radikal dincilik, ataerkil anlayış ve cezasızlık politikalarının bu felaketi hazırladığını belirtti. Bu nedenlerle mücadele edilmediği sürece benzer trajedilerin farklı biçimlerde yeniden yaşanabileceği uyarısında bulunan koalisyon, 17 Temmuz'da Şengal'deki kadın örgütlerinin başlattığı "Adalet ve Özgürlük İçin – Soykırım Esirlerinin Sesi Ol" kampanyasına destek verdiğini açıkladı.

Uluslararası topluma çağrı

Koalisyon, Irak hükümetine, ulusal ve bölgesel güçlere, Birleşmiş Milletler'e, Avrupa Birliği'ne, insan hakları kuruluşlarına ve uluslararası kamuoyuna çağrıda bulunarak,  Êzidîlere yönelik suçların koşulsuz şekilde soykırım olarak tanınmasını istedi.

Açıklamada ayrıca Êzidî Kadın Kurtulanlar Yasası'nın etkin biçimde uygulanması, mağdurlara tazminat ile psikolojik, sağlık, sosyal ve hukuki destek sağlanması, kayıpların akıbetinin araştırılması için kalıcı bir ulusal komisyon kurulması, toplu mezarların açılması, Şengal'in yeniden inşa edilmesi ve tüm soykırım faillerinin Irak'ta ve uluslararası mahkemelerde yargılanması talep edildi.

Koalisyon açıklamasını, "Êzidî toplumunun tüm yaşananlara rağmen mücadelesini sürdürmesi insan iradesinin zulüm ve teröre karşı zaferidir. Êzidî kadınlarının yaşadığı acılar hiçbir kadın ve hiçbir toplum tarafından bir daha yaşanmamalıdır. Adalet yerini buluncaya kadar sesimizi yükseltmeye devam edeceğiz" ifadeleriyle tamamladı.