ROCHELLE JUNİOR 

Süveyda – Suriye'nin Süveyda kentinde faaliyet yürüten Suriye Kadın Meclisi, Suriye Kalkınma Örgütü ve Athena Merkezi iş birliğiyle bugün erken yaşta evlilik konulu farkındalık paneli düzenledi. Hukukçular, aktivistler ve toplumsal konularla ilgilenen çok sayıda kişinin katıldığı panelde, erken yaşta evliliğin hukuki, toplumsal, ekonomik ve psikolojik boyutları ile kadın, aile ve toplum üzerindeki etkileri ele alındı.

Panelde, Suriye yasalarına göre evlilik ehliyeti, erken yaşta evliliğe ilişkin yasal istisnalar ve mahkeme dışında gerçekleştirilen evliliklerin hukuki sonuçları değerlendirildi. Katılımcılar ayrıca erken yaşta evliliklerin nedenleri ve sonuçlarının nasıl önlenebileceği konusunda görüş alışverişinde bulundu.

Toplantıda, erken yaşta evliliğin kadınlar ve toplum üzerindeki olumsuz etkileri tartışılırken, çözüm önerileri arasında toplumsal farkındalığın artırılması, eğitimin güçlendirilmesi ve erken yaşta evliliğin risklerine ilişkin hukuki ve sosyal bilincin yaygınlaştırılması öne çıktı.

'Mahkeme dışında yapılan evlilikler en büyük sorun'

Avukat Rudeyne El Hatib, ajansımıza yaptığı değerlendirmede, panele hukuk alanında çalışanlar ve aktivistlerin katıldığını belirterek, tartışmaların Doğu toplumlarında yaygın olan erken yaşta evlilik olgusunun nedenleri, sonuçları ve çözüm yolları üzerinde yoğunlaştığını söyledi.

En büyük sorunun mahkeme dışında yapılan evlilikler olduğunu ifade eden Rudeyne El Hatib, özellikle taraflardan birinin 15 yaşın altında veya bu yaşlarda olması durumunda durumun daha da ağırlaştığını belirtti.

Rudeyne El Hatib, "Bu yaştaki bir çocuğa bir evin ve çocukların sorumluluğunu yüklemek mümkün değildir. Böyle bir durumda çocuk, başka bir çocuğu doğurup büyüten bir çocuğa dönüşüyor" dedi.

'Çocuk yaşta evlendirilme cinsel şiddetin bir biçimidir'

En yaygın vakaların yasal yaşın altındaki kız çocuklarının evlendirilmesi olduğunu belirten Rudeyne El Hatib, bunun bir suç teşkil ettiğini söyledi.

Uluslararası hukuk ve insan hakları açısından erken yaşta evliliğin cinsel şiddetin bir biçimi olarak değerlendirildiğini belirten Rudeyne El Hatib, bazı durumlarda bunun çocuklara yönelik cinsel istismar ve tecavüz kapsamına girebildiğini ifade etti.

Dini, toplumsal ve ekonomik etkenlerin bu uygulamanın sürmesinde rol oynadığını dile getiren Rudeyne El Hatib, erken yaşta evliliklerin sonuçlarına da dikkat çekti. Kız çocuklarının çoğu zaman bu evliliklerde mağdur taraf olduğunu söyleyen Rudeyne El Hatib, son dönemde her iki tarafın da çocuk olduğu evliliklerin de görüldüğünü kaydetti.

Erken yaşta evliliğin kız çocuklarının fiziksel ve ruhsal sağlığını olumsuz etkilediğini, düşük ve sık doğum riskini artırdığını belirten Rudeyne El Hatib, yeterli olgunluğa ulaşmamış çocukların aile kurma sorumluluğunu üstlenememesi nedeniyle boşanma oranlarının da yükseldiğini ifade etti.

Süveyda'daki özel koşullar etkili oluyor

Rudeyne El Hatib, Süveyda'da erken yaşta evliliklerin artışında bölgenin son yıllarda yaşadığı gelişmelerin de etkili olduğunu söyledi.

Özellikle 2024 yılında Suriye'de rejimin devrilmesinin ardından yaşanan katliamlar ve kitlesel göçlerin, ailelerin güvenlik kaygısını artırdığını belirten Rudeyne El Hatib, kadın ve kız çocuklarına yönelik saldırıların da bu kaygıları derinleştirdiğini ifade etti.

Sorunun çözümünün öncelikle toplumsal bilinçlenmeden geçtiğini vurgulayan Rudeyne El Hatib, özellikle anne ve babaların kız çocuklarının 18 yaşına kadar çocuk oldukları bilinciyle hareket etmeleri gerektiğini söyledi.

Kız çocuklarının eğitimlerini sürdürmelerinin ve mezun olduktan sonra çalışma hayatına katılmalarının ekonomik bağımsızlıklarını güçlendireceğini belirten Rudeyne El Hatib, böylece evliliğin tek seçenek olarak görülmesinin de önüne geçilebileceğini kaydetti.

'Yasa ile toplumsal gelenek birlikte ele alınmalı'

Avukat Nadia El Halebi ise erken yaşta evlilik konusunun bu dönemde gündeme getirilmesini "yerinde bir adım" olarak değerlendirdi.

Panelin konuya dikkat çekmede başarılı olduğunu ifade eden Nadia El Halebi, katılımcıların yüksek düzeyde farkındalık gösterdiğini ve tartışmalara aktif biçimde katıldığını söyledi.

Yapılan tartışmalarda Suriye yasaları ile sorunun ortaya çıkmasında etkili olan toplumsal gelenekler arasında bağlantı kurulmaya çalışıldığını belirten Nadia El Halebi, sorunun çözüm yollarının da bu çerçevede değerlendirildiğini ifade etti.

Bu tür toplantıların yaygınlaştırılması gerektiğini söyleyen Nadia El Halebi, erken yaşta evlilikle mücadelede eğitimin en önemli araçlardan biri olduğunu vurguladı.

Yerel toplumun dini değerlere bağlı ancak aynı zamanda barışçıl bir yapıya sahip olduğunu söyleyen Nadia El Halebi, toplumun bu konuları anlayıp sağlıklı şekilde tartışabilecek kapasitede olduğunu dile getirdi.

'Erken yaşta evlilik çocuklara karşı işlenen bir suçtur'

Süveyda Suriye Kadın Meclisi Koordinatörü Reca El Şufi de panelin erken yaşta evlilik konusunda hukuki ve toplumsal farkındalık oluşturmak amacıyla düzenlendiğini söyledi.

Süveyda'da bu tür evliliklerin yaygın olmadığını belirten Reca El Şufi, ancak bölgenin yaşadığı olağanüstü koşullar ve bu uygulamanın yaygınlaşabileceğine yönelik kaygılar nedeniyle bilinçlendirme kampanyalarının başlatıldığını ifade etti.

Erken yaşta evliliğin çocuklara karşı işlenen bir suç olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Reca El Şufi, "Henüz çocuk yaşta olan bir birey başka bir çocuğun ebeveyni ve bakıcısı haline geliyor. Bu yaşta evlilik, gençlerin kaldıramayacağı ekonomik ve toplumsal sorumluluklar yüklüyor" dedi.

Evliliğin yalnızca iki kişinin birlikte yaşaması anlamına gelmediğini, çocuk sahibi olma ve onları büyütme sorumluluğunu da içerdiğini belirten Reca El Şufi, bu yaşta evlenen çocukların bu yükü taşıyabilecek olgunlukta olmadığını söyledi.

Erken yaşta evliliğin özellikle kız çocuklarının sağlık ve psikolojisini olumsuz etkilediğini vurgulayan Reca El Şufi, hamilelik, doğum ve ev içi sorumlulukların genç kadınlar üzerinde ağır sonuçlar doğurduğunu ifade etti.

Ayrıca erken yaşta evliliğin kız çocuklarının eğitimlerini yarıda bırakmalarına ve ekonomik bağımsızlık kazanmalarının önüne geçmesine neden olduğunu belirten Reca El Şufi, bu durumun birçok vakada erken boşanmalara, çocuklu ailelerin dağılmasına ve çocukların mağduriyetine yol açtığını sözlerine ekledi.