BAHARİN LEHİB

Pervan – Şemsiye Safi henüz 21 yaşında. Ancak odaya girdiğinde yüzündeki yorgunluk, yaşından çok daha fazlasını anlatıyordu. Temiz kıyafetler giymiş, yetersiz beslenme sorunu yaşayan küçük oğlunu kucağına almıştı. Bir süre sonra odadaki sessizliği Şemsiye’nin ağlaması bozdu. Sanki yıllardır dile getiremediği sözler gözyaşlarına sığmıştı.

Bir zamanlar başarılı bir öğrenciydi. Birinci sınıftan lise 10’uncu sınıfa kadar yüksek notlarla eğitim gören Şemsiye’nin en büyük hayallerinden biri pilot olmaktı. Ancak babasının öldürülmesi ve ardından Taliban’ın yeniden iktidara gelmesi hayatının yönünü değiştirdi. Şemsiye’nin anlatımına göre babası, Taliban’ın yeniden iktidara gelmesinden önce yaşanan çatışmalar sırasında kurulan bir pusuda öldürüldü. Babasının ölümünün ardından amcası annesini evlenmeye zorladı, Şemsiye ise daha önce iki kadınla evlenmiş bir erkekle zorla evlendirildi.

Hayalleri yarım kaldı

Üç yıldır evli olan ve bir erkek çocuğu bulunan Şemsiye, yaşamına son vermek için iki kez girişimde bulunduğunu anlatıyor. Yarım kalan eğitimini ve hayallerini ise şu sözlerle dile getiriyor:

“Eğitimimi bırakmak zorunda kaldım. Hayallerimden biri pilot olmaktı. Ama şimdi yetersiz beslenen bir çocuğun annesiyim.”

Şemsiye’nin hikayesi yalnızca bir kadının yaşadıklarından ibaret değil. Taliban’ın yeniden iktidara gelmesinden beş yıl sonra kadınların eğitim ve çalışma yaşamına yönelik kapsamlı kısıtlamalar, derinleşen yoksulluk ve işsizlikle birleşerek milyonlarca kadın ve kız çocuğunun hayatını etkiliyor. Bu koşulların zorla evlendirme ve çocuk yaşta evlilik riskini de artırdığı belirtiliyor.

Şemsiye, babasının ölümünden sonra hayatlarının nasıl değiştiğini şöyle anlatıyor:

“Birinci sınıftan 10’uncu sınıfa kadar en yüksek notları aldım. Taliban yönetiminden önce babam, Taliban’ın kurduğu bir pusuda öldürüldü. O günden sonra annem, üç küçük kardeşim ve benim için zor günler başladı.”

‘Seçmediğim bir hayatın acısını yaşıyorum’

Daha önce iki kadınla evlenmiş bir erkekle zorla evlendirildiğini belirten Şemsiye, eşinin çocuklarının dahi kendisinden büyük olduğunu söylüyor. Amcasının amacının ailesine sahip çıkmak olmadığını ifade eden Şemsiye, babasından kalan ev ve araziye de bu süreçte amcasının el koyduğunu anlatıyor.

Bir zamanlar kurduğu hayallerden söz ederken duygularını gizleyemeyen Şemsiye, bugün içinde bulunduğu yaşamı şu sözlerle anlatıyor:

“Hayallerimden biri pilot olmaktı. Ama bugün evde oturuyorum ve her gün kendi seçmediğim bir hayatın acısını yaşamak zorunda kalıyorum.”

Hala umudunu koruyor

Yaşadığı tüm zorluklara rağmen umudunu kaybetmeyen Şemsiye, eğitim ve çalışma haklarından mahrum bırakılan kadınların bir gün yeniden toplumsal yaşamda hak ettikleri yeri kazanacağına inanıyor.

“Tek umudum ülkemin kadınları. Benim gibi milyonlarca kız çocuğunun eğitim ve çalışma hakkı elinden alınmış olsa da bir gün bu kadınların bize özgürlüğü getireceğinden eminim.”

Taliban’ın Afganistan’da yeniden iktidara gelmesinin üzerinden beş yıl geçerken Şemsiye’nin yaşamı; eğitimi yarıda kalan, çalışma yaşamından dışlanan ve kendi geleceği hakkında karar verme hakkı elinden alınan milyonlarca kadın ve kız çocuğunun karşı karşıya olduğu koşulların çarpıcı örneklerinden birini oluşturuyor.