ŞILÊR KOYE

Koye- Gençler, ergenlik ve gençlik döneminde yaşanan hızlı fiziksel, duygusal ve zihinsel değişimlerin yanı sıra aile ve toplumun beklentileriyle de karşı karşıya kalıyor. Bu süreçte kimlik arayışı, dijital medya ve telefon kullanımı, arkadaşlık ilişkileri ve aile içi iletişim gibi konular gençlerin yaşamında çeşitli sorunlara yol açabiliyor.

Koye Üniversitesi Psikoloji ve Eğitim Bölümü'nden psikolog Dr. Haje Taha, ajansımıza yaptığı değerlendirmede, gençlerin yaşadığı sorunlara ve ailelerin bu dönemde nasıl yaklaşması gerektiğine ilişkin görüşlerini paylaştı.

Gençlik döneminin en önemli sorunları

Dr. Haje Taha, gençlerin beyninin özellikle duygu ve davranışları kontrol etmekten sorumlu ön bölümünün henüz tam olarak gelişmediğine dikkat çekerek, bu nedenle gençlerin zaman zaman hata yapabildiğini ve karmaşık durumlarla karşılaşabildiğini söyledi.

Gençlerin karşı karşıya kaldığı sorunların başında aşırı cep telefonu ve dijital medya kullanımı, tanımadıkları kişilerle iletişim kurmanın yol açabileceği sosyal sorunlar ve arkadaş çevresinden etkilenme geldiğini belirtti.

Haje Taha, gençlerin kimliklerini oluşturma sürecinde olduklarını ve bu nedenle aileleriyle de çatışmalar yaşayabildiklerini ifade etti. Ailelerin “Çocuğum çok telefon kullanıyor, geç yatıyor, dersleri iyi değil, arkadaşlarını ailesinden daha fazla dinliyor” şeklindeki yakınmalarının yaygın olduğunu söyledi.

‘Gençlerin psikolojisini anlamak gerekiyor’

Gençlerin psikolojisinin anlaşılması halinde yaşanan sorunların önemli bir bölümünün gelişim sürecinin doğal bir parçası olduğunun görülebileceğini belirten Haje Taha, gençlerin bir yandan fiziksel olarak hızla büyürken diğer yandan zihinsel, duygusal ve sosyal açıdan gelişimlerini sürdürdüklerini söyledi.

Haje Taha, bu dönemde gençlerin “Ben çocuk muyum, yetişkin miyim?” ikilemi yaşayabildiğine dikkat çekti. Ailelerin bazı konularda onları çocuk olarak görürken, başka konularda “Artık büyüdün” şeklinde yaklaşmasının gençlerde kafa karışıklığı yaratabildiğini ifade etti.

Gençlerin özellikle aileleri tarafından anlaşılmaya ve bağımsızlıklarının desteklenmesine ihtiyaç duyduğunu belirten Haje Taha, ailelere çocuklarının kendi ilgi alanlarını geliştirmelerine fırsat vermeleri çağrısında bulundu.

‘Baskı yerine diyalog kurulmalı’

Ailelerin çocuklarına belirli ölçüde bağımsızlık tanıması gerektiğini belirten Haje Taha, gençlerin kitap, dergi ve benzeri alanlarda kendi tercihlerini yapmalarının teşvik edilmesini önerdi.

Haje Taha, ailelerin gençlerle sürekli çatışmak yerine onları konuşmaya davet etmesi gerektiğini belirterek, “Gel, bizimle olmanı istiyoruz. Kendi düşüncemiz ve yaşam deneyimimiz doğrultusunda seninle konuşmak istiyoruz” yaklaşımının daha sağlıklı olduğunu söyledi.

Gençlerin “Senin hayatınla benim hayatım farklı, sen başka bir dönemde yaşadın” şeklindeki tepkilerinin dikkate alınması gerektiğini ifade eden Haje Taha, sorunların bir gecede çözülemeyeceğini vurguladı.

Haje Taha, “Her şeyi hızlıca, korku, ceza ve şiddet yoluyla değiştiremeyiz. Şiddet şiddetle çözülemez” değerlendirmesinde bulundu.

‘Eğitim bilimle birlikte yürümeli’

Öğretmenlerin de gençlerin sorunlarının çözümünde önemli bir rol üstlendiğini belirten Haje Taha, öğretmenlerin yalnızca ders anlatan kişiler olmaması, öğrencilerini dinlemesi ve onların kişilik gelişimine katkı sunması gerektiğini söyledi.

“Eğitim Bakanlığı” ifadesine dikkat çeken Haje Taha, eğitimin yalnızca bilgi aktarmaktan ibaret olmadığını belirterek, öğretmenlerin ders öncesinde öğrencileriyle kısa süreli de olsa sohbet etmesini, sorunlarını dinlemesini ve onlarla güven ilişkisi kurmasını önerdi.

Dijital medyada gençleri aşağılamayın

Haje Taha, toplumun da gençlere yaklaşımını gözden geçirmesi gerektiğini belirtti. Dijital medyada hata yapan bir gençle alay edilmesinin veya aşağılayıcı yorumlar yapılmasının gençlerin psikolojisi üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini söyledi. Bir gencin sürekli aşağılanmasının içinde öfke ve nefret birikmesine neden olabileceğini ifade eden Haje Taha, bunun ilerleyen süreçte sağlıksız bir kişilik gelişimine yol açabileceği uyarısında bulundu.

‘Konuşmak toprağa ekilen tohum gibidir’

İki genç çocuğun annesi olduğunu belirten Haje Taha, ailelere çocuklarıyla arkadaşça ilişki kurmaları çağrısında bulundu. Gençlerin sevdiği müzikleri dinlemek, izlemekten hoşlandıkları filmleri birlikte izlemek veya onların ilgi alanlarına zaman ayırmak gerektiğini söyleyen Haje Taha, çocukların sorunları olduğunda yanlarında olmanın önemini vurguladı.

Taha, sözlerini şu ifadelerle tamamladı:

“Konuşmak toprağa ekilen bir tohum gibidir. Bir gün filizlenir ve içinde kalır. Bugün genç olabilir ama büyüdüğünde bunun etkisi ortaya çıkar. Bu nedenle anne ve babalar olarak çocuklarımıza sırtımızı dönmemeliyiz. Anne ve baba, çocuğundan ve topluma karşı sorumluluğundan sorumludur.”