LAVA KURDÊ

Haber Merkezi – Güney Kürdistan Bölgesi’ndeki siyasi taraflar arasında barışın ve birliğin inşa edilmesi; genel siyasi koşullara, parti sistemine ve kadınların karar alma mekanizmalarındaki konumuna bağlı karmaşık bir konu. Bu konunun arka planı ve siyasi kadınların rolünü etkileyen nedenler birkaç başlık altında özetlenebilir. Bunların en önemlisi, Güney Kürdistan Bölgesi’ndeki siyasi sistemin büyük ölçüde aşiretçi, aileci ve köklü ataerkil kültür temelinde işlemesidir. Bu tür yapılarda arabuluculuk, silahlı çatışmaların çözümü ve stratejik anlaşmalar, “erkeklerin etkisi ve konumu” ile ilişkilendiriliyor. Bu durum, barışın önemli dosyalarının yönetilmesi konusunda kadınlara daha az güven duyulmasına neden oluyor.

Partilerin bölünmüşlüğü, ortak bir kadın cephesinin oluşmasını engelledi

Güney Kürdistan Bölgesi’ndeki siyasi partilerin çoğunda, özellikle partiler arasındaki ittifak, anlaşmazlık veya barış konularıyla ilgili stratejik kararlar, çoğunlukla erkeklerden oluşan üst düzey yönetimler tarafından alınıyor. Parti bünyesindeki kadınlar genellikle partilerinin genel ve resmi çizgisine bağlı kalıyor, parti yönetiminin siyasi kararları dışında bağımsız adımlar atamıyor. Ayrıca başlıca siyasi partiler arasındaki güçlü rekabet ve kutuplaşma, kadınlar da dahil olmak üzere partilerin tüm kadro ve üyelerini doğrudan etkiliyor. Bu bölünmüşlük, iyileştirme veya barış için arabulucu olarak çalışabilecek ortak bir kadın cephesinin kurulmasının önünde engel oluşturuyor. Öte yandan, farklı siyasi taraflardan kadınları ulusal barış meselesi üzerinde çalışmak üzere tek çatı altında toplayacak, ulusal çıkarları parti çıkarlarının önüne koyabilecek etkili ve bağımsız bir ulusal platform ya da örgüt bulunmuyor.

Bu engellere rağmen geçmişte farklı gruplardan kadın parlamenterler arasında görüşleri yakınlaştırmak amacıyla bireysel girişimler ve ortak toplantılar düzenlendi. Ancak parti sisteminin güçlü etkisi, bu girişimlerin gerçek bir barış projesine dönüşmesinin önündeki başlıca engel olmaya devam etti. Güney Kürdistan Bölgesi’ndeki siyasi taraflarda yer alan kadınlar, dar parti rekabetinden uzak, ulusal ve toplumsal temelli bazı stratejiler benimseyerek YNK ile KDP ve diğer taraflar arasındaki yakınlaşmada önemli ve etkili bir rol oynayabilir.

Bu amaca ulaşmak için şu temel başlıklar üzerinde çalışma yürütülebilir:

*Ortak bir ulusal cephenin (kadın lobisinin) oluşturulması: KDP, YNK, Goran, Komel, Yekgirtû, Yeni Nesil, Helwest ve diğer tüm taraflardan kadın liderler ile parlamenterler arasında güçlü bir ağ ya da ittifak kurulması. Ayrıca siyasi partilerin programları yerine “genel çıkarlar ve insan hakları” temelinde bir araya gelinmesi.

*Ilımlı diplomasinin kullanılması: Farklı siyasi tarafların kadın liderleri arasında resmi olmayan, dostane toplantılar düzenlenerek tarafların yönetimleri arasındaki buzların eritilmesi, medyadaki gerilimin azaltılması ve siyasi söylem dilinin barışçıl ve ulusal bir dile dönüştürülmesi.

*Karar alma merkezlerine baskı yapılması: Parlamentodaki farklı kadın grupları birlikte çalışarak ulusal yasa tasarıları üzerinde ortak çalışmalar yürütebilir ve parlamentodaki erkekler için örnek oluşturabilir. Kadın liderler de kendi partilerinin siyasi büro ve yönetimlerinde aklın ve yatıştırıcı sesin temsilcisi olarak hareket ederek sert kararların alınmasını engellemeye çalışabilir.

*Ortak noktalarda çalışma yürütülmesi: Tüm toplumun ortak sorunları olan toplumsal ve ekonomik meseleler ile kadın sorunları üzerinde çalışılması, siyasi iş birliği için bir köprü oluşturabilir. Güney Kürdistan Bölgesi’nin statüsünü korumanın tek yolunun birlik olduğu konusunda liderlerin bilinçlendirilmesi de bu kapsamda önem taşıyor. Ayrıca siyasi taraflar üzerinde anlaşmaya varılması amacıyla toplumsal baskı oluşturmak için sivil toplum kuruluşları ve aktivistlerle ortak kampanyalar düzenlenebilir.

Temel mesele, farklı taraflardan kadınların ulusal ve insani kimliklerini parti kimliklerinin önüne koymaları ve diyalog ile birlikte yaşam anlayışını hakim kılmak için karar alma merkezlerindeki konumlarını kullanmalarıdır.