BAHARİN LEHÎB

Parvan - Afganistan’da kadınlar son 20 yılda okuryazar olmak, siyasi bilinçlerini geliştirmek ve haklarının ellerinden alınmasına izin vermemek için ülkenin dört bir yanında mücadele etti.

Taliban’ın yeniden iktidara gelmesiyle birlikte kadınlar, maruz kaldıkları baskı ve ayrımcılığa karşı güçlerini birleştirerek, direniş başlattı.

Bu kadınların bir kısmı, Afganistan’ın Parvan vilayetinde yaşıyor.

Parvanlı kadınlar, Sovyetler Birliği’nin işgalinden önce, direniş savaşı sırasında ve Taliban’ın ilk iktidarı döneminde cesaret ve kararlılıklarıyla tanınıyordu.

Baskı ve dinci gerici güçlerin politikalarına rağmen Parvanlı kadınlar, mevcut imkânları değerlendirerek sokaklarda ve evlerinde Taliban’ın baskı ve kısıtlamalarına karşı seslerini yükseltti. Direnişleri ve mücadeleleriyle Afganistan kadınlarının cesaret tarihine bu karanlık dönemde yeni bir sayfa eklediler.

 

Çalıştığı kuruluş kapatıldı ama o eylemlerine devam etti

Lîlma Nurşah ile görüşmek için Parvan vilayetindeki bir köye gittik. Lîlma Nurşah, Taliban’ın “uygunsuz örtünme” olarak nitelendirdiği gerekçeyle kadınları gözaltına almasından duyduğu endişeyi dile getirdi. Lîlma Nurşah, Taliban yeniden iktidara gelmeden önce bir yardım kuruluşunda çalışıyordu. Ancak faaliyetleri kadınlar tarafından yürütüldüğü için kuruluş da Taliban yönetimi döneminde kapatıldı. İşini kaybetmesine rağmen Lîlma, Taliban’ın kadın düşmanı politikalarına karşı düzenlenen protestolara katılmayı sürdürüyor.

Lîlma bizi kerpiç evinin önünde üç küçük çocuğu ile karşıladı.  Bize yaşamını ve mücadelesini anlatan Lîlma, şöyle konuştu:

“Yaklaşık 10 yıldır evliyim. Eşim öğretmen. Taliban iktidara gelmeden önce bir kuruluşta çalışıyordum. Milyonlarca Afgan kadın gibi ben de işimi kaybetmek zorunda kaldım. Şimdi zamanımın büyük bölümünü ev işleriyle ve eşimle birlikte tarımsal faaliyetlerle geçiriyorum. Aynı zamanda sivil toplum çalışmalarımı da sürdürüyorum.”

‘Taliban korku ortamı yaratmaya çalışıyor’

Kabil’de “İyiliği Emretme ve Kötülükten Sakındırma Bakanlığı” güçlerinin kadınları gözaltına alması hakkında ne düşündüğünü sorduğumuzda Lîlma, öfke ve kararlılıkla konuşmaya başladı:

“Yayımlanan videoları gördüm. Bu videolarda görünen kadınların hepsi Taliban’ın tercih ettiği tarzda kıyafetler giymişti. Buna rağmen sözde uygunsuz örtünme suçlamasıyla gözaltına alınıyorlardı. Taliban’ın, insanların sessiz kalmasını sağlamak için belirli aralıklarla Kabil’de ve diğer vilayetlerde kadınları gözaltına alarak korku ve dehşet ortamı yarattığını biliyorum. Böylece insanlar yoksulluğu, işsizliği ve yaşadıkları binlerce başka sorunu unutuyor; yalnızca ailelerindeki kadınları koruma kaygısıyla yaşamaya başlıyor.”

Afganistanlı kadınların geleceğine dair umudunu dile getiren Lîlma, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bir gün bu kadınların Taliban’ın kâbusu olacağına ve kadınların iktidarı ele alacağına eminim. O gün Afganistan halkı özgürlüğü, demokrasiyi ve adaleti gerçek anlamıyla yaşayacak.”