HÊVÎ SELAH

Haber Merkezi- Çocuğun cesur ve kararlı bir anne tarafından yetiştirilmesi, onun karakter gelişiminde belirleyici bir rol oynuyor. Geleneksel kalıpları sorgulayan anneler, çocukta özgüven ve bağımsızlık duygusunun oluşmasına doğrudan katkı sunuyor. Çocuklar yalnızca sözlü öğütlerle değil, büyük ölçüde ebeveynlerinin davranışlarını gözlemleyerek kimlik kazanıyor. Bu süreçte annenin tutumu belirleyici oluyor. Sürekli “evet” diyen bir ebeveyn yaklaşımı, bireyi pasif ve bağımlı hale getirebiliyor; gerektiğinde “hayır” diyebilen bir anne ise daha sağlıklı bir aile yapısının temelini oluşturuyor. Annenin özgür olmaması, özgür bireylerin yetişmesini de zorlaştırıyor. Toplumsal değişimin temelinde kadınların irade gücü ve özgürlüğü yer alıyor.

Kapalı toplumlarda “örnek anne” imajı çoğu zaman itaatkarlık ve sessizlik çerçevesine sıkıştırılıyor. Bu yaklaşım, yeni nesillerin büyük ölçüde takip eden ve pasif bireyler olarak yetişmesine yol açıyor. Ancak toplumsal değişim süreçleri, büyük liderlerin genellikle haklarını savunabilen ve gerektiğinde “hayır” diyebilen anneler tarafından yetiştirildiğini ortaya koyuyor.

Kendi haklarını savunabilen ve gerektiğinde mevcut dayatmalara karşı durabilen bir anne, çocuğuna dolaylı olarak cesaret ve direnç kazandırıyor. Bu özellikler, liderlik ve öncülük için gerekli olan en temel nitelikler arasında görülüyor; çünkü öncülük, koşulları değiştirebilme iradesini gerektiriyor, mevcut duruma teslimiyeti değil. Buna karşılık sürekli “evet” diyen bir anne, çoğu zaman çekingen ve pasif bireylerin yetişmesine zemin hazırlıyor.

Çocuklar için özgür alan

Dengenin korunabilmesi için anne, hem cesaret konusunda güçlü bir örnek olmalı hem de çocuğuna kendi fikrini söyleyebileceği özgür bir alan bırakmalıdır. İlk önemli adım, çocuğun farklı düşüncelerine saygı göstermektir. İkinci nokta ise annenin cesaretinin baskıcı bir ortama dönüşmemesi; bu gücün adaleti korumak için kullanılması gerektiğidir. Ayrıca çocuğun, annenin hata yaptığı zamanlarda özür dilediğini görmesi çok önemlidir; çünkü bu durum ona sorumluluk bilinci kazandırır.

Dengeli yaşamın öğrenilmesi

Bu denge içinde babanın rolü çift taraflı bir kılıç gibidir. Baba açık fikirli bir yaklaşım sergilediğinde, annenin cesaretini destekleyen en güçlü dayanak haline gelir. Ancak toplumsal onay için kadını itaat çerçevesinde tutmaya çalışırsa, çocuğun kişilik gelişimini de olumsuz etkiler. Bu durumda çocuk, gücün sadece tek bir cinsiyette toplandığını görür ve bu durum ya baskıcı ya da baskı altında bir neslin oluşmasına yol açar. Oysa çocuk, annenin babası karşısında da söz sahibi olduğunu gördüğünde eşitlik duygusu gelişir. Eğer çocuk kızsa annesini bağımsızlığın bir örneği olarak görür, erkekse kadının iradesine saygı duymayı öğrenir. Bu şekilde yetişen çocuklar toplum içinde daha cesur ve daha bilinçli bireyler haline gelir; çünkü sadece emir almayı değil, dengeli yaşamayı öğrenmiş olurlar.

Annenin kalkan olması

Kapalı bir toplum içinde bu tür aileler yoğun baskılarla karşı karşıya kalır; dışlanma, çocuğun “asi” olarak yaftalanması ve hatta babanın zayıf görülmesi gibi eleştiriler bunlar arasında yer alır. Böyle durumlarda anne, çocuğu için sakin bir psikolojik sığınak olmalı ve farklı olmanın bir zayıflık değil, aksine bir güç olduğunu öğretmelidir. Anne, çocuğun kişiliğine yönelen zehirli eleştirileri engelleyen bir kalkan görevi görür.

Bu yaklaşımın kalıcı hale gelmesi için evin küçük bir özgürlük okuluna dönüşmesi gerekir. İlk adım, çocuğun hakları konusunda net duruş sergilenmesi ve annenin kendi haklarından taviz vermediğini görmesidir. İkinci adım, çocuğun anneye karşı bile eleştirel düşünmeyi öğrenmesidir ki dış dünyada da konuşabilsin. Üçüncü adımda çocuğa küçük kararlar alma ve hatalarının sorumluluğunu üstlenme güveni verilir. Dördüncü adımda tarih bilinci oluşturularak güçlü kadın figürlerinin hikayeleri anlatılır; cesaret bu yolla öğretilir. Son adımda ise ilişkilerin temelinin korku değil doğruluk ve güven olması sağlanır. Çünkü korku çocuğu köleleştirir, saygı ise onu iradeli bir bireye dönüştürür.

Tarihte öncü anneler

Kürt ve dünya tarihinde birçok kadın, toplumsal dönüşümde belirleyici rol oynamıştır:

Üveyş Öcalan: Abdullah Öcalan’ın özgürlük mücadelesindeki düşünsel gelişimine ilham kaynağı olmuştur.

Mîna Xanim: Qazî Muhammed’in eşi olarak “Kürdistan’ın Anası” olarak anılmış, kadınların eğitimi için çalışmalar yürütmüştür.

Hafsa Xan Nakip: Silêmanî’de ilk kadın okulunu açmış ve uluslararası platformlara mektuplar yazarak Kürt haklarını savunmuştur.

Adile Xanim: Halepçe bölgesinde yönetim ve adalet sisteminde aktif rol almış güçlü bir liderdir.

Mestûre Erdelanî: Ortadoğu’nun ilk kadın tarihçilerinden biri olarak kabul edilir.

Margaret George: İlk kadın gerilla olarak bilinir ve Kürt kadın mücadelesinin sembollerinden biri olmuştur.